൧൩. പുരിസകാരാനുയോഗവണ്ണനാ

൧൨൩. കമ്മാനന്തി കുസലാകുസലകമ്മാനം. തഗ്ഗഹണേനേവ ഹി തംതംകിച്ചകരണീയേ കിരിയാനമ്പി സങ്ഗഹോ ദട്ഠബ്ബോ. നിപ്ഫാദകപ്പയോജകഭാവേനാതി കാരകകാരാപകഭാവേന.

൧൨൫. കമ്മകാരകസ്സ പുഗ്ഗലസ്സ യോ അഞ്ഞോ പുഗ്ഗലോ കാരകോ. തേനപീതി കാരകകാരകേനപി. തസ്സാതി കാരകകാരകസ്സ. അഞ്ഞന്തി അഞ്ഞം കമ്മം. ഏവന്തി ഇമിനാ വുത്തപ്പകാരേന. തേഹി തേഹി കാരകേഹി പുഗ്ഗലാ വിയ അഞ്ഞാനി കമ്മാനി കരീയന്തീതി ദസ്സേതി. തേനാഹ ‘‘കമ്മവട്ടസ്സ അനുപച്ഛേദം വദന്തീ’’തി. ഏവം സന്തേ പുഗ്ഗലസ്സ കാരകോ, കമ്മസ്സ കാരകോതി അയം വിഭാഗോ ഇധ അനാമട്ഠോ ഹോതി, തഥാ ച സതി കാരകപരമ്പരായ വചനം വിരുജ്ഝേയ്യാതി ആഹ ‘‘പുഗ്ഗലസ്സ…പേ… വിചാരേതബ്ബമേത’’ന്തി. തസ്സ കാരകന്തി പുഗ്ഗലസ്സ കാരകം. ഇദഞ്ചാതി ന കേവലം പുഗ്ഗലകാരകസ്സ കമ്മകാരകതാപത്തിയേവ ദോസോ, അഥ ഖോ ഇദം കമ്മകാരകതായ കാരകപരമ്പരാപജ്ജനമ്പി വിചാരേതബ്ബം, ന യുജ്ജതീതി അത്ഥോ. പുഗ്ഗലാനഞ്ഹി പടിപാടിയാ കാരകഭാവോ കാരകപരമ്പരാ.

൧൭൦. ഏകോ അന്തോതി ‘‘ഗാഹോ’’തി സസ്സതഗാഹസങ്ഖാതോ അന്തോതി അത്ഥോ.

൧൭൬. സിയാ അഞ്ഞോ, സിയാ അനഞ്ഞോ, സിയാ ന വത്തബ്ബോ ‘‘അഞ്ഞോതി വാ അനഞ്ഞോതി വാ’’തി, ഏവം പവത്തനിഗണ്ഠവാദസദിസത്താ സോ ഏവ ഏകോ നേവ സോ ഹോതി, ന അഞ്ഞോതി ലദ്ധിമത്തം. തേനാഹ ‘‘ഇദം പന നത്ഥേവാ’’തി. പരസ്സ ഇച്ഛാവസേനേവാതി പരവാദിനോ ലദ്ധിവസേനേവ. ഏകം അനിച്ഛന്തസ്സാതി ഏകം ‘‘സോ കരോതി, സോ പടിസംവേദേതീ’’തി ഗഹണം സസ്സതദിട്ഠിഭയേന പടിക്ഖിപന്തസ്സ ഇതരം ഉച്ഛേദഗ്ഗഹണം ആപന്നം. തഞ്ച പടിക്ഖിപന്തസ്സ അഞ്ഞം മിസ്സകം നിച്ചാനിച്ചഗ്ഗഹണം, വിക്ഖേപഗ്ഗഹണഞ്ച ആപന്നം. കാരകവേദകിച്ഛായ ഠത്വാതി സ്വേവ കാരകോ വേദകോ ചാതി ഇമസ്മിം ആദായേ ഠത്വാ. തംതംഅനിച്ഛായാതി തസ്സ തസ്സ വാദസ്സ അസമ്പടിച്ഛനേന. ആപന്നവസേനപീതി ആപന്നഗാഹവസേനപി അയം അനുയോഗോ വുത്തോതി യോജനാ. സബ്ബേസം ആപന്നത്താതി ഹേട്ഠാ വുത്തനയേന സബ്ബേസം വികപ്പാനം അനുക്കമേന ആപന്നത്താ നായമനുയോഗോ കതോതി യോജനാ. ഏകേകസ്സേവാതി തേസു വിസും വിസും ഏകേകസ്സേവ ആപന്നത്താ. തന്തിവസേന പന തേ വികപ്പാ ഏകജ്ഝം ദസ്സേത്വാതി അധിപ്പായോ. ഏകതോ യോജേതബ്ബം ചതുന്നമ്പി പഞ്ഹാനം ഏകതോ പുട്ഠത്താ.

പുരിസകാരാനുയോഗവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

കല്യാണവഗ്ഗോ നിട്ഠിതോ.