൫. ഊനവീസതിവസ്സസിക്ഖാപദവണ്ണനാ
൪൦൨. പഞ്ചമേ രൂപസുത്തന്തി ഹേരഞ്ഞികാനം സുത്തം. ദുരുത്താനന്തി അക്കോസവസേന ദുരുത്താനം, ദുരുത്തത്തായേവ ദുരാഗതാനം. വചനപഥാനന്തി ഏത്ഥ വചനമേവ തദത്ഥം ഞാതുകാമാനം ഞാപേതുകാമാനഞ്ച പഥോതി വചനപഥോ. ദുക്ഖമാനന്തി ദുക്ഖേന ഖമിതബ്ബാനം.
൪൦൪. ഗബ്ഭേ സയിതകാലേന സദ്ധിം വീസതിമം വസ്സം അസ്സാതി ഗബ്ഭവീസോ. ഹായനവഡ്ഢനന്തി ഗബ്ഭമാസേസു അധികേസു ഉത്തരിഹായനം, ഊനേസു വഡ്ഢനന്തി വേദിതബ്ബം. ഏകൂനവീസതിവസ്സന്തി ദ്വാദസമാസേ മാതുകുച്ഛിസ്മിം വസിത്വാ മഹാപവാരണായ ജാതകാലതോ പട്ഠായ ഏകൂനവീസതിവസ്സം. പാടിപദദിവസേതി പച്ഛിമികായ വസ്സൂപഗമനദിവസേ. ‘‘തിംസരത്തിദിവോ മാസോ’’തി (അ. നി. ൩.൭൧; ൮.൪൩; വിഭ. ൧൦൨൩) വചനതോ ‘‘ചത്താരോ മാസാ പരിഹായന്തീ’’തി വുത്തം. വസ്സം ഉക്കഡ്ഢന്തീതി വസ്സം ഉദ്ധം കഡ്ഢന്തി, തതിയേ സംവച്ഛരേ ഏകമാസം അധികമാസവസേന പരിച്ചജന്താ വസ്സം ഉദ്ധം കഡ്ഢന്തീതി അത്ഥോ, തസ്മാ തതിയോ സംവച്ഛരോ തേരസമാസികോ ഹോതി, സംവച്ഛരസ്സ പന ദ്വാദസമാസികത്താ അട്ഠാരസസു വസ്സേസു അധികമാസേ വിസും ഗഹേത്വാ ‘‘ഛ മാസാ വഡ്ഢന്തീ’’തി വുത്തം. തതോതി ഛമാസതോ. നിക്കങ്ഖാ ഹുത്വാതി അധികമാസേഹി സദ്ധിം പരിപുണ്ണവീസതിവസ്സത്താ നിബ്ബേമതികാ ഹുത്വാ. യം പന വുത്തം തീസു ഗണ്ഠിപദേസു ‘‘അട്ഠാരസന്നംയേവ വസ്സാനം അധികമാസേ ഗഹേത്വാ ഗണിതത്താ സേസവസ്സദ്വയസ്സപി അധികാനി ദിവസാനി ഹോന്തേവ, താനി അധികദിവസാനി സന്ധായ ‘നിക്കങ്ഖാ ഹുത്വാ’തി വുത്ത’’ന്തി, തം ന ഗഹേതബ്ബം. ന ഹി ദ്വീസു വസ്സേസു അധികദിവസാനി നാമ വിസും ഉപലബ്ഭന്തി തതിയേ വസ്സേ വസ്സുക്കഡ്ഢനവസേന അധികമാസേ പരിച്ചത്തേയേവ അതിരേകമാസസമ്ഭവതോ. തസ്മാ ദ്വീസു വസ്സേസു അതിരേകദിവസാനി നാമ വിസും ന സമ്ഭവന്തി.
നനു ച ‘‘തേ ദ്വേ മാസേ ഗഹേത്വാ വീസതിവസ്സാനി പരിപുണ്ണാനി ഹോന്തീ’’തി കസ്മാ വുത്തം, ഏകൂനവീസതിവസ്സമ്ഹി പുന അപരസ്മിം വസ്സേ പക്ഖിത്തേ വീസതിവസ്സാനി പരിപുണ്ണാനി ഹോന്തീതി ആഹ ‘‘ഏത്ഥ പന…പേ… വുത്ത’’ന്തി. അനേകത്ഥത്താ നിപാതാനം പന-സദ്ദോ ഹി-സദ്ദത്ഥേ, ഏത്ഥ ഹീതി വുത്തം ഹോതി. ഇദഞ്ഹി വുത്തസ്സേവത്ഥസ്സ സമത്ഥനവസേന വുത്തം. ഇമിനാ ച ഇമം ദീപേതി ‘‘യം വുത്തം ‘ഏകൂനവീസതിവസ്സം സാമണേരം നിക്ഖമനീയപുണ്ണമാസിം അതിക്കമ്മ പാടിപദദിവസേ ഉപസമ്പാദേന്തീ’തി, തത്ഥ ഗബ്ഭമാസേപി അഗ്ഗഹേത്വാ ദ്വീഹി മാസേഹി അപരിപുണ്ണവീസതിവസ്സം സന്ധായ ‘ഏകൂനവീസതിവസ്സ’ന്തി വുത്തം, തസ്മാ അധികമാസേസു ദ്വീസു ഗഹിതേസു വീസതിവസ്സാനി പരിപുണ്ണാനി നാമ ഹോന്തീ’’തി. തസ്മാതി യസ്മാ ഗബ്ഭമാസാപി ഗണനൂപഗാ ഹോന്തി, തസ്മാ. ഏകവീസതിവസ്സോ ഹോതീതി ജാതദിവസതോ പട്ഠായ വീസതിവസ്സോ സമാനോ ഗബ്ഭമാസേഹി സദ്ധിം ഏകവീസതിവസ്സോ ഹോതി.
൪൦൬. അഞ്ഞം ഉപസമ്പാദേതീതി ഉപജ്ഝായോ കമ്മവാചാചരിയോ വാ ഹുത്വാ ഉപസമ്പാദേതി. സേസമേത്ഥ ഉത്താനമേവ. ഊനവീസതിവസ്സതാ, ഊനകസഞ്ഞിതാ, ഉപസമ്പാദനന്തി ഇമാനി പനേത്ഥ തീണി അങ്ഗാനി.
ഊനവീസതിവസ്സസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.