൬. ഏളകലോമസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

൫൭൧. ഏളലോമസിക്ഖാപദേ പന ആസുമ്ഭീതി ഏത്ഥ ‘‘അസുമ്ഭീ’’തി പഠന്തി. കിലന്താതി ഇമിനാ കിലന്തതായ തേ ഓനമിത്വാ പാതേതും ന സക്കോന്തീതി ദസ്സേതി. അദ്ധാനമഗ്ഗപ്പടിപന്നസ്സാതി ഇദം വത്ഥുമത്തദീപനവസേന പാളിയം വുത്തം. യത്ഥ കത്ഥചി പന ധമ്മേന ലഭിത്വാ ഗണ്ഹിതും വട്ടതിയേവ. തിയോജനപരമന്തി ച ഗഹിതട്ഠാനതോ തിയോജനപ്പമാണം ദേസന്തി ഏവമത്ഥോ ഗഹേതബ്ബോ.

൫൭൨. സഹത്ഥാതി കരണത്ഥേ നിസ്സക്കവചനന്തി ആഹ ‘‘സഹത്ഥേനാ’’തി. അസന്തേ ഹാരകേതി പാളിയം ഭിക്ഖുനോ അനുരൂപതാദസ്സനത്ഥം വുത്തം, ന പന ഹാരകേ വിജ്ജമാനേ തിയോജനബ്ഭന്തരേ സഹത്ഥാ ഹരന്തസ്സ ആപത്തിദസ്സനത്ഥം. തിയോജനതോ ബഹി ബഹിതിയോജനന്തി ആഹ ‘‘തിയോജനതോ ബഹി പാതേതീ’’തി. തേന ഹരിതേപി ആപത്തിയേവാതി സഉസ്സാഹത്താ അനാണത്തിയാ ഹടത്താ ച. സതിപി ഹി സഉസ്സാഹഭാവേ ആണത്തിയാ ചേ ഹരതി, അനാപത്തി ‘‘അഞ്ഞം ഹരാപേതീ’’തി വചനതോ. അഞ്ഞോ ഹരിസ്സതീതി അധിപ്പായാഭാവതോ ‘‘സുദ്ധചിത്തേന ഠപിത’’ന്തി വുത്തം. സഉസ്സാഹത്താതി തിയോജനാതിക്കമനേ സഉസ്സാഹത്താ. ഇദഞ്ച ‘‘അഞ്ഞോ ഹരിസ്സതീ’’തി അസുദ്ധചിത്തേന ഠപിതം സന്ധായ വുത്തം, അചിത്തകത്താതി ഇദം പന സുദ്ധചിത്തേന ഠപിതം സന്ധായ. അനാപത്തി പാളിയാ ന സമേതീതി ‘‘തിയോജനം ഹരതീ’’തിആദിപാളിയാ, വിസേസതോ ‘‘അഞ്ഞം ഹരാപേതീ’’തി പാളിയാ ച ന സമേതി.

സചേ സാമികം ജാനാപേത്വാ ഠപേതി, ആണത്തിയാ ഹരാപേതി നാമാതി ആഹ ‘‘സാമികസ്സ അജാനന്തസ്സേവാ’’തി. അഗച്ഛന്തേപീതി ഗമനം ഉപച്ഛിന്ദിത്വാ ഠിതയാനേപി. ഹേട്ഠാ വാ ഗച്ഛന്തോതി ഭൂമിയം ഗച്ഛന്തോ. അഞ്ഞം ഹരാപേതീതി ഏത്ഥ അഞ്ഞ-ഗ്ഗഹണേന സാമഞ്ഞതോ തിരച്ഛാനഗതാപി സങ്ഗഹിതാതി ആഹ – ‘‘അഞ്ഞം ഹരാപേതീതി വചനതോ അനാപത്തീ’’തി. സുങ്കഘാതേ ആപത്തി ഹോതീതി അഞ്ഞം ഹരാപേന്തസ്സ ആപത്തി. തത്ഥ അനാപത്തീതി അഞ്ഞവിഹിതസ്സ ഥേയ്യചിത്താഭാവതോ അനാപത്തി.

൫൭൫. ‘‘തം ഹരന്തസ്സാതി പുന തിയോജനം ഹരന്തസ്സാ’’തി മഹാഗണ്ഠിപദേ വുത്തം. തം പന മാതികാട്ഠകഥായം അങ്ഗേസു ‘‘പഠമപ്പടിലാഭോ സതി ഇമിനാ വചനേന ന സമേതി. ‘‘പഠമപ്പടിലാഭോ’’തി ഹി ഇദം ദുതിയപ്പടിലാഭോ ആപത്തിയാ അങ്ഗം ന ഹോതീതി ദീപേതി, തസ്മാ പാളിയം അട്ഠകഥായഞ്ച വിസേസാഭാവതോ അച്ഛിന്നം പടിലഭിത്വാ ഹരന്തസ്സ പുന തിയോജനാതിക്കമേപി അനാപത്തി വുത്താതി അമ്ഹാകം ഖന്തി. അഞ്ഞഥാ അച്ഛിന്നം പടിലഭിത്വാ പുന തിയോജനം ഹരതീതി വദേയ്യ. വീമംസിത്വാ യുത്തതരം ഗഹേതബ്ബം. അനാപത്തി കതഭണ്ഡന്തി ഏത്ഥ ‘‘കമ്ബലകോജവാദികതഭണ്ഡമ്പി. പകതിചീവരേ ലഗ്ഗലോമാനി ആപത്തിം ജനേന്തിയേവാ’’തി വദന്തി. തനുകപത്തത്ഥവികന്തരേ അഘട്ടനത്ഥം പക്ഖിപന്തി. പക്ഖിത്തന്തി കണ്ണച്ഛിദ്ദേ പക്ഖിത്തം. നിധാനമുഖം നാമാതി ഇമിനാ കതഭണ്ഡസങ്ഖ്യം ന ഗച്ഛതീതി ദസ്സേതി. ഏളകലോമാനം അകതഭണ്ഡതാ, പഠമപ്പടിലാഭോ, അത്തനാ ആദായ വാ അഞ്ഞസ്സ അജാനന്തസ്സ യാനേ പക്ഖിപിത്വാ വാ തിയോജനാതിക്കമനം, ആഹരണപച്ചാഹരണം, അവാസാധിപ്പായതാതി ഇമാനേത്ഥ പഞ്ച അങ്ഗാനി.

ഏളകലോമസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൫൭൬. ഏളകലോമധോവാപനസിക്ഖാപദം ഉത്താനത്ഥമേവ.