൧൦. സംവരകഥാവണ്ണനാ

൩൭൯. ആടാനാടിയസുത്തേ ‘‘സന്തി, ഭിക്ഖവേ, യക്ഖാ യേഭുയ്യേന പാണാതിപാതാ അപ്പടിവിരതാ’’തി (ദീ. നി. ൩.൨൭൬, ൨൮൬) ആഗതത്താ ചാതുമഹാരാജികാനം സംവരാസംവരസബ്ഭാവോ അവിവാദസിദ്ധോ. യത്ഥ പന വിവാദോ, തമേവ ദസ്സേന്തേന താവതിംസാദയോ ഗഹിതാതി ഇമമത്ഥം ദസ്സേതും ‘‘ചാതുമഹാരാജികാന’’ന്തി വുത്തം. ഏവം സതീതി യദി താവതിംസേസു സംവരാസംവരോ നത്ഥി, ഏവം സന്തേ. സുരാപാനന്തി ഏത്ഥാപി ‘‘സുയ്യതീ’’തി പദം ആനേത്വാ സമ്ബന്ധിതബ്ബം. കഥം സുയ്യതീതി? വുത്തഞ്ഹേതം കുമ്ഭജാതകേ –

‘‘യം വേ പിവിത്വാ പുബ്ബദേവാ പമത്താ,

തിദിവാ ചുതാ സസ്സതിയാ സമായാ;

തം താദിസം മജ്ജമിമം നിരത്ഥം,

ജാനം മഹാരാജ കഥം പിവേയ്യാ’’തി. (ജാ. ൧.൧൬.൫൮);

തത്ഥ പുബ്ബദേവാ നാമ അസുരാ. തേ ഹി താവതിംസാനം ഉപ്പത്തിതോ പുബ്ബദേവാതി പഞ്ഞായിംസു. പമത്താതി സുരാപാനേന പമാദം ആപന്നാ. തിദിവാതി മനുസ്സചാതുമഹാരാജികലോകേ ഉപാദായ തതിയലോകഭൂതാ ദേവട്ഠാനാ, നാമമേവ വാ ഏതം തസ്സ ദേവട്ഠാനസ്സ. സസ്സതിയാതി കേവലം ദീഘായുകതം സന്ധായ വദതി. സമായാ സഹ അത്തനോ അസുരമായായ, അസുരമന്തേഹി സദ്ധിം ചുതാതി അത്ഥോ. അട്ഠകഥായഞ്ച വുത്തം ‘‘ആഗന്തുകദേവപുത്താ ആഗതാതി നേവാസികാ ഗന്ധപാനം സജ്ജയിംസു. സക്കോ സകപരിസായ സഞ്ഞമദാസീ’’തി. തേനാഹ ‘‘തേസം സുരാപാനം അസംവരോ ന ഹോതീതി വത്തബ്ബം ഹോതീ’’തി. ഏത്ഥ ച താവതിംസാനം പാതുഭാവതോ പട്ഠായ സുരാപാനമ്പി തത്ഥ നാഹോസി, പഗേവ പാണാതിപാതാദയോതി വിരമിതബ്ബാഭാവതോ ഏവ താവതിംസതോ പട്ഠായ ഉപരി ദേവലോകേസു സമാദാനസമ്പത്തവിരതിവസേന പുരേതബ്ബാ സംവരാ ന സന്തി, ലോകുത്തരാ പന സന്തിയേവ. തഥാ തേഹി പഹാതബ്ബാ അസംവരാ. ന ഹി അപ്പഹീനാനുസയാനം മഗ്ഗവജ്ഝാ കിലേസാ ന സന്തീതി.

സംവരകഥാവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

തതിയവഗ്ഗവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.