ഏകുത്തരികനയോ

ഏകകവാരവണ്ണനാ

൩൨൧. മൂലവിസുദ്ധിയാ അന്തരാപത്തീതി അന്തരാപത്തിം ആപജ്ജിത്വാ മൂലായപടികസ്സനം കത്വാ ഠിതേന ആപന്നാ. ‘‘അഗ്ഘവിസുദ്ധിയാ അന്തരാപത്തീതി സമ്ബഹുലാ ആപത്തിയോ ആപജ്ജിത്വാ താസു സബ്ബചിരപടിച്ഛന്നവസേന അഗ്ഘസമോധാനം ഗഹേത്വാ വസന്തേന ആപന്നാപത്തീ’’തി ഗണ്ഠിപദേസു വുത്തം. സഉസ്സാഹേനേവ ചിത്തേനാതി ‘‘പുനപി ആപജ്ജിസ്സാമീ’’തി സഉസ്സാഹേനേവ ചിത്തേന. ഭിക്ഖുനീനം അട്ഠവത്ഥുകായ വസേന ചേതം വുത്തം. തേനേവാഹ ‘‘അട്ഠമേ വത്ഥുസ്മിം ഭിക്ഖുനിയാ പാരാജികമേവ ഹോതീ’’തി. ‘‘ധമ്മികസ്സ പടിസ്സവസ്സ അസച്ചാപനേ’’തി വുത്തത്താ അധമ്മികപടിസ്സവസ്സ വിസംവാദേ ദുക്കടം ന ഹോതി. ‘‘തുമ്ഹേ വിബ്ഭമഥാ’’തി ഹി വുത്തേ സുദ്ധചിത്തോ ‘‘സാധൂ’’തി പടിസ്സുണിത്വാ സചേ ന വിബ്ഭമതി, അനാപത്തി. ഏവം സബ്ബത്ഥ. പഞ്ചദസസു ധമ്മേസൂതി ‘‘കാലേന വക്ഖാമി, നോ അകാലേനാ’’തിആദിനാ വുത്തപഞ്ചദസധമ്മേസു. ആപത്തിം ആപജ്ജിതും ഭബ്ബതായ ഭബ്ബാപത്തികാ.

ഏകകവാരവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

ദുകവാരവണ്ണനാ

൩൨൨. ദുകേസു നിദഹനേതി ആതപേ അതിചിരം ഠപേത്വാ നിദഹനേ. വത്ഥുസഭാഗം ദേസേന്തോ ദേസേന്തോ ആപജ്ജതി, ആപന്നം ആപത്തിം ന ദേസേസ്സാമീതി ധുരം നിക്ഖിപന്തോ ന ദേസേന്തോ ആപജ്ജതി. രോമജനപദേ ജാതം രോമകം. പക്കാലകന്തി യവക്ഖാരം. അനുഞ്ഞാതലോണത്താ ലോണാനിപി ദുകേസു വുത്താനി.

ദുകവാരവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

തികവാരവണ്ണനാ

൩൨൩. തികേസു വചീസമ്പയുത്തം കായകിരിയം കത്വാതി കായേന നിപച്ചകാരം കത്വാ. മുഖാലമ്ബരകരണാദിഭേദോതി മുഖഭേരിവാദനാദിപ്പഭേദോ. യസ്സ സിക്ഖാപദസ്സ വീതിക്കമേ കായസമുട്ഠാനാ ആപത്തിയോ, തം കായദ്വാരേ പഞ്ഞത്തസിക്ഖാപദം. ഉപഘാതേതീതി വിനാസേതി. ന ആദാതബ്ബന്തി ‘‘ഇമസ്മാ വിഹാരാ പരമ്പി മാ നിക്ഖമ, വിനയധരാനം വാ സന്തികം ആഗച്ഛ വിനിച്ഛയം ദാതു’’ന്തി വുത്തേ തസ്സ വചനം ന ഗഹേതബ്ബന്തി അത്ഥോ.

അകുസലാനി ചേവ മൂലാനി ചാതി അകോസല്ലസമ്ഭൂതട്ഠേന ഏകന്താകുസലഭാവതോ അകുസലാനി, അത്തനാ സമ്പയുത്തധമ്മാനം സുപ്പതിട്ഠിതഭാവസാധനതോ മൂലാനി, ന അകുസലഭാവസാധനതോ. ന ഹി മൂലതോ അകുസലാനം അകുസലഭാവോ, കുസലാദീനം വാ കുസലാദിഭാവോ. തഥാ ച സതി മോമൂഹചിത്തദ്വയമോഹസ്സ അകുസലഭാവോ ന സിയാ.

ദുട്ഠു ചരിതാനീതി പച്ചയതോ സമ്പയുത്തധമ്മതോ പവത്തിആകാരതോ ച ന സുട്ഠു അസമ്മാപവത്തിതാനി. വിരൂപാനീതി ബീഭച്ഛാനി സമ്പതി ആയതിഞ്ച അനിട്ഠരൂപത്താ. സുട്ഠു ചരിതാനീതിആദീസു വുത്തവിപരിയായേന അത്ഥോ വേദിതബ്ബോ. ദ്വേപി ചേതേ തികാ പണ്ണത്തിയാ വാ കമ്മപഥേഹി വാ കഥേതബ്ബാ. പണ്ണത്തിയാ താവ കായദ്വാരേ പഞ്ഞത്തസിക്ഖാപദസ്സ വീതിക്കമോ കായദുച്ചരിതം, അവീതിക്കമോ കായസുചരിതം. വചീദ്വാരേ പഞ്ഞത്തസിക്ഖാപദസ്സ വീതിക്കമോ വചീദുച്ചരിതം, അവീതിക്കമോ വചീസുചരിതം. ഉഭയത്ഥ പഞ്ഞത്തസിക്ഖാപദസ്സ വീതിക്കമോ മനോദുച്ചരിതം മനോദ്വാരേ പഞ്ഞത്തസിക്ഖാപദസ്സ അഭാവതോ. തയിദം ദ്വാരദ്വയേ അകിരിയസമുട്ഠാനായ ആപത്തിയാ വസേന വേദിതബ്ബം. യഥാവുത്തായ ആപത്തിയാ അവീതിക്കമോവ മനോസുചരിതം. അയം പണ്ണത്തികഥാ.

പാണാതിപാതാദയോ പന തിസ്സോ ചേതനാ കായദ്വാരേ വചീദ്വാരേപി ഉപ്പന്നാ കായദുച്ചരിതം ദ്വാരന്തരേ ഉപ്പന്നസ്സപി കമ്മസ്സ സനാമാപരിച്ചാഗതോ യേഭുയ്യവുത്തിയാ തബ്ബഹുലവുത്തിയാ ച. തേനാഹു അട്ഠകഥാചരിയാ –

‘‘ദ്വാരേ ചരന്തി കമ്മാനി, ന ദ്വാരാ ദ്വാരചാരിനോ;

തസ്മാ ദ്വാരേഹി കമ്മാനി, അഞ്ഞമഞ്ഞം വവത്ഥിതാ’’തി. (ധ. സ. അട്ഠ. കാമാവചരകുസല ദ്വാരകഥാ, കായകമ്മദ്വാര);

തഥാ ചതസ്സോ മുസാവാദാദിചേതനാ കായദ്വാരേപി വചീദ്വാരേപി ഉപ്പന്നാ വചീദുച്ചരിതം, അഭിജ്ഝാ ബ്യാപാദോ മിച്ഛാദിട്ഠീതി തയോ മനോകമ്മഭൂതായ ചേതനായ സമ്പയുത്തധമ്മാ മനോദുച്ചരിതം, കായവചീകമ്മഭൂതായ പന ചേതനായ സമ്പയുത്താ അഭിജ്ഝാദയോ തംതംപക്ഖികാ വാ ഹോന്തി അബ്ബോഹാരികാ വാ. പാണാതിപാതാദീഹി വിരമന്തസ്സ ഉപ്പന്നാ തിസ്സോ ചേതനാപി വിരതിയോപി കായസുചരിതം കായികസ്സ വീതിക്കമസ്സ അകരണവസേന പവത്തനതോ. കായേന പന സിക്ഖാപദാനം സമാദിയമാനേ സീലസ്സ കായസുചരിതഭാവേ വത്തബ്ബമേവ നത്ഥി. മുസാവാദാദീഹി വിരമന്തസ്സ ചതസ്സോ ചേതനാപി വിരതിയോപി വചീസുചരിതം വാചസികസ്സ വീതിക്കമസ്സ അകരണവസേന പവത്തനതോ. അനഭിജ്ഝാ അബ്യാപാദോ സമ്മാദിട്ഠീതി തയോ ചേതനാസമ്പയുത്തധമ്മാ മനോസുചരിതന്തി അയം കമ്മപഥകഥാ.

തികവാരവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

ചതുക്കവാരവണ്ണനാ

൩൨൪. ചതുക്കേസു അനരിയവോഹാരാതി അനരിയാനം ലാമകാനം വോഹാരാ സംവോഹാരാ അഭിലാപവാചാ. അരിയവോഹാരാതി അരിയാനം സപ്പുരിസാനം വോഹാരാ. ദിട്ഠവാദിതാതി ‘‘ദിട്ഠം മയാ’’തി ഏവംവാദിതാ. ഏത്ഥ ച തംതംസമുട്ഠാപകചേതനാവസേന അത്ഥോ വേദിതബ്ബോ.

പഠമകപ്പികേസു പഠമം പുരിസലിങ്ഗമേവ ഉപ്പജ്ജതീതി ആഹ ‘‘പഠമം ഉപ്പന്നവസേനാ’’തി. പുരിമം പുരിസലിങ്ഗം പജഹതീതി യഥാവുത്തേനത്ഥേന പുബ്ബങ്ഗമഭാവതോ പുരിമസങ്ഖാതം പുരിസലിങ്ഗം ജഹതി. സതം തിംസഞ്ച സിക്ഖാപദാനീതി തിംസാധികാനി സതം സിക്ഖാപദാനി.

ഭിക്ഖുസ്സ ച ഭിക്ഖുനിയാ ച ചതൂസു പാരാജികേസൂതി സാധാരണേസുയേവ ചതൂസു പാരാജികേസു. പഠമോ പഞ്ഹോതി ‘‘അത്ഥി വത്ഥുനാനത്തതാ, നോ ആപത്തിനാനത്തതാ’’തി അയം പഞ്ഹോ. ‘‘അത്ഥി ആപത്തിസഭാഗതാ, നോ വത്ഥുസഭാഗതാ’’തി അയം ഇധ ദുതിയോ നാമ.

അനാപത്തിവസ്സച്ഛേദസ്സാതി നത്ഥി ഏതസ്മിം വസ്സച്ഛേദേ ആപത്തീതി അനാപത്തിവസ്സച്ഛേദോ, തസ്സ, അനാപത്തികസ്സ വസ്സച്ഛേദസ്സാതി അത്ഥോ. മന്താഭാസാതി മതിയാ ഉപപരിക്ഖിത്വാ ഭാസനതോ അസമ്ഫപ്പലാപവാചാ ഇധ ‘‘മന്താഭാസാ’’തി വുത്താ.

നവമഭിക്ഖുനിതോ പട്ഠായ ഉപജ്ഝായാപി അഭിവാദനാരഹാ നോ പച്ചുട്ഠാനാരഹാതി യസ്മാ ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ഭത്തഗ്ഗേ അട്ഠന്നം ഭിക്ഖുനീനം യഥാവുഡ്ഢം അവസേസാനം യഥാഗതിക’’ന്തി വദന്തേന ഭഗവതാ ഭത്തഗ്ഗേ ആദിതോ പട്ഠായ അട്ഠന്നംയേവ ഭിക്ഖുനീനം യഥാവുഡ്ഢം അനുഞ്ഞാതം, അവസേസാനം ആഗതപടിപാടിയാ, തസ്മാ നവമഭിക്ഖുനിതോ പട്ഠായ സചേ ഉപജ്ഝായാപി ഭിക്ഖുനീ പച്ഛാ ആഗച്ഛതി, ന പച്ചുട്ഠാനാരഹാ, യഥാനിസിന്നാഹിയേവ സീസം ഉക്ഖിപിത്വാ അഭിവാദേതബ്ബത്താ അഭിവാദനാരഹാ. ആദിതോ നിസിന്നാസു പന അട്ഠസു യാ അബ്ഭന്തരിമാ അഞ്ഞാ വുഡ്ഢതരാ ആഗച്ഛതി, സാ അത്തനോ നവകതരം വുട്ഠാപേത്വാ നിസീദിതും ലഭതി. തസ്മാ സാ താഹി അട്ഠഹി ഭിക്ഖുനീഹി പച്ചുട്ഠാനാരഹാ. യാ പന അട്ഠഹിപി നവകതരാ, സാ സചേപി സട്ഠിവസ്സാ ഹോതി, ആഗതപടിപാടിയാവ നിസീദിതും ലഭതി.

ഇധ ന കപ്പന്തീതി വദന്തോതി പച്ചന്തിമജനപദേസു ഠത്വാ ‘‘ഇധ ന കപ്പന്തീ’’തി വദന്തോ വിനയാതിസാരദുക്കടം ആപജ്ജതി. കപ്പിയഞ്ഹി ‘‘ന കപ്പതീ’’തി വദന്തോ പഞ്ഞത്തം സമുച്ഛിന്ദതി നാമ. ഇധ കപ്പന്തീതിആദീസുപി ഏസേവ നയോ.

ചതുക്കവാരവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

പഞ്ചകവാരവണ്ണനാ

൩൨൫. പഞ്ചകേസു ‘‘നിമന്തിതോ സഭത്തോ സമാനോ സന്തം ഭിക്ഖും അനാപുച്ഛാ’’തി (പാചി. ൨൯൪-൨൯൭) വചനതോ അകപ്പിയനിമന്തനം സാദിയന്തസ്സേവ അനാമന്തചാരോ ന വട്ടതീതി ‘‘പിണ്ഡപാതികസ്സ കപ്പന്തീ’’തി വുത്തം. ഗണഭോജനാദീസുപി ഏസേവ നയോ. അധിട്ഠഹിത്വാ ഭോജനന്തി ‘‘ഗിലാനസമയോ’’തിആദിനാ ആഭോഗം കത്വാ ഭോജനം. അവികപ്പനാതി ‘‘മയ്ഹം ഭത്തപച്ചാസം ഇത്ഥന്നാമസ്സ ദമ്മീ’’തി ഏവം അവികപ്പനാ.

അയസതോ വാ ഗരഹതോ വാതി ഏത്ഥ പരമ്മുഖാ അഗുണവചനം അയസോ. സമ്മുഖാ ഗരഹാ. വിയസതീതി ബ്യസനം, ഹിതസുഖം ഖിപതി വിദ്ധംസേതീതി അത്ഥോ. ഞാതീനം ബ്യസനം ഞാതിബ്യസനം, ചോരരോഗഭയാദീഹി ഞാതിവിനാസോതി അത്ഥോ. ഭോഗാനം ബ്യസനം ഭോഗബ്യസനം, രാജചോരാദിവസേന ഭോഗവിനാസോതി അത്ഥോ. രോഗോ ഏവ ബ്യസനം രോഗബ്യസനം. രോഗോ ഹി ആരോഗ്യം ബ്യസതി വിനാസേതീതി ബ്യസനം. സീലസ്സ ബ്യസനം സീലബ്യസനം, ദുസ്സീല്യസ്സേതം നാമം. സമ്മാദിട്ഠിം വിനാസയമാനാ ഉപ്പന്നാ ദിട്ഠിയേവ ബ്യസനം ദിട്ഠിബ്യസനം. ഞാതിസമ്പദാതി ഞാതീനം സമ്പദാ പാരിപൂരി ബഹുഭാവോ. ഭോഗസമ്പദായപി ഏസേവ നയോ. ആരോഗ്യസ്സ സമ്പദാ ആരോഗ്യസമ്പദാ. പാരിപൂരി ദീഘരത്തം അരോഗതാ. സീലദിട്ഠിസമ്പദാസുപി ഏസേവ നയോ.

വത്തം പരിച്ഛിന്ദീതി തസ്മിം ദിവസേ കാതബ്ബവത്തം നിട്ഠാപേസി. അട്ഠ കപ്പേ അനുസ്സരീതിആദിനാ തസ്മിം ഖണേ ഝാനം നിബ്ബത്തേത്വാ പുബ്ബേനിവാസഞാണം നിബ്ബത്തേസീതി ദീപേതി. ഞത്തിയാ കമ്മപ്പത്തോ ഹുത്വാതി ഞത്തിയാ ഠപിതായ അനുസ്സാവനകമ്മപ്പത്തോ ഹുത്വാതി അത്ഥോ.

മന്ദത്താ മോമൂഹത്താതി നേവ സമാദാനം ജാനാതി, ന ആനിസംസം, അത്തനോ പന മന്ദത്താ മോമൂഹത്താ അഞ്ഞാണേനേവ ആരഞ്ഞികോ ഹോതി. പാപിച്ഛോ ഇച്ഛാപകതോതി ‘‘അരഞ്ഞേ മേ വിഹരന്തസ്സ ‘അയം ആരഞ്ഞികോ’തി ചതുപ്പച്ചയസക്കാരം കരിസ്സന്തി, ‘അയം ഭിക്ഖു ലജ്ജീ പവിവിത്തോ’തിആദീഹി ച ഗുണേഹി സമ്ഭാവേസ്സന്തീ’’തി ഏവം പാപികായ ഇച്ഛായ ഠത്വാ തായ ഏവ ഇച്ഛായ അഭിഭൂതോ ഹുത്വാ ആരഞ്ഞികോ ഹോതീതി അത്ഥോ. തേനാഹ ‘‘അരഞ്ഞവാസേന പച്ചയലാഭം പത്ഥയമാനോ’’തി. ഉമ്മാദവസേന അരഞ്ഞം പവിസിത്വാ വിഹരന്തോ ഉമ്മാദാ ചിത്തക്ഖേപാ ആരഞ്ഞികോ നാമ ഹോതി. വണ്ണിതന്തി ഇദം ആരഞ്ഞികങ്ഗം നാമ ബുദ്ധേഹി ബുദ്ധസാവകേഹി ച വണ്ണിതം പസത്ഥന്തി ആരഞ്ഞികോ ഹോതി.

പഞ്ചകവാരവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

ഛക്കവാരവണ്ണനാ

൩൨൬. ഛക്കേസു ഛബ്ബസ്സപരമതാ ധാരേതബ്ബന്തി പദഭാജനം ദസ്സിതം. സേസം ഉത്താനമേവ.

ഛക്കവാരവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

സത്തകവാരവണ്ണനാ

൩൨൭. സത്തകേസു ഛക്കേ വുത്താനിയേവ സത്തകവസേന യോജേതബ്ബാനീതി ഛക്കേ വുത്തചുദ്ദസപരമാനി ദ്വിധാ കത്വാ ദ്വിന്നം സത്തകാനം വസേന യോജേതബ്ബാനി.

ആപത്തിം ജാനാതീതി ആപത്തിംയേവ ‘‘ആപത്തീ’’തി ജാനാതി. സേസപദേസുപി ഏസേവ നയോ. ആഭിചേതസികാനന്തി ഏത്ഥ (മ. നി. അട്ഠ. ൧.൬൬) അഭിചേതോതി പാകതികകാമാവചരചിത്തേഹി സുന്ദരതായ പടിപക്ഖതോ വിസുദ്ധത്താ ച അഭിക്കന്തം വിസുദ്ധചിത്തം വുച്ചതി, ഉപചാരജ്ഝാനചിത്തസ്സേതം അധിവചനം. അഭിചേതസി ജാതാനി ആഭിചേതസികാനി, അഭിചേതോസന്നിസ്സിതാനീതി വാ ആഭിചേതസികാനി. ദിട്ഠധമ്മസുഖവിഹാരാനന്തി ദിട്ഠധമ്മേ സുഖവിഹാരാനം. ദിട്ഠധമ്മോതി പച്ചക്ഖോ അത്തഭാവോ വുച്ചതി, തത്ഥ സുഖവിഹാരഭൂതാനന്തി അത്ഥോ. രൂപാവചരജ്ഝാനാനമേതം അധിവചനം. താനി ഹി അപ്പേത്വാ നിസിന്നാ ഝായിനോ ഇമസ്മിഞ്ഞേവ അത്തഭാവേ അസംകിലിട്ഠം നേക്ഖമ്മസുഖം വിന്ദന്തി, തസ്മാ ‘‘ദിട്ഠധമ്മസുഖവിഹാരാനീ’’തി വുച്ചന്തി. നികാമലാഭീതി നികാമേന ലാഭീ, അത്തനോ ഇച്ഛാവസേന ലാഭീ, ഇച്ഛിതിച്ഛിതക്ഖണേ സമാപജ്ജിതും സമത്ഥോതി വുത്തം ഹോതി. അകിച്ഛലാഭീതി സുഖേനേവ പച്ചനീകധമ്മേ വിക്ഖമ്ഭേത്വാ സമാപജ്ജിതും സമത്ഥോതി വുത്തം ഹോതി. അകസിരലാഭീതി അകസിരാനം ലാഭീ വിപുലാനം, യഥാപരിച്ഛേദേനേവ വുട്ഠാതും സമത്ഥോതി വുത്തം ഹോതി. ഏകച്ചോ ഹി ലാഭീയേവ ഹോതി, ന പന സക്കോതി ഇച്ഛിതിച്ഛിതക്ഖണേ സമാപജ്ജിതും. ഏകച്ചോ സക്കോതി തഥാ സമാപജ്ജിതും, പാരിപന്ഥികേ പന കിച്ഛേന വിക്ഖമ്ഭേതി. ഏകച്ചോ തഥാ ച സമാപജ്ജതി, പാരിപന്ഥികേ ച അകിച്ഛേനേവ വിക്ഖമ്ഭേതി, ന സക്കോതി കാലമാനനാളികയന്തം വിയ യഥാപരിച്ഛേദേയേവ വുട്ഠാതും.

ആസവാനം ഖയാതി അരഹത്തമഗ്ഗേന സബ്ബകിലേസാനം ഖയാ. അനാസവന്തി ആസവവിരഹിതം. ചേതോവിമുത്തിം പഞ്ഞാവിമുത്തിന്തി ഏത്ഥ ചേതോ-വചനേന അരഹത്തഫലസമ്പയുത്തോ സമാധി, പഞ്ഞാ-വചനേന തംസമ്പയുത്താ ച പഞ്ഞാ വുത്താ. തത്ഥ ച സമാധി രാഗതോ വിമുത്തത്താ ചേതോവിമുത്തി, പഞ്ഞാ അവിജ്ജായ വിമുത്തത്താ പഞ്ഞാവിമുത്തീതി വേദിതബ്ബാ. വുത്തഞ്ഹേതം ഭഗവതാ ‘‘യോ ഹിസ്സ, ഭിക്ഖവേ, സമാധി, തദസ്സ സമാധിന്ദ്രിയം (സം. നി. ൫.൫൨൦). യാ ഹിസ്സ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ഞാ, തദസ്സ പഞ്ഞിന്ദ്രിയം (സം. നി. ൫.൫൧൬). ഇതി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, രാഗവിരാഗാ ചേതോവിമുത്തി അവിജ്ജാവിരാഗാ പഞ്ഞാവിമുത്തീ’’തി (അ. നി. ൨.൩൨). അപിചേത്ഥ സമഥഫലം ചേതോവിമുത്തി, വിപസ്സനാഫലം പഞ്ഞാവിമുത്തീതി വേദിതബ്ബാതി. ദിട്ഠേവ ധമ്മേതി ഇമസ്മിംയേവ അത്തഭാവേ. സയം അഭിഞ്ഞാ സച്ഛികത്വാതി അത്തനായേവ പഞ്ഞായ പച്ചക്ഖം കത്വാ, അപരപ്പച്ചയേന ഞത്വാതി അത്ഥോ. സുതമയഞാണാദിനാ വിയ പരപ്പച്ചയതം നയഗ്ഗാഹഞ്ച മുഞ്ചിത്വാ പരതോഘോസാനുഗതഭാവനാധിഗമഭൂതായ അത്തനോയേവ പഞ്ഞായ പച്ചക്ഖം കത്വാ, ന സയമ്ഭൂഞാണഭൂതായാതി അധിപ്പായോ. ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതീതി പാപുണിത്വാ സമ്പാദേത്വാ വിഹരതി.

സത്തകവാരവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

അട്ഠകവാരവണ്ണനാ

൩൨൮. അട്ഠകേസു അട്ഠാനിസംസേ സമ്പസ്സമാനേനാതി –

‘‘ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ആപത്തിം ആപന്നോ ഹോതി, സോ തസ്സാ ആപത്തിയാ അനാപത്തിദിട്ഠി ഹോതി, അഞ്ഞേ ഭിക്ഖൂ തസ്സാ ആപത്തിയാ ആപത്തിദിട്ഠിനോ ഹോന്തി, തേ ചേ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖൂ തം ഭിക്ഖും ഏവം ജാനന്തി ‘അയം ഖോ ആയസ്മാ ബഹുസ്സുതോ ആഗതാഗമോ ധമ്മധരോ വിനയധരോ മാതികാധരോ പണ്ഡിതോ ബ്യത്തോ മേധാവീ ലജ്ജീ കുക്കുച്ചകോ സിക്ഖാകാമോ, സചേ മയം ഇമം ഭിക്ഖും ആപത്തിയാ അദസ്സനേ ഉക്ഖിപിസ്സാമ, ന മയം ഇമിനാ ഭിക്ഖുനാ സദ്ധിം ഉപോസഥം കരിസ്സാമ, വിനാ ഇമിനാ ഭിക്ഖുനാ ഉപോസഥം കരിസ്സാമ, ഭവിസ്സതി സങ്ഘസ്സ തതോനിദാനം ഭണ്ഡനം കലഹോ വിഗ്ഗഹോ വിവാദോ സങ്ഘഭേദോ സങ്ഘരാജി സങ്ഘവവത്ഥാനം സങ്ഘനാനാകരണ’ന്തി, ഭേദഗരുകേഹി, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖൂഹി ന സോ ഭിക്ഖു ആപത്തിയാ അദസ്സനേ ഉക്ഖിപിതബ്ബോ’’തി (മഹാവ. ൪൫൩) –

ആദിനാ വുത്തഅട്ഠാനിസംസേ സമ്പസ്സമാനേന. തേന ഹി സദ്ധിം ഉപോസഥാദിഅകരണം ആദീനവോ ഭേദായ സംവത്തനതോ, കരണം ആനിസംസോ സാമഗ്ഗിയാ സംവത്തനതോ. തസ്മാ ഏതേ അട്ഠാനിസംസേ സമ്പസ്സമാനേന ന സോ ഭിക്ഖു ഉക്ഖിപിതബ്ബോതി അത്ഥോ.

ദുതിയഅട്ഠകേപി അട്ഠാനിസംസേ സമ്പസ്സമാനേനാതി –

‘‘ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ആപത്തിം ആപന്നോ ഹോതി, സോ തസ്സാ ആപത്തിയാ അനാപത്തിദിട്ഠി ഹോതി, അഞ്ഞേ ഭിക്ഖൂ തസ്സാ ആപത്തിയാ ആപത്തിദിട്ഠിനോ ഹോന്തി, സോ ചേ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു തേ ഭിക്ഖൂ ഏവം ജാനാതി ‘ഇമേ ഖോ ആയസ്മന്തോ ബഹുസ്സുതാ ആഗതാഗമാ ധമ്മധരാ വിനയധരാ മാതികാധരാ പണ്ഡിതാ ബ്യത്താ മേധാവിനോ ലജ്ജിനോ കുക്കുച്ചകാ സിക്ഖാകാമാ, നാലം മമം വാ കാരണാ അഞ്ഞേസം വാ കാരണാ ഛന്ദാ ദോസാ മോഹാ ഭയാ അഗതിം ഗന്തും, സചേ മം ഇമേ ഭിക്ഖൂ ആപത്തിയാ അദസ്സനേ ഉക്ഖിപിസ്സന്തി, ന മയാ സദ്ധിം ഉപോസഥം കരിസ്സന്തി, വിനാ മയാ ഉപോസഥം കരിസ്സന്തി, ഭവിസ്സതി സങ്ഘസ്സ തതോനിദാനം ഭണ്ഡനം കലഹോ വിഗ്ഗഹോ വിവാദോ സങ്ഘഭേദോ സങ്ഘരാജി സങ്ഘവവത്ഥാനം സങ്ഘനാനാകരണ’ന്തി, ഭേദഗരുകേന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനാ പരേസമ്പി സദ്ധായ സാ ആപത്തി ദേസേതബ്ബാ’’തി (മഹാവ. ൪൫൩) –

ആദിനാ വുത്തഅട്ഠാനിസംസേ സമ്പസ്സമാനേനാതി അത്ഥോ.

പാളിയം ആഗതേഹി സത്തഹീതി ‘‘പുബ്ബേവസ്സ ഹോതി ‘മുസാ ഭണിസ്സ’ന്തി, ഭണന്തസ്സ ഹോതി ‘മുസാ ഭണാമീ’തി, ഭണിതസ്സ ഹോതി ‘മുസാ മയാ ഭണിത’ന്തി വിനിധായ ദിട്ഠിം, വിനിധായ ഖന്തിം, വിനിധായ രുചിം, വിനിധായ ഭാവ’’ന്തി (പാരാ. ൨൨൦) ഏവമാഗതേഹി സത്തഹി.

അബ്രഹ്മചരിയാതി അസേട്ഠചരിയതോ. രത്തിം ന ഭുഞ്ജേയ്യ വികാലഭോജനന്തി ഉപോസഥം ഉപവുത്ഥോ രത്തിഭോജനഞ്ച ദിവാവികാലഭോജനഞ്ച ന ഭുഞ്ജേയ്യ. മഞ്ചേ ഛമായംവ സയേഥ സന്ഥതേതി കപ്പിയമഞ്ചേ വാ സുധാദിപരികമ്മകതായ ഭൂമിയം വാ തിണപണ്ണപലാലാദീനി സന്ഥരിത്വാ കതേ സന്ഥതേ വാ സയേഥാതി അത്ഥോ. ഏതഞ്ഹി അട്ഠങ്ഗീകമാഹുപോസഥന്തി ഏതം പാണാതിപാതാദീനി അസമാചരന്തേന ഉപവുത്ഥഉപോസഥം അട്ഠഹി അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതത്താ ‘‘അട്ഠങ്ഗിക’’ന്തി വദന്തി.

‘‘അകപ്പിയകതം ഹോതി അപ്പടിഗ്ഗഹിതക’’ന്തിആദയോ അട്ഠ അനതിരിത്താ നാമ. സപ്പിആദി അട്ഠമേ അരുണുഗ്ഗമനേ നിസ്സഗ്ഗിയം ഹോതി. അട്ഠകവസേന യോജേത്വാ വേദിതബ്ബാനീതി പുരിമാനി അട്ഠ ഏകം അട്ഠകം, തതോ ഏകം അപനേത്വാ സേസേസുപി ഏകേകം പക്ഖിപിത്വാതി ഏവമാദിനാ നയേന അഞ്ഞാനിപി അട്ഠകാനി കാതബ്ബാനീതി അത്ഥോ.

അട്ഠകവാരവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

നവകവാരവണ്ണനാ

൩൨൯. നവകേസു ആഘാതവത്ഥൂനീതി (ദീ. നി. അട്ഠ. ൩.൩൪൦; അ. നി. അട്ഠ. ൩.൯.൨൯) ആഘാതകാരണാനി. ആഘാതപടിവിനയാനീതി ആഘാതസ്സ പടിവിനയകാരണാനി. തം കുതേത്ഥ ലബ്ഭാതി ‘‘തം അനത്ഥചരണം മാ അഹോസീ’’തി ഏതസ്മിം പുഗ്ഗലേ കുതോ ലബ്ഭാ കേന കാരണേന സക്കാ ലദ്ധും. ‘‘പരോ നാമ പരസ്സ അത്തനോ ചിത്തരുചിയാ അനത്ഥം കരോതീ’’തി ഏവം ചിന്തേത്വാ ആഘാതം പടിവിനോദേതി. അഥ വാ സചാഹം പടിക്കോപം കരേയ്യം, തം കോപകരണം ഏത്ഥ പുഗ്ഗലേ കുതോ ലബ്ഭാ, കേന കാരണേന ലദ്ധബ്ബം നിരത്ഥകഭാവതോതി അത്ഥോ. കമ്മസ്സകാ ഹി സത്താ, തേ കസ്സ രുചിയാ ദുക്ഖിതാ സുഖിതാ വാ ഭവന്തി, തസ്മാ കേവലം തസ്മിം മയ്ഹം കുജ്ഝനമത്തമേവാതി അധിപ്പായോ. അഥ വാ തം കോപകരണം ഏത്ഥ പുഗ്ഗലേ കുതോ ലബ്ഭാ പരമത്ഥതോ കുജ്ഝിതബ്ബസ്സ കുജ്ഝനകസ്സ ച അഭാവതോ. സങ്ഖാരമത്തഞ്ഹേതം യദിദം ഖന്ധപഞ്ചകം യം ‘‘സത്തോ’’തി വുച്ചതി, തേ ച സങ്ഖാരാ ഇത്തരകാലാ ഖണികാ, കസ്സ കോ കുജ്ഝതീതി അത്ഥോ. ‘‘കുതോ ലാഭാ’’തിപി പാഠോ, സചാഹം ഏത്ഥ കോപം കരേയ്യം, തസ്മിം മേ കോപകരണേ കുതോ ലാഭാ, ലാഭാ നാമ കേ സിയും അഞ്ഞത്ര അനത്ഥുപ്പത്തിതോതി അത്ഥോ. ഇമസ്മിഞ്ച അത്ഥേ തന്തി നിപാതമത്തമേവ ഹോതി.

തണ്ഹം പടിച്ചാതി (ദീ. നി. അട്ഠ. ൨.൧൦൩; അ. നി. അട്ഠ. ൩.൯.൨൩) ദ്വേ തണ്ഹാ ഏസനതണ്ഹാ ഏസിതതണ്ഹാ ച. യായ തണ്ഹായ അജപഥസങ്കുപഥാദീനി പടിപജ്ജിത്വാ ഭോഗേ ഏസതി ഗവേസതി, അയം ഏസനതണ്ഹാ നാമ. യാ തേസു ഏസിതേസു ഗവേസിതേസു പടിലദ്ധേസു തണ്ഹാ, അയം ഏസിതതണ്ഹാ നാമ. ഇധ ഏസിതതണ്ഹാ ദട്ഠബ്ബാ. പരിയേസനാതി രൂപാദിആരമ്മണപരിയേസനാ. സാ ഹി ഏസനതണ്ഹായ സതി ഹോതി. ലാഭോതി രൂപാദിആരമ്മണപ്പടിലാഭോ. സോ ഹി പരിയേസനായ സതി ഹോതി. വിനിച്ഛയോ പന ഞാണതണ്ഹാദിട്ഠിവിതക്കവസേന ചതുബ്ബിധോ. തത്ഥ ‘‘സുഖവിനിച്ഛയം ജഞ്ഞാ, സുഖവിനിച്ഛയം ഞത്വാ അജ്ഝത്തം സുഖമനുയുഞ്ജേയ്യാ’’തി (മ. നി. ൩.൩൨൩) അയം ഞാണവിനിച്ഛയോ. ‘‘വിനിച്ഛയോതി ദ്വേ വിനിച്ഛയാ തണ്ഹാവിനിച്ഛയോ ച ദിട്ഠിവിനിച്ഛയോ ചാ’’തി (മഹാനി. ൧൦൨) ഏവം ആഗതാനി അട്ഠസതതണ്ഹാവിചരിതാനി തണ്ഹാവിനിച്ഛയോ. ദ്വാസട്ഠി ദിട്ഠിയോ ദിട്ഠിവിനിച്ഛയോ. ‘‘ഛന്ദോ ഖോ, ദേവാനമിന്ദ, വിതക്കനിദാനോ’’തി (ദീ. നി. ൨.൩൫൮) ഇമസ്മിം പന സുത്തേ ഇധ വിനിച്ഛയോതി വുത്തോ വിതക്കോയേവ ആഗതോ. ലാഭം ലഭിത്വാ ഹി ഇട്ഠാനിട്ഠം സുന്ദരാസുന്ദരഞ്ച വിതക്കേന വിനിച്ഛിനാതി ‘‘ഏത്തകം മേ രൂപാരമ്മണത്ഥായ ഭവിസ്സതി, ഏത്തകം സദ്ദാരമ്മണത്ഥായ, ഏത്തകം മയ്ഹം ഭവിസ്സതി, ഏത്തകം പരസ്സ, ഏത്തകം പരിഭുഞ്ജിസ്സാമി, ഏത്തകം നിദഹിസ്സാമീ’’തി. തേന വുത്തം ‘‘ലാഭം പടിച്ച വിനിച്ഛയോ’’തി.

ഛന്ദരാഗോതി ഏവം അകുസലവിതക്കേന വിതക്കിതേ വത്ഥുസ്മിം ദുബ്ബലരാഗോ ച ബലവരാഗോ ച ഉപ്പജ്ജതി. അജ്ഝോസാനന്തി ‘‘അഹം, മമ’’ന്തി ബലവസന്നിട്ഠാനം. പരിഗ്ഗഹോതി തണ്ഹാദിട്ഠിവസേന പരിഗ്ഗഹകരണം. മച്ഛരിയന്തി പരേഹി സാധാരണഭാവസ്സ അസഹനതാ. തേനേവസ്സ പോരാണാ ഏവം വചനത്ഥം വദന്തി ‘‘ഇദം അച്ഛരിയം മയ്ഹേവ ഹോതു, മാ അഞ്ഞസ്സ അച്ഛരിയം ഹോതൂതി പവത്തത്താ മച്ഛരിയന്തി വുച്ചതീ’’തി. ആരക്ഖോതി ദ്വാരപിദഹനമഞ്ജൂസാഗോപനാദിവസേന സുട്ഠു രക്ഖണം. അധി കരോതീതി അധികരണം, കാരണസ്സേതം നാമം. ആരക്ഖാധികരണന്തി ഭാവനപുംസകം, ആരക്ഖഹേതൂതി അത്ഥോ. ദണ്ഡാദാനാദീസു പരനിസേധനത്ഥം ദണ്ഡസ്സ ആദാനം ദണ്ഡാദാനം. ഏകതോധാരാദിനോ സത്ഥസ്സ ആദാനം സത്ഥാദാനം. കലഹോതി കായകലഹോപി വാചാകലഹോപി. പുരിമോ പുരിമോ വിരോധോ വിഗ്ഗഹോ, പച്ഛിമോ പച്ഛിമോ വിവാദോ. തുവം തുവന്തി അഗാരവവസേന ‘‘തുവം തുവ’’ന്തി വചനം.

അധിട്ഠിതകാലതോ പട്ഠായ ന വികപ്പേതബ്ബാനീതി വികപ്പേന്തേന അധിട്ഠാനതോ പുബ്ബേ വാ

വികപ്പേതബ്ബം, വിജഹിതാധിട്ഠാനം വാ പച്ഛാവികപ്പേതബ്ബം. അവിജഹിതാധിട്ഠാനം പന ന വികപ്പേതബ്ബന്തി അധിപ്പായോ. ദുക്കടവസേന വുത്താനീതി ‘‘വഗ്ഗം ഭിക്ഖുനിസങ്ഘം വഗ്ഗസഞ്ഞീ ഓവദതീ’’തിആദിനാ (പാചി. ൧൫൦) നയേന അധമ്മകമ്മേ ദ്വേ നവകാനി ദുക്കടവസേന വുത്താനി.

നവകവാരവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

ദസകവാരവണ്ണനാ

൩൩൦. ദസകേസു നത്ഥി ദിന്നന്തിആദിവസേന വേദിതബ്ബാതി ‘‘നത്ഥി ദിന്നം, നത്ഥി യിട്ഠം, നത്ഥി ഹുതം, നത്ഥി സുകതദുക്കടാനം കമ്മാനം ഫലം വിപാകോ, നത്ഥി അയം ലോകോ, നത്ഥി പരോ ലോകോ, നത്ഥി മാതാ, നത്ഥി പിതാ, നത്ഥി സത്താ ഓപപാതികാ, നത്ഥി ലോകേ സമണബ്രാഹ്മണാ സമ്മഗ്ഗതാ സമ്മാപടിപന്നാ, യേ ഇമഞ്ച ലോകം പരഞ്ച ലോകം സയം അഭിഞ്ഞാ സച്ഛികത്വാ പവേദേന്തീ’’തി (മ. നി. ൨.൯൪, ൨൨൫; ൩.൯൧, ൧൧൬; സം. നി. ൩.൨൧൦) ഏവമാഗതം സന്ധായ വുത്തം. സസ്സതോ ലോകോതിആദിവസേനാതി ‘‘സസ്സതോ ലോകോതി വാ, അസസ്സതോ ലോകോതി വാ, അന്തവാ ലോകോതി വാ, അനന്തവാ ലോകോതി വാ, തം ജീവം തം സരീരന്തി വാ, അഞ്ഞം ജീവം അഞ്ഞം സരീരന്തി വാ, ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാതി വാ, ന ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാതി വാ, ഹോതി ച ന ച ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാതി വാ, നേവ ഹോതി ന ന ഹോതി തഥാഗതോ പരം മരണാതി വാ’’തി (മ. നി. ൧.൨൬൯) ഏവമാഗതം സങ്ഗണ്ഹാതി.

മിച്ഛാദിട്ഠിആദയോ മിച്ഛാവിമുത്തിപരിയോസാനാതി ‘‘മിച്ഛാദിട്ഠി മിച്ഛാസങ്കപ്പോ മിച്ഛാവാചാ മിച്ഛാകമ്മന്തോ മിച്ഛാആജീവോ മിച്ഛാവായാമോ മിച്ഛാസതി മിച്ഛാസമാധി മിച്ഛാഞാണം മിച്ഛാവിമുത്തീ’’തി (വിഭ. ൯൭൦) ഏവമാഗതം സന്ധായ വദതി. തത്ഥ മിച്ഛാഞാണന്തി പാപകിരിയാസു ഉപായചിന്താവസേന പാപകം കത്വാ ‘‘സുകതം മയാ’’തി പച്ചവേക്ഖണാകാരേന ച ഉപ്പന്നോ മോഹോ. മിച്ഛാവിമുത്തീതി അവിമുത്തസ്സേവ സതോ വിമുത്തിസഞ്ഞിതാ. സമഥക്ഖന്ധകേ നിദ്ദിട്ഠാതി ‘‘ഓരമത്തകം അധികരണം ഹോതി, ന ച ഗതിഗതം, ന ച സരിതസാരിത’’ന്തിആദിനാ (ചൂളവ. ൨൦൪) നിദ്ദിട്ഠാ. സമഥക്ഖന്ധകേ വുത്തേഹി സമന്നാഗതോ ഹോതീതി സമ്ബന്ധോ. മാതുരക്ഖിതാദയോ ദസ ഇത്ഥിയോ. ധനക്കീതാദയോ ദസ ഭരിയായോ.

ദസകവാരവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

ഏകാദസകവാരവണ്ണനാ

൩൩൧. ഏകാദസകേസു ന വോദായന്തീതി ന പകാസന്തി. സുയുത്തയാനസദിസായ കതായാതി ഇച്ഛിതിച്ഛിതകാലേ സുഖേന പവത്തേതബ്ബത്താ യുത്തയാനം വിയ കതായ. യഥാ പതിട്ഠാ ഹോതീതി സമ്പത്തീനം യഥാ പതിട്ഠാ ഹോതി. അനു അനു പവത്തിതായാതി ഭാവനാബഹുലീകാരേഹി അനു അനു പവത്തിതായ.

സുഖം സുപതീതിആദീസു (അ. നി. അട്ഠ. ൩.൧൧.൧൫; വിസുദ്ധി ൧.൨൫൮) യഥാ സേസജനാ സമ്പരിവത്തമാനാ കാകച്ഛമാനാ ദുക്ഖം സുപന്തി, ഏവം അസുപിത്വാ സുഖം സുപതി, നിദ്ദം ഓക്കന്തോപി സമാപത്തിം സമാപന്നോ വിയ ഹോതി. സുഖം പടിബുജ്ഝതീതി യഥാ അഞ്ഞേ നിത്ഥുനന്താ വിജമ്ഭന്താ സമ്പരിവത്തന്താ ദുക്ഖം പടിബുജ്ഝന്തി, ഏവം അപ്പടിബുജ്ഝിത്വാ വികസമാനമിവ പദുമം സുഖം നിബ്ബികാരം പടിബുജ്ഝതി. അനുഭൂതപുബ്ബവസേന ദേവതൂപസംഹാരവസേന ചസ്സ ഭദ്ദകമേവ സുപിനം ഹോതി, ന പാപകന്തി ആഹ ‘‘പാപകമേവ ന പസ്സതീ’’തിആദി. ധാതുക്ഖോഭഹേതുകമ്പി ചസ്സ ബഹുലം ഭദ്ദകമേവ സിയാ യേഭുയ്യേന ചിത്തജരൂപാനുഗുണതായ ഉതുആഹാരജരൂപാനം. തത്ഥ പാപകമേവ ന പസ്സതീതി യഥാ അഞ്ഞേ അത്താനം ചോരേഹി സമ്പരിവാരിതം വിയ, വാളേഹി ഉപദ്ദുതം വിയ, പപാതേ പതന്തം വിയ ച പസ്സന്തി, ഏവം പാപകമേവ സുപിനം ന പസ്സതി. ഭദ്രകം പന വുഡ്ഢികാരണഭൂതം പസ്സതീതി ചേതിയം വന്ദന്തോ വിയ, പൂജം കരോന്തോ വിയ, ധമ്മം സുണന്തോ വിയ ച ഹോതി.

മനുസ്സാനം പിയോ ഹോതീതി ഉരേ ആമുക്കമുത്താഹാരോ വിയ, സീസേ പിളന്ധമാലാ വിയ ച മനുസ്സാനം പിയോ ഹോതി മനാപോ. അമനുസ്സാനം പിയോ ഹോതീതി യഥേവ ച മനുസ്സാനം പിയോ, ഏവം അമനുസ്സാനമ്പി പിയോ ഹോതി വിസാഖത്ഥേരോ വിയ. നാസ്സ അഗ്ഗി വാ വിസം വാ സത്ഥം വാ കമതീതി മേത്താവിഹാരിസ്സ കായേ ഉത്തരായ ഉപാസികായ വിയ അഗ്ഗി വാ, സംയുത്തഭാണകചൂളസീവത്ഥേരസ്സേവ വിസം വാ, സംകിച്ചസാമണേരസ്സേവ സത്ഥം വാ ന കമതി ന പവിസതി, നാസ്സ കായം വികോപേതീതി വുത്തം ഹോതി. ധേനുവത്ഥുമ്പി ചേത്ഥ കഥയന്തി, ഏകാ കിര ധേനു വച്ഛകസ്സ ഖീരധാരം മുഞ്ചമാനാ അട്ഠാസി. ഏകോ ലുദ്ദകോ ‘‘തം വിജ്ഝിസ്സാമീ’’തി ഹത്ഥേന സമ്പരിവത്തേത്വാ ദീഘദണ്ഡകം സത്തിം മുഞ്ചി. സാ തസ്സാ സരീരം ആഹച്ച താലപണ്ണം വിയ വിവട്ടമാനാ ഗതാ, നേവ ഉപചാരബലേന ന അപ്പനാബലേന, കേവലം പന വച്ഛകേ ബലവഹിതചിത്തതായ. ഏവം മഹാനുഭാവാ മേത്താ. ഖിപ്പം സമാധിയതീതി കേനചി പരിപന്ഥേന പരിഹീനജ്ഝാനസ്സ ബ്യാപാദസ്സ ദൂരസമനുസ്സരിതഭാവതോ ഖിപ്പമേവ സമാധിയതി. മുഖവണ്ണോ വിപ്പസീദതീതി ബന്ധനാ പമുത്തതാലപക്കം വിയ ചസ്സ വിപ്പസന്നവണ്ണം മുഖം ഹോതി. അസമ്മൂള്ഹോ കാലം കരോതീതി മേത്താവിഹാരിനോ സമ്മോഹമരണം നാമ നത്ഥി, അസമ്മൂള്ഹോവ നിദ്ദം ഓക്കമന്തോ വിയ കാലം കരോതി.

ഏകാദസകവാരവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

ഏകുത്തരികനയവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.