൧൭. ഝാനപച്ചയനിദ്ദേസവണ്ണനാ

൧൭. സോമനസ്സദോമനസ്സസങ്ഖാതാനീതി സോമനസ്സദോമനസ്സപരിയായേന വുത്താനി, ഝാനങ്ഗഭാവവിസേസനതോ വാ സോമനസ്സദോമനസ്സഭൂതാനേവ സുഖദുക്ഖാനി ഝാനങ്ഗാനി, ന ഇതരസുഖദുക്ഖാനീതി ഝാനങ്ഗഭൂതാനംയേവ സുഖദുക്ഖാനം ഝാനങ്ഗഭാവദസ്സനത്ഥം സോമനസ്സദോമനസ്സഗ്ഗഹണം കതം. ഇദാനി യഥാവുത്തമേവ ‘‘ദ്വിപഞ്ചവിഞ്ഞാണേസൂ’’തിആദിനാ വിത്ഥാരതോ വിഭാവേതി, തം സുവിഞ്ഞേയ്യമേവ. തേനാതി വിസേസനഭൂതേന സോമനസ്സദോമനസ്സഗ്ഗഹണേന.

അഭിനിപാതമത്തത്താതി ആരമ്മണകരണമത്തഭാവതോ. ചിന്തനാപവത്തിയാ ഉപനിജ്ഝായനപവത്തിയാ. യഥാവുത്തേനേവ കാരണേനാതി ‘‘ഉപനിജ്ഝാനാകാരസ്സ അഭാവതോ’’തി ഏതേന കാരണേന. പുബ്ബേതിആദിതോ. ചത്താരി അങ്ഗാനി വജ്ജിതാനീതി സത്തസു അങ്ഗേസു ദസ്സിയമാനേസു ചത്താരി അങ്ഗാനി വജ്ജിതാനി. അട്ഠകഥാ ഹേസാതി ലേസേന അപകാസേതബ്ബതായ കാരണമാഹ. തീസുപി ഏകമേവ വത്തബ്ബം സിയാ, തംസമാനലക്ഖണതായ ഇതരേസം തിണ്ണമ്പി ഗഹണം ഹോതീതി. തിണ്ണം പന വചനേനാതി ഉപേക്ഖാസുഖദുക്ഖാനം അഝാനങ്ഗതാദസ്സനത്ഥേന വചനേന. തതോ ഉപേക്ഖാദിതോ അഞ്ഞസ്സ ധമ്മസ്സ ചിത്തേകഗ്ഗതായ ഝാനങ്ഗന്തി ഉദ്ധടഭാവോ ആപജ്ജതി അഝാനങ്ഗേസു അഗ്ഗഹിതത്താ. യഥാവുത്തകാരണതോതി ‘‘ഉപനിജ്ഝാനാകാരസ്സ അഭാവതോ’’തി വുത്തകാരണതോ അഞ്ഞേന കാരണേന അനുദ്ധടഭാവോ വാ ആപജ്ജതി അനുപനിജ്ഝായനസഭാവേഹി സദ്ധിം അഗ്ഗഹിതത്താ ഉപനിജ്ഝായനാകാരഭാവതോ അഞ്ഞേനേവ കാരണേന ചിത്തേകഗ്ഗതായ പാളിയം അനുദ്ധടഭാവോ ആപജ്ജതി. തംദോസപരിഹരണത്ഥന്തി യഥാവുത്തദോസവിനിമോചനത്ഥം.

യേ പനാതിആദി പദകാരമത്തദസ്സനം. സോമനസ്സാദീഹീതി സോമനസ്സദോമനസ്സഝാനങ്ഗുപേക്ഖാഹി. അവിഭൂതഭാവോ ഉപേക്ഖനം. ഉപേക്ഖാ ഹി അവിഭൂതകിച്ചാ വുത്താ. സമാനാനം കേസം? സുഖാദീനം, കേഹി? സോമനസ്സാദീഹി, കഥം? സുഖ…പേ… യുത്തതാതി യോജനാ. ന ചിത്തേകഗ്ഗതായാതി സുഖാദീഹി, തദഞ്ഞേഹി അഭിനിരോപനാദീഹി ച അനിന്ദ്രിയകിച്ചതായ ച അനുപനിജ്ഝായനകിച്ചതായ ച അസമാനതായ പഞ്ചവിഞ്ഞാണേസു ചിത്തേകഗ്ഗതായ ഝാനങ്ഗന്തി അനുദ്ധടഭാവേ കാരണം ന വത്തബ്ബന്തി. സാതി ചിത്തേകഗ്ഗതാ. ഏത്ഥാതി ‘‘ഉപേക്ഖാസുഖദുക്ഖാനീ’’തി ഏതസ്മിം അട്ഠകഥാവചനേ ന ഗഹിതാ. വിചികിച്ഛായുത്തമനോധാതുആദീസൂതി വിചികിച്ഛാസമ്പയുത്തചിത്തേ മനോധാതുയാ സമ്പടിച്ഛനാദീസു ച. തസ്സാപി ചിത്തേകഗ്ഗതായപി.

ഝാനപച്ചയനിദ്ദേസവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.