൨. കായസംസഗ്ഗസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

൨൬൯. ദുതിയേ യേസു വിവടേസു അന്ധകാരോ ഹോതി, താനി വിവരന്തോതി ബ്രാഹ്മണിയാ സദ്ധിം കായസംസഗ്ഗം സമാപജ്ജിതുകാമോ ഏവമകാസി. തേന കതസ്സപി വിപ്പകാരസ്സ അത്തനി കതത്താ ‘‘അത്തനോ വിപ്പകാര’’ന്തി വുത്തം. ഉളാരത്തതാതി ഉളാരചിത്തതാ, പണീതാധിമുത്തതാതി വുത്തം ഹോതി.

൨൭൦. ഓതിണ്ണോതി ഇദം കമ്മസാധനം കത്തുസാധനം വാ ഹോതീതി തദുഭയവസേന അത്ഥം ദസ്സേന്തോ ‘‘യക്ഖാദീഹി വിയ സത്താ’’തിആദിമാഹ. അസമപേക്ഖിത്വാതി യഥാസഭാവം അനുപപരിക്ഖിത്വാ, യഥാ തേ രതിജനകാ രൂപാദയോ വിസയാ അനിച്ചദുക്ഖാസുഭാനത്താകാരേന അവത്ഥിതാ, തഥാ അപസ്സിത്വാതി വുത്തം ഹോതി.

൨൭൧. സഞ്ഞമവേലന്തി സീലമരിയാദം. ആചാരോതി ആചരണം ഹത്ഥഗഹണാദികിരിയാ. അസ്സാതി ‘‘കായസംസഗ്ഗം സമാപജ്ജേയ്യാ’’തി പദസ്സ.

൨൭൩. ഏതേസം പദാനം വസേനാതി ആമസനാദിപദാനം വസേന. ഇതോ ചിതോ ച…പേ… സഞ്ചോപേതീതി അത്തനോ ഹത്ഥം വാ കായം വാ തിരിയം ഇതോ ചിതോ ച സഞ്ചാരേതി. ‘‘കായതോ അമോചേത്വാവാതി വചനതോ മത്ഥകതോ പട്ഠായ ഹത്ഥം ഓതാരേന്തസ്സ കായതോ മോചേത്വാ നിവത്ഥസാടകൂപരി ഓമസന്തസ്സ ഥുല്ലച്ചയം, സാടകതോ ഓതാരേത്വാ ജങ്ഘതോ പട്ഠായ കായം ഓമസന്തസ്സ പുന സങ്ഘാദിസേസോ’’തി വദന്തി.

ദ്വാദസസുപി ആമസനാദിപ്പയോഗേസു ഏകേകസ്മിം പയോഗേ കായതോ അമോചിതേ ഏകേകാവ ആപത്തി ഹോതീതി ആഹ ‘‘മൂലഗ്ഗഹണമേവ പമാണ’’ന്തി. ഇദഞ്ച ഏകേന ഹത്ഥേന കായം ഗഹേത്വാ ഇതരേന ഹത്ഥേന കായപരാമസനം സന്ധായ വുത്തം. ഏകേന പന ഹത്ഥേന കായപടിബദ്ധം ഗഹേത്വാ ഇതരേന തത്ഥ തത്ഥ കായം പരാമസതോ പയോഗഗണനായ ആപത്തി. അയം പന സങ്ഘാദിസേസോ ന കേവലം വത്ഥുവസേനേവ, അപിച സഞ്ഞാവസേനപീതി ആഹ ‘‘ഇത്ഥിയാ ഇത്ഥിസഞ്ഞിസ്സ സങ്ഘാദിസേസോ’’തി. പാളിയം തിരച്ഛാനഗതോ ച ഹോതീതി ഏത്ഥ തിരച്ഛാനഗതിത്ഥിയാ തിരച്ഛാനഗതപുരിസസ്സ ച ഗഹണം വേദിതബ്ബം.

സമസാരാഗോതി കായസംസഗ്ഗരാഗേന ഏകസദിസരാഗോ. പുരിമനയേനേവാതി രജ്ജുവത്ഥാദീഹി പരിക്ഖിപിത്വാ ഗഹണേ വുത്തനയേന. പുന പുരിമനയേനേവാതി സമസാരാഗോ വുത്തോ. അനന്തരനയേനേവാതി കായപടിബദ്ധആമസനനയേന. വേണിഗ്ഗഹണേന ലോമാനമ്പി സങ്ഗഹിതത്താ ലോമാനം ഫുസനേപി സങ്ഘാദിസേസോ വുത്തോ. ഇദാനി വുത്തമേവത്ഥം പകാസേതുകാമോ ‘‘ഉപാദിന്നകേന ഹീ’’തിആദിമാഹ.

യഥാനിദ്ദിട്ഠനിദ്ദേസേതി യഥാവുത്തകായസംസഗ്ഗനിദ്ദേസേ. തേനാതി തേന യഥാവുത്തകാരണേന. സഞ്ഞായ വിരാഗിതമ്ഹീതി സഞ്ഞായ വിരദ്ധായ. ലിങ്ഗബ്യത്തയേന ‘‘വിരാഗിതമ്ഹീ’’തി വുത്തം. ഇമം നാമ വത്ഥുന്തി ഇമസ്മിം സിക്ഖാപദേ ആഗതം സന്ധായ വദതി. അഞ്ഞമ്പി യം കിഞ്ചി വത്ഥും സന്ധായ വദതീതിപി കേചി. സാരത്തന്തി കായസംസഗ്ഗരാഗേന സാരത്തം. വിരത്തന്തി കായസംസഗ്ഗരാഗരഹിതം മാതുഭഗിനീആദിം സന്ധായ വദതി. ‘‘വിരത്തം ഗണ്ഹിസ്സാമീ’’തി വിരത്തം ഗണ്ഹി, ദുക്കടന്തി മാതുപേമാദിവസേന ഗഹണേ ദുക്കടം വുത്തം.

ഇമായ പാളിയാ സമേതീതി സമ്ബന്ധോ. കഥം സമേതീതി ചേ? യദി ഹി ‘‘ഇത്ഥിയാ കായപടിബദ്ധം ഗണ്ഹിസ്സാമീ’’തി ചിത്തേ ഉപ്പന്നേ ഇത്ഥിസഞ്ഞാ വിരാഗിതാ ഭവേയ്യ, കായപടിബദ്ധഗ്ഗഹണേ ഥുല്ലച്ചയം വദന്തേന ഭഗവതാ ‘‘ഇത്ഥീ ച ഹോതി ഇത്ഥിസഞ്ഞീ ചാ’’തി ന വത്തബ്ബം സിയാ, വുത്തഞ്ച, തസ്മാ ‘‘ഇത്ഥിയാ കായപടിബദ്ധം ഗണ്ഹിസ്സാമീ’’തി കായം ഗണ്ഹന്തസ്സ ഇത്ഥിസഞ്ഞാ വിരാഗിതാ നാമ ന ഹോതീതി ‘‘കായപടിബദ്ധം ഗണ്ഹിസ്സാമീതി കായം ഗണ്ഹന്തോ യഥാവത്ഥുകമേവ ആപജ്ജതീ’’തി മഹാസുമത്ഥേരേന വുത്തവാദോ ഇമായ പാളിയാ സമേതി. യോ പനേത്ഥ ‘‘സതിപി ഇത്ഥിസഞ്ഞായ കായപടിബദ്ധം ഗണ്ഹന്തസ്സ ഗഹണസമയേ ‘കായപടിബദ്ധം ഗണ്ഹിസ്സാമീ’തി സഞ്ഞം ഠപേത്വാ ‘ഇത്ഥിം ഗണ്ഹാമീ’തി സഞ്ഞായ അഭാവതോ വത്ഥുസഞ്ഞാനം ഭിന്നത്താ അയുത്ത’’ന്തി വദേയ്യ, സോ പുച്ഛിതബ്ബോ ‘‘കിം കായപടിബദ്ധം വത്ഥാദിം ഗണ്ഹന്തോ ഇത്ഥിയാ രാഗേന ഗണ്ഹാതി, ഉദാഹു വത്ഥാദീസു രാഗേനാ’’തി. യദി ‘‘വത്ഥാദീസു രാഗേന ഗണ്ഹാതീ’’തി വദേയ്യ, ഇത്ഥിയാ കായപടിബദ്ധം അഹുത്വാ അഞ്ഞത്ഥ ഠിതം വത്ഥാദിം ഗണ്ഹന്തസ്സപി ഥുല്ലച്ചയം സിയാ, തസ്മാ ഇത്ഥീ ഇത്ഥിസഞ്ഞാ സാരത്തഭാവോ ഗഹണഞ്ചാതി അങ്ഗപാരിപൂരിസബ്ഭാവതോ മഹാസുമത്ഥേരവാദോവ യുത്തവാദോ. അട്ഠകഥാവിനിച്ഛയേഹി ച സമേതീതി ഏത്ഥാപി അയമധിപ്പായോ – യദി സഞ്ഞാവിരാഗേന വിരാഗിതം നാമ സിയാ, ‘‘സമ്ബഹുലാ ഇത്ഥിയോ ബാഹാഹി പരിക്ഖിപിത്വാ ഗണ്ഹാമീ’’തി ഏവംസഞ്ഞിസ്സ ‘‘മജ്ഝഗതിത്ഥിയോ കായപടിബദ്ധേന ഗണ്ഹാമീ’’തി ഏവരൂപായ സഞ്ഞായ അഭാവതോ മജ്ഝഗതാനം വസേന ഥുല്ലച്ചയം ന സിയാ, ഏവം സന്തേപി അട്ഠകഥായ ഥുല്ലച്ചയസ്സ വുത്തത്താ സഞ്ഞാവിരാഗേന വിരാഗിതം നാമ ന ഹോതീതി അയമത്ഥോ സിദ്ധോയേവാതി. നീലേന ദുവിഞ്ഞേയ്യസഭാവതോ കാളിത്ഥീ വുത്താ.

൨൭൯. സേവനാധിപ്പായോതി ഫസ്സസുഖസേവനാധിപ്പായോ. ഇത്ഥിയാ കായേന ഭിക്ഖുസ്സ കായപടിബദ്ധാമസനവാരേപി ഫസ്സം പടിവിജാനാതീതി ഇദം അത്തനോ കായപടിബദ്ധാമസനേപി കായസമ്ബന്ധസഭാവതോ വുത്തം. ഏത്ഥാതി നിസ്സഗ്ഗിയേന നിസ്സഗ്ഗിയവാരേ. മോക്ഖാധിപ്പായോതി ഏത്ഥ പഠമം കായസംസഗ്ഗരാഗേ സതിപി പച്ഛാ മോക്ഖാധിപ്പായസ്സ അനാപത്തി.

൨൮൧. പാരിപന്ഥികാതി വിലുമ്പനികാ, അന്തരായികാതി വുത്തം ഹോതി. നദീസോതേന വുയ്ഹമാനം മാതരന്തി ഉക്കട്ഠപരിച്ഛേദദസ്സനത്ഥം വുത്തം, അഞ്ഞാസുപി പന ഇത്ഥീസു കാരുഞ്ഞാധിപ്പായേന മാതരി വുത്തനയേന പടിപജ്ജന്തസ്സ നേവത്ഥി ദോസോതി വദന്തി. ‘‘മാതര’’ന്തി വുത്തത്താ അഞ്ഞാസം ന വട്ടതീതി വദന്താപി അത്ഥി. തിണണ്ഡുപകന്തി ഹിരീവേരാദിമൂലേഹി കതചുമ്ബടകം. താലപണ്ണമുദ്ദികന്തി താലപണ്ണേഹി കതഅങ്ഗുലിമുദ്ദികം. പരിവത്തേത്വാതി അത്തനോ നിവാസനപാരുപനഭാവതോ അപനേത്വാ, ചീവരത്ഥായ അപനാമേത്വാതി വുത്തം ഹോതി. ചീവരത്ഥായ പാദമൂലേ ഠപേതി, വട്ടതീതി ഇദം നിദസ്സനമത്തം, പച്ചത്ഥരണവിതാനാദിഅത്ഥമ്പി വട്ടതിയേവ, പൂജാദിഅത്ഥം താവകാലികമ്പി ഗഹേതും വട്ടതി.

ഇത്ഥിസണ്ഠാനേന കതന്തി ഏത്ഥ ഹേട്ഠിമപരിച്ഛേദതോ പാരാജികവത്ഥുഭൂതതിരച്ഛാനഗതിത്ഥീനമ്പി അനാമാസഭാവതോ താദിസം ഇത്ഥിസണ്ഠാനേന കതം തിരച്ഛാനഗതരൂപമ്പി അനാമാസന്തി ദട്ഠബ്ബം. ‘‘ഭിക്ഖുനീഹി പടിമാരൂപം ആമസിതും വട്ടതീ’’തി വദന്തി ആചരിയാ. ഇത്ഥിരൂപാനി ദസ്സേത്വാ കതം വത്ഥഞ്ച പച്ചത്ഥരണഞ്ച ഭിത്തിഞ്ച ഇത്ഥിരൂപം അനാമസിത്വാ ഗണ്ഹിതും വട്ടതി. ഭിന്ദിത്വാതി ഏത്ഥ ഹത്ഥേന അഗ്ഗഹേത്വാവ കേനചിദേവ ദണ്ഡാദിനാ ഭിന്ദിതബ്ബം. ഏത്ഥ ച ‘‘അനാമാസമ്പി ഹത്ഥേന അപരാമസിത്വാ ദണ്ഡാദിനാ കേനചി ഭിന്ദിതും വട്ടതീ’’തി ഇധ വുത്തത്താ ‘‘പംസുകൂലം ഗണ്ഹന്തേന മാതുഗാമസരീരേപി സത്ഥാദീഹി വണം കത്വാ ഗഹേതബ്ബ’’ന്തി വുത്തത്താ ച ഗഹിതമണ്ഡൂകസപ്പിനിം ദണ്ഡാദീഹി നിപ്പീളേത്വാ മണ്ഡൂകം വിസ്സജ്ജാപേതും വട്ടതി.

മഗ്ഗം അധിട്ഠായാതി മഗ്ഗേ ഗച്ഛാമീതി ഏവം മഗ്ഗസഞ്ഞീ ഹുത്വാതി അത്ഥോ. കീളന്തേനാതി ഇദം ഗിഹിസന്തകം സന്ധായ വുത്തം, ഭിക്ഖുസന്തകം പന യേന കേനചി അധിപ്പായേന അനാമസിതബ്ബമേവ ദുരുപചിണ്ണഭാവതോ. താലപനസാദീനീതി ചേത്ഥ ആദി-സദ്ദേന നാളികേരലബുജതിപുസഅലാബുകുമ്ഭണ്ഡപുസ്സഫലഏളാലുകഫലാനം സങ്ഗഹോ ദട്ഠബ്ബോ. ‘‘യഥാവുത്തഫലാനംയേവ ചേത്ഥ കീളാധിപ്പായേന ആമസനം ന വട്ടതീ’’തി വുത്തത്താ പാസാണസക്ഖരാദീനി കീളാധിപ്പായേനപി ആമസിതും വട്ടതി.

മുത്താതി ഹത്ഥികുമ്ഭജാദികാ അട്ഠവിധാ മുത്താ. തഥാ ഹി ഹത്ഥികുമ്ഭം, വരാഹദാഠം, ഭുജങ്ഗസീസം, വലാഹകം, വേളു, മച്ഛസിരോ, സങ്ഖോ, സിപ്പീതി അട്ഠ മുത്തായോനിയോ. തത്ഥ ഹത്ഥികുമ്ഭജാ പീതവണ്ണാ പഭാവിഹീനാ. വരാഹദാഠജാ വരാഹദാഠവണ്ണാവ. ഭുജങ്ഗസീസജാ നീലാദിവണ്ണാ സുവിസുദ്ധാ വട്ടലാ. വലാഹകജാ ആഭാസൂരാ ദുബ്ബിഭാഗരൂപാ രത്തിഭാഗേ അന്ധകാരം വിദ്ധമന്തിയോ തിട്ഠന്തി, ദേവൂപഭോഗാ ഏവ ച ഹോന്തി. വേളുജാ കരകഫലസമാനവണ്ണാ ന ആഭാസൂരാ, തേ ച വേളൂ അമനുസ്സഗോചരേ ഏവ പദേസേ ജായന്തി. മച്ഛസിരജാ പാഠീനപിട്ഠിസമആനവണ്ണാ വട്ടലാ ലഘവോ ച ഹോന്തി പഭാവിഹീനാ ച, തേ ച മച്ഛാ സമുദ്ദമജ്ഝേയേവ ജായന്തി. സങ്ഖജാ സങ്ഖഉദരച്ഛവിവണ്ണാ കോലഫലപ്പമാണാപി ഹോന്തി പഭാവിഹീനാവ. സിപ്പിജാ പഭാവിസേസയുത്താ ഹോന്തി നാനാസണ്ഠാനാ. ഏവം ജാതിതോ അട്ഠവിധാസു മുത്താസു യാ മച്ഛസങ്ഖസിപ്പിജാ, താ സാമുദ്ദികാ. ഭുജങ്ഗജാപി കാചി സാമുദ്ദികാ ഹോന്തി, ഇതരാ അസാമുദ്ദികാ. യസ്മാ ബഹുലം സാമുദ്ദികാവ മുത്താ ലോകേ ദിസ്സന്തി, തത്ഥാപി സപ്പിജാവ, ഇതരാ കദാചി കാചി, തസ്മാ സമ്മോഹവിനോദനിയം ‘‘മുത്താതി സാമുദ്ദികാ മുത്താ’’തി വുത്തം.

മണീതി ഠപേത്വാ വേളുരിയാദികേ സേസോ ജോതിരസാദിഭേദോ സബ്ബോപി മണി. വേളുരിയോതി വംസവണ്ണമണി. സങ്ഖോതി സാമുദ്ദികസങ്ഖോ. സിലാതി കാളസിലാപണ്ഡുസിലാസേതസിലാദിഭേദാ സബ്ബാപി സിലാ. രജതന്തി കഹാപണാദികം വുത്താവസേസം രതനസമ്മതം. ജാതരൂപന്തി സുവണ്ണം. ലോഹിതങ്കോതി രത്തമണി. മസാരഗല്ലന്തി കബരമണി. ഭണ്ഡമൂലത്ഥായാതി പത്തചീവരാദിഭണ്ഡമൂലത്ഥായ. കുട്ഠരോഗസ്സാതി നിദസ്സനമത്തം, തായ വൂപസമേതബ്ബസ്സ യസ്സ കസ്സചി രോഗസ്സത്ഥായപി വട്ടതിയേവ. ‘‘ഭേസജ്ജത്ഥഞ്ച അധിട്ഠായേവ മുത്താ വട്ടതീ’’തി തീസുപി ഗണ്ഠിപദേസു വുത്തം. ആകരമുത്തോതി ആകരതോ മുത്തമത്തോ. ‘‘ഭണ്ഡമൂലത്ഥായ സമ്പടിച്ഛിതും വട്ടതീ’’തി ഇമിനാ ച ആമസിതുമ്പി വട്ടതീതി ദസ്സേതി. പചിത്വാ കതോതി കാചകാരേഹി പചിത്വാ കതോ.

ധോതവിദ്ധോ ച രതനമിസ്സോതി അലങ്കാരത്ഥം കഞ്ചനലതാദിം ദസ്സേത്വാ കതോ രതനഖചിതോ ധോതവിദ്ധോ അനാമാസോ. ധോതവിദ്ധോ ച രതനമിസ്സോ ചാതി വിസും വാ പദം സമ്ബന്ധിതബ്ബം. പാനീയസങ്ഖോതി ഇമിനാ ച സങ്ഖേന കതപാനീയഭാജനപിധാനാദിസമണപരിക്ഖാരോപി ആമസിതും വട്ടതീതി സിദ്ധം. സേസന്തി രതനമിസ്സം ഠപേത്വാ അവസേസം. മുഗ്ഗവണ്ണംയേവ രതനസമ്മിസ്സം കരോന്തി, ന അഞ്ഞന്തി ആഹ ‘‘മുഗ്ഗവണ്ണാവാ’’തി, മുഗ്ഗവണ്ണാ രതനമിസ്സാവ ന വട്ടതീതി വുത്തം ഹോതി. സേസാതി രതനസമ്മിസ്സം ഠപേത്വാ അവസേസാ മുഗ്ഗവണ്ണാ നീലസിലാ.

ബീജതോ പട്ഠായാതി ധാതുപാസാണതോ പട്ഠായ. സുവണ്ണചേതിയന്തി ധാതുകരണ്ഡകം. പടിക്ഖിപീതി ‘‘ധാതുട്ഠപനത്ഥായ ഗണ്ഹഥാ’’തി അവത്വാ ‘‘തുമ്ഹാകം ഗണ്ഹഥാ’’തി പേസിതത്താ പടിക്ഖിപി. സുവണ്ണബുബ്ബുളകന്തി സുവണ്ണതാരകം. ‘‘കേളാപയിതുന്തി ഇതോ ചിതോ ച സഞ്ചാരന്തേഹി ആമസിതും വട്ടതീ’’തി മഹാഅട്ഠകഥായം വുത്തം. കചവരമേവ ഹരിതും വട്ടതീതി ചേതിയഗോപകാ വാ ഭിക്ഖൂ ഹോന്തു അഞ്ഞേ വാ, ഹത്ഥേനപി പുഞ്ഛിത്വാ കചവരം അപനേതും വട്ടതി, മലമ്പി പമജ്ജിതും വട്ടതിയേവ.

ആരകൂടലോഹന്തി കിത്തിമലോഹം. തീണി ഹി കിത്തിമലോഹാനി കംസലോഹം, വട്ടലോഹം, ആരകൂടന്തി. തത്ഥ തിപുതമ്ബേ മിസ്സേത്വാ കതം കംസലോഹം, സീസതമ്ബേ മിസ്സേത്വാ കതം വട്ടലോഹം, പകതിരസതമ്ബേ മിസ്സേത്വാ കതം ആരകൂടം. തേനേവ തംകരണേന നിബ്ബത്തത്താ ‘‘കിത്തിമലോഹ’’ന്തി വുച്ചതി. ‘‘ജാതരൂപഗതികമേവാതി വുത്തത്താ ആരകൂടം സുവണ്ണസദിസമേവ ആമസിതും ന വട്ടതി, അഞ്ഞം പന വട്ടതീ’’തി തീസുപി ഗണ്ഠിപദേസു വുത്തം. കേചി പന ‘‘ആരകൂടം അനാമസിതബ്ബതോ ജാതരൂപഗതികമേവാതി വുത്തം, തസ്മാ ഉഭയമ്പി ജാതരൂപം വിയ ആമസിതും ന വട്ടതീ’’തി വദന്തി. പഠമം വുത്തോയേവ ച അത്ഥോ ഗണ്ഠിപദകാരേഹി അധിപ്പേതോ. പടിജഗ്ഗിതും വട്ടതീതി സേനാസനപടിബദ്ധത്താ വുത്തം.

സാമികാനം പേസേതബ്ബന്തി സാമികാനം സാസനം പേസേതബ്ബം. ഭിന്ദിത്വാതി ഹത്ഥേന അഗ്ഗഹേത്വാ അഞ്ഞേന യേന കേനചി ഭിന്ദിത്വാ. ഭേരിസങ്ഘാടോതി സങ്ഘടിതചമ്മഭേരീ. വീണാസങ്ഘാടോതി സങ്ഘടിതചമ്മവീണാ. ചമ്മവിനദ്ധാനം ഭേരിവീണാനമേതം അധിവചനം. തുച്ഛപോക്ഖരന്തി അവിനദ്ധചമ്മം ഭേരിപോക്ഖരം വീണാപോക്ഖരഞ്ച. ആരോപിതചമ്മന്തി ഭേരിആദീനം വിനദ്ധനത്ഥായ മുഖവട്ടിയം ആരോപിതചമ്മം തതോ ഉദ്ധരിത്വാ വിസും ഠപിതചമ്മഞ്ച. ഓനഹിതും വാതി ഭേരിപോക്ഖരാദീനി ചമ്മം ആരോപേത്വാ വിനന്ധിതും. ഓനഹാപേതും വാതി തഥേവ അഞ്ഞേഹി വിനന്ധാപേതും. പാരാജികപ്പഹോനകകാലേതി അകുഥിതകാലേ.

൨൮൨. സങ്കമാദി ഭൂമിഗതികത്താ ന കായപടിബദ്ധട്ഠാനിയന്തി ദുക്കടം വുത്തം. ഏകപദികസങ്കമോതി ഖുദ്ദകസേതു. സകടമഗ്ഗസങ്കമോതി സകടമഗ്ഗഭൂതോ മഹാസേതു. ഠാനാ ചാലേതുന്തി രജ്ജും ഠാനാ ചാലേതും. പടിച്ഛാദേതബ്ബാതി അപനേതബ്ബാ. മനുസ്സിത്ഥീ, ഇത്ഥിസഞ്ഞിതാ, കായസംസഗ്ഗരാഗോ, തേന രാഗേന വായാമോ, ഹത്ഥഗ്ഗാഹാദിസമാപജ്ജനന്തി ഇമാനേത്ഥ പഞ്ച അങ്ഗാനി.

കായസംസഗ്ഗസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.