൭. അച്ചന്തനിയാമകഥാവണ്ണനാ

൮൪൭. യം ‘‘ഏകവാരം നിമുഗ്ഗോ തഥാ നിമുഗ്ഗോവ ഹോതി, ഏതസ്സ പുന ഭവതോ വുട്ഠാനം നാമ നത്ഥീ’’തി അട്ഠകഥായം ആഗതം, സോ പന ആചരിയവാദോ, ന അട്ഠകഥാനയോതി ദസ്സേന്തോ ‘‘തായ ജാതിയാ…പേ… മഞ്ഞമാനോ’’തി ആഹ. തത്ഥ തായ ജാതിയാതി യസ്സം ജാതിയം പുഗ്ഗലോ കമ്മാവരണാദിആവരണേഹി സമന്നാഗതോ ഹോതി, തായ ജാതിയാ. സംസാരഖാണുകഭാവോ വസ്സഭഞ്ഞാദീനം വിയ മക്ഖലിആദീനം വിയ ച ദട്ഠബ്ബോ. സോ ച അഹേതുകാദിമിച്ഛാദസ്സനസ്സ ഫലഭാവേനേവ വേദിതബ്ബോ, ന അച്ചന്തനിയാമസ്സ നാമ കസ്സചി അത്ഥിഭാവതോ. യഥാ ഹി വിമുച്ചന്തസ്സ കോചി നിയാമോ നാമ നത്ഥി ഠപേത്വാ മഗ്ഗേന ഭവപരിച്ഛേദം, ഏവം അവിമുച്ചന്തസ്സപി കോചി സംസാരനിയാമോ നാമ നത്ഥി. താദിസസ്സ പന മിച്ഛാദസ്സനസ്സ ബലവഭാവേ അപരിമിതകപ്പപരിച്ഛേദേ ചിരതരം സംസാരപ്പബന്ധോ ഹോതി, അപായൂപപത്തി ച യത്ഥ സംസാരഖാണുസമഞ്ഞാ.

യം പനേകേ വദന്തി ‘‘അത്ഥേവ അച്ചന്തം സംസരിതാ അനന്തത്താ സത്തനികായസ്സാ’’തി, തമ്പി അപുഞ്ഞബഹുലം സത്തസന്താനം സന്ധായ വുത്തം സിയാ. ന ഹി മാതുഘാതകാദീനം തേനത്തഭാവേന സമ്മത്തനിയാമോക്കമനന്തരായഭൂതോ മിച്ഛത്തനിയാമോ വിയ സത്താനം വിമുത്തന്തരായകരോ സംസാരനിയാമോ നാമ നത്ഥി. യാവ പന ന മഗ്ഗഫലസ്സ ഉപനിസ്സയോ ഉപലബ്ഭതി, താവ സംസാരോ അപരിച്ഛിന്നോ. യദാ ച സോ ഉപലദ്ധോ, തദാ സോ പരിച്ഛിന്നോ ഏവാതി ദട്ഠബ്ബം.

യഥാ നിയതസമ്മാദസ്സനം, ഏവം നിയതമിച്ഛാദസ്സനേനപി സവിസയേ ഏകംസഗാഹവസേന ഉക്കംസഗതേന ഭവിതബ്ബന്തി തേന സമന്നാഗതസ്സ പുഗ്ഗലസ്സ സതി അച്ചന്തനിയാമേ കഥം തസ്മിം അഭിനിവേസവിസയേ അനേകംസഗാഹോ ഉപ്പജ്ജേയ്യ, അഭിനിവേസന്തരം വാ വിരുദ്ധം യദി ഉപ്പജ്ജേയ്യ, അച്ചന്തനിയാമോ ഏവ ന സിയാതി പാളിയം വിചികിച്ഛുപ്പത്തിനിയാമന്തരുപ്പത്തിചോദനാ കതാ. ന ഹി വിചികിച്ഛാ വിയ സമ്മത്തനിയതപുഗ്ഗലാനം യഥാക്കമം മിച്ഛത്തസമ്മത്തനിയതപുഗ്ഗലാനം സമ്മത്തമിച്ഛത്തനിയതാ ധമ്മാ കദാചിപി ഉപ്പജ്ജന്തി, അവിരുദ്ധം പന നിയാമന്തരമേവ ഹോതീതി ആനന്തരികന്തരം വിയ മിച്ഛാദസ്സനന്തരം സമാനജാതികം ന നിവത്തേതീതി വിരുദ്ധംയേവ ദസ്സേതും പാളിയം വിചികിച്ഛാ വിയ സസ്സതുച്ഛേദദിട്ഠിയോ ഏവ ഉദ്ധടാ. ഏവമേത്ഥ വിചികിച്ഛുപ്പത്തിനിയാമന്തരുപ്പത്തീനം നിയാമന്തരുപ്പത്തിനിവത്തകഭാവോ വേദിതബ്ബോ, അച്ചന്തനിയാമോ ച നിവത്തിസ്സതീതി ച വിരുദ്ധമേതന്തി പന ‘‘വിചാരേത്വാവ ഗഹേതബ്ബാ’’തി വുത്തം സിയാ.

അച്ചന്തനിയാമകഥാവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.