൩. തതിയകഥിനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

൪൯൭-൪൯൯. തതിയേ പാളിയം ചീവരപച്ചാസാ നിക്ഖിപിതുന്തി ഏത്ഥ ചീവരപച്ചാസായ സതിയാ നിക്ഖിപിതുന്തി ഏവമത്ഥോ ഗഹേതബ്ബോ. ഭണ്ഡികാബദ്ധാനി ഭണ്ഡികബദ്ധാനീതിപി പഠന്തി, ഭണ്ഡികം കത്വാ ബദ്ധാനീതി അത്ഥോ. നിട്ഠിതചീവരസ്മിം ഭിക്ഖുനാതി ഏത്ഥ പുരിമസിക്ഖാപദേ വിയ സാമിവസേനേവ കരണവചനസ്സ അത്ഥോ വേദിതബ്ബോ.

൫൦൦. അനത്ഥതേ കഥിനേ ചീവരമാസേ ഭിക്ഖുനോ ഉപ്പന്നചീവരം അനധിട്ഠിതം അവികപ്പിതം തസ്മിം മാസേ ഠപേതും വട്ടതീതി ആഹ ‘‘ഏകം പച്ഛിമകത്തികമാസം ഠപേത്വാ’’തി. കേചി പന ‘‘കാലേപി ആദിസ്സ ദിന്നം, ഏതം അകാലചീവരന്തി വചനതോ അനത്ഥതേ കഥിനേ പച്ഛിമകത്തികമാസസങ്ഖാതേ ചീവരമാസേ ഉപ്പന്നചീവരസ്സപി പച്ചാസാചീവരേ അസതി ദസാഹപരിഹാരോയേവ, തതോ പരം ഠപേതും ന വട്ടതീ’’തി വദന്തി, തം അട്ഠകഥായ ന സമേതി. തഥാ ഹി അച്ചേകചീവരസിക്ഖാപദട്ഠകഥായം (പാരാ. അട്ഠ. ൨.൬൪൬-൬൪൯ ആദയോ) ‘‘പവാരണമാസസ്സ ജുണ്ഹപക്ഖപഞ്ചമിയം ഉപ്പന്നസ്സ അച്ചേകചീവരസ്സ അനത്ഥതേ കഥിനേ ഏകാദസദിവസാധികോ മാസോ, അത്ഥതേ കഥിനേ ഏകാദസദിവസാധികാ പഞ്ച മാസാ പരിഹാരോ’’തി വുത്തം. തമേവ ച പരിഹാരം സന്ധായ ‘‘ഛട്ഠിതോ പട്ഠായ പന ഉപ്പന്നം അനച്ചേകചീവരമ്പി പച്ചുദ്ധരിത്വാ ഠപിതചീവരമ്പി ഏതം പരിഹാരം ലഭതിയേവാ’’തി (പാരാ. അട്ഠ. ൨.൬൪൬-൬൪൯) വുത്തം. തസ്മാ ചീവരമാസേ ദസാഹതോ പരമ്പി അനധിട്ഠിതം അവികപ്പിതമ്പി ഠപേതും വട്ടതി.

യദി ഏവം ‘‘കാലേപി ആദിസ്സ ദിന്നം, ഏതം അകാലചീവര’’ന്തി ഇദം കസ്മാ വുത്തന്തി ചേ? അകാലചീവരസാമഞ്ഞതോ അത്ഥുദ്ധാരവസേന വുത്തം പഠമാനിയതേ സോതസ്സ രഹോ വിയ. ഏകാദസമാസേ സത്തമാസേ ച ഉപ്പന്നഞ്ഹി ചീവരം വുത്ഥവസ്സേഹി സേസേഹി ച സമ്മുഖീഭൂതേഹി ഭാജേതും ലബ്ഭതീതി അകാലചീവരം നാമ ജാതം. കാലേ പന ‘‘സങ്ഘസ്സ ഇദം അകാലചീവരം ദമ്മീ’’തി അനുദ്ദിസിത്വാ ‘‘സങ്ഘസ്സ ദമ്മീ’’തി ദിന്നം വുത്ഥവസ്സേഹിയേവ ഭാജേതബ്ബം, ന അഞ്ഞേഹീതി കാലചീവരന്തി വുച്ചതി. ആദിസ്സ ദിന്നം പന സമ്മുഖീഭൂതേഹി സബ്ബേഹിയേവ ഭാജേതബ്ബന്തി അകാലചീവരം, തസ്മാ കാലേപി ആദിസ്സ ദിന്നസ്സ വുത്ഥവസ്സേഹി സേസേഹി ച സമ്പത്തേഹി ഭാജനീയത്താ അകാലചീവരസാമഞ്ഞതോ ‘‘കാലേപി ആദിസ്സ ദിന്നം, ഏതം അകാലചീവര’’ന്തി അത്ഥുദ്ധാരവസേന വുത്തം. യദി ഏവം ‘‘ഏകപുഗ്ഗലസ്സ വാ ഇദം തുയ്ഹം ദമ്മീതി ദിന്ന’’ന്തി കസ്മാ വുത്തം. ന ഹി പുഗ്ഗലസ്സ ആദിസ്സ ദിന്നം കേനചി ഭാജനീയം ഹോതീതി? നായം വിരോധോ ആദിസ്സ വചനസാമഞ്ഞതോ ലബ്ഭമാനമത്ഥം ദസ്സേതും തഥാ വുത്തത്താ.

ഏവം പന അവത്വാതി ‘‘തതോ ചേ ഉത്തരി’’ന്തി ഇമസ്സ ‘‘മാസപരമതോ ഉത്തരി’’ന്തി പദഭാജനം അവത്വാ. താവ ഉപ്പന്നം പച്ചാസാചീവരന്തി പച്ചത്തവചനം ‘‘അത്തനോ ഗതികം കരോതീ’’തി കരണകിരിയായ കത്തുഭാവതോ. അന്തരാ ഉപ്പന്നഞ്ഹി പച്ചാസാചീവരം മാസപരമം മൂലചീവരം ഠപേതും അദത്വാ അത്തനോ ദസാഹപരമതായ ഏവ പരിച്ഛിന്ദതീതി അത്തനോ ഗതികം കരോതി. തതോ ഉദ്ധം മൂലചീവരന്തി ഏത്ഥ പന മൂലചീവരന്തി പച്ചത്തവചനം. വീസതിമദിവസതോ ഉദ്ധഞ്ഹി ഉപ്പന്നം പച്ചാസാചീവരം ദസാഹപരമം ഗന്തും അദത്വാ മൂലചീവരം അത്തനാ സദ്ധിം കരണസമ്ബന്ധതാമത്തേന സകകാലവസേന പരിച്ഛിന്ദതീതി അത്തനോ ഗതികം കരോതി. പച്ചാസാചീവരേ പന ലഭിത്വാ വിസും ഠപേന്തസ്സ ദസാഹം അനതിക്കന്തേ നത്ഥി തപ്പച്ചയാ ആപത്തി. പാളിയം ദസാഹാ കാരേതബ്ബന്തി ഏത്ഥ ദസാഹാതി കരണത്ഥേ നിസ്സക്കവചനം, ദസാഹേനാതി അത്ഥോ. പഞ്ചാഹുപ്പന്നേതിആദിം രസ്സം കത്വാപി പഠന്തി. ഏകവീസേ ഉപ്പന്നേ…പേ… നവാഹാ കാരേതബ്ബന്തിആദി പച്ചാസാചീവരസ്സ ഉപ്പന്നദിവസം ഠപേത്വാ വുത്തം.

അഞ്ഞം പച്ചാസാചീവരം…പേ… കാരേതബ്ബന്തി ഇദം സതിയാ ഏവ പച്ചാസായ വുത്തന്തി വേദിതബ്ബം. സചേ പന ‘‘ഇതോ പട്ഠായ ചീവരം ന ലഭിസ്സാമീ’’തി പച്ചാസാ ഉപച്ഛിന്നാ, മൂലചീവരമ്പി ദസാഹം ചേ സമ്പത്തം, തദഹേവ അധിട്ഠാതബ്ബം. പച്ചാസാചീവരമ്പി പരിക്ഖാരചോളം അധിട്ഠാതബ്ബന്തി പഠമതരം ഉപ്പന്നം വിസഭാഗപച്ചാസാചീവരം സന്ധായ വദതി. അഞ്ഞമഞ്ഞന്തി അഞ്ഞം അഞ്ഞം, അയമേവ വാ പാഠോ. അങ്ഗം പനേത്ഥ പഠമകഥിനേ വുത്തസദിസമേവ. കേവലഞ്ഹി തത്ഥ ദസാഹാതിക്കമോ, ഇധ മാസാതിക്കമോതി അയം വിസേസോ.

തതിയകഥിനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.