൭. സപ്പാണകവഗ്ഗോ

൧. സഞ്ചിച്ചസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

൩൮൨. സപ്പാണകവഗ്ഗസ്സ പഠമസിക്ഖാപദേ ഉസും സരം അസ്സതി ഖിപതീതി ഇസ്സാസോ, ധനുസിപ്പകുസലോതി ആഹ ‘‘ധനുഗ്ഗഹാചരിയോ’’തി. പടിസത്തുവിധമനത്ഥം ധനും ഗണ്ഹന്തീതി ധനുഗ്ഗഹാ, തേസം ആചരിയോ ധനുഗ്ഗഹാചരിയോ. അപ്പമത്തേന വത്തം കാതബ്ബന്തി യഥാ തേ പാണാ ന മരന്തി, ഏവം സൂപട്ഠിതസ്സതിനാ സേനാസനേ വത്തം കാതബ്ബം. സേസമേത്ഥ ഉത്താനമേവ. അങ്ഗാനിപി മനുസ്സവിഗ്ഗഹേ വുത്തനയേന വേദിതബ്ബാനീതി.

സഞ്ചിച്ചസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൨. സപ്പാണകസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

൩൮൭. ദുതിയേ ഉദകസണ്ഠാനകപ്പദേസേതി യത്ഥ ഭൂമിഭാഗേ ഉദകം നിക്ഖിത്തം സന്തിട്ഠതി, ന സഹസാ പരിക്ഖയം ഗച്ഛതി, താദിസേ പദേസേ. സേസമേത്ഥ ഉത്താനമേവ. അങ്ഗാനി സിഞ്ചനസിക്ഖാപദേ വുത്തനയാനേവ.

സപ്പാണകസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൩. ഉക്കോടനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

൩൯൨. തതിയേ യഥാപതിട്ഠിതഭാവേന പതിട്ഠാതും ന ദേന്തീതി തേസം പവത്തിആകാരദസ്സനത്ഥം വുത്തം. യം പന ധമ്മേന അധികരണം നിഹതം, തം സുനിഹതമേവ. സചേ വിപ്പകതേ കമ്മേ പടിക്കോസതി, തം സഞ്ഞാപേത്വാവ കാതബ്ബം. ഇതരഥാ കമ്മഞ്ച കുപ്പതി, കാരകാനഞ്ച ആപത്തി. സേസമേത്ഥ ഉത്താനമേവ. യഥാധമ്മം നിഹതഭാവോ, ജാനനാ, ഉക്കോടനാതി ഇമാനി പനേത്ഥ തീണി അങ്ഗാനി.

ഉക്കോടനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൪. ദുട്ഠുല്ലസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

൩൯൯. ചതുത്ഥേ തസ്സേവാതി യോ ആപന്നോ, തസ്സേവ. ആരോചേതീതി പടിച്ഛാദനത്ഥമേവ മാ കസ്സചി ആരോചേസീതി വദതി. വത്ഥുപുഗ്ഗലോതി ആപന്നപുഗ്ഗലോ. യേനസ്സ ആരോചിതന്തി യേന ദുതിയേന അസ്സ തതിയസ്സ ആരോചിതം. കോടി ഛിന്നാ ഹോതീതി യസ്മാ പടിച്ഛാദനപച്ചയാ ആപത്തിം ആപജ്ജിത്വാവ ദുതിയേന തതിയസ്സ ആരോചിതം, തസ്മാ തപ്പച്ചയാ പുന തേന ആപജ്ജിതബ്ബാപത്തിയാ അഭാവതോ ആപത്തിയാ കോടി ഛിന്നാ നാമ ഹോതി.

൪൦൦. ‘‘അനുപസമ്പന്നസ്സ സുക്കവിസ്സട്ഠി ച കായസംസഗ്ഗോ ചാതി അയം ദുട്ഠുല്ലഅജ്ഝാചാരോ നാമാ’’തി ഇദം ദുട്ഠുല്ലാരോചനസിക്ഖാപദട്ഠകഥായ ന സമേതി. വുത്തഞ്ഹി തത്ഥ (പാചി. അട്ഠ. ൮൨) ‘‘അനുപസമ്പന്നസ്സ ദുട്ഠുല്ലം വാ അദുട്ഠുല്ലം വാ അജ്ഝാചാരന്തി ഏത്ഥ ആദിതോ പഞ്ച സിക്ഖാപദാനി ദുട്ഠുല്ലോ നാമ അജ്ഝാചാരോ, സേസാനി അദുട്ഠുല്ലോ, സുക്കവിസ്സട്ഠികായസംസഗ്ഗദുട്ഠുല്ലഅത്തകാമാ പനസ്സ അജ്ഝാചാരോ നാമാ’’തി. ‘‘ആരോചനേ അനുപസമ്പന്നസ്സ ദുട്ഠുല്ലം അഞ്ഞഥാ അധിപ്പേതം, പടിച്ഛാദനേ അഞ്ഞഥാ’’തി ഏത്ഥാപി വിസേസകാരണം ന ദിസ്സതി, തസ്മാ അട്ഠകഥായ പുബ്ബേനാപരം ന സമേതി. അവിരോധം ഇച്ഛന്തേന പന വീമംസിതബ്ബമേത്ഥ കാരണം. സേസമേത്ഥ ഉത്താനമേവ. ഉപസമ്പന്നസ്സ ദുട്ഠുല്ലാപത്തിജാനനം, പടിച്ഛാദേതുകാമതായ നാരോചേസ്സാമീതി ധുരനിക്ഖേപോതി ഇമാനി പനേത്ഥ ദ്വേ അങ്ഗാനി.

ദുട്ഠുല്ലസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൫. ഊനവീസതിവസ്സസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

൪൦൨. പഞ്ചമേ രൂപസുത്തന്തി ഹേരഞ്ഞികാനം സുത്തം. ദുരുത്താനന്തി അക്കോസവസേന ദുരുത്താനം, ദുരുത്തത്തായേവ ദുരാഗതാനം. വചനപഥാനന്തി ഏത്ഥ വചനമേവ തദത്ഥം ഞാതുകാമാനം ഞാപേതുകാമാനഞ്ച പഥോതി വചനപഥോ. ദുക്ഖമാനന്തി ദുക്ഖേന ഖമിതബ്ബാനം.

൪൦൪. ഗബ്ഭേ സയിതകാലേന സദ്ധിം വീസതിമം വസ്സം അസ്സാതി ഗബ്ഭവീസോ. ഹായനവഡ്ഢനന്തി ഗബ്ഭമാസേസു അധികേസു ഉത്തരിഹായനം, ഊനേസു വഡ്ഢനന്തി വേദിതബ്ബം. ഏകൂനവീസതിവസ്സന്തി ദ്വാദസമാസേ മാതുകുച്ഛിസ്മിം വസിത്വാ മഹാപവാരണായ ജാതകാലതോ പട്ഠായ ഏകൂനവീസതിവസ്സം. പാടിപദദിവസേതി പച്ഛിമികായ വസ്സൂപഗമനദിവസേ. ‘‘തിംസരത്തിദിവോ മാസോ’’തി (അ. നി. ൩.൭൧; ൮.൪൩; വിഭ. ൧൦൨൩) വചനതോ ‘‘ചത്താരോ മാസാ പരിഹായന്തീ’’തി വുത്തം. വസ്സം ഉക്കഡ്ഢന്തീതി വസ്സം ഉദ്ധം കഡ്ഢന്തി, തതിയേ സംവച്ഛരേ ഏകമാസം അധികമാസവസേന പരിച്ചജന്താ വസ്സം ഉദ്ധം കഡ്ഢന്തീതി അത്ഥോ, തസ്മാ തതിയോ സംവച്ഛരോ തേരസമാസികോ ഹോതി, സംവച്ഛരസ്സ പന ദ്വാദസമാസികത്താ അട്ഠാരസസു വസ്സേസു അധികമാസേ വിസും ഗഹേത്വാ ‘‘ഛ മാസാ വഡ്ഢന്തീ’’തി വുത്തം. തതോതി ഛമാസതോ. നിക്കങ്ഖാ ഹുത്വാതി അധികമാസേഹി സദ്ധിം പരിപുണ്ണവീസതിവസ്സത്താ നിബ്ബേമതികാ ഹുത്വാ. യം പന വുത്തം തീസു ഗണ്ഠിപദേസു ‘‘അട്ഠാരസന്നംയേവ വസ്സാനം അധികമാസേ ഗഹേത്വാ ഗണിതത്താ സേസവസ്സദ്വയസ്സപി അധികാനി ദിവസാനി ഹോന്തേവ, താനി അധികദിവസാനി സന്ധായ ‘നിക്കങ്ഖാ ഹുത്വാ’തി വുത്ത’’ന്തി, തം ന ഗഹേതബ്ബം. ന ഹി ദ്വീസു വസ്സേസു അധികദിവസാനി നാമ വിസും ഉപലബ്ഭന്തി തതിയേ വസ്സേ വസ്സുക്കഡ്ഢനവസേന അധികമാസേ പരിച്ചത്തേയേവ അതിരേകമാസസമ്ഭവതോ. തസ്മാ ദ്വീസു വസ്സേസു അതിരേകദിവസാനി നാമ വിസും ന സമ്ഭവന്തി.

നനു ച ‘‘തേ ദ്വേ മാസേ ഗഹേത്വാ വീസതിവസ്സാനി പരിപുണ്ണാനി ഹോന്തീ’’തി കസ്മാ വുത്തം, ഏകൂനവീസതിവസ്സമ്ഹി പുന അപരസ്മിം വസ്സേ പക്ഖിത്തേ വീസതിവസ്സാനി പരിപുണ്ണാനി ഹോന്തീതി ആഹ ‘‘ഏത്ഥ പന…പേ… വുത്ത’’ന്തി. അനേകത്ഥത്താ നിപാതാനം പന-സദ്ദോ ഹി-സദ്ദത്ഥേ, ഏത്ഥ ഹീതി വുത്തം ഹോതി. ഇദഞ്ഹി വുത്തസ്സേവത്ഥസ്സ സമത്ഥനവസേന വുത്തം. ഇമിനാ ച ഇമം ദീപേതി ‘‘യം വുത്തം ‘ഏകൂനവീസതിവസ്സം സാമണേരം നിക്ഖമനീയപുണ്ണമാസിം അതിക്കമ്മ പാടിപദദിവസേ ഉപസമ്പാദേന്തീ’തി, തത്ഥ ഗബ്ഭമാസേപി അഗ്ഗഹേത്വാ ദ്വീഹി മാസേഹി അപരിപുണ്ണവീസതിവസ്സം സന്ധായ ‘ഏകൂനവീസതിവസ്സ’ന്തി വുത്തം, തസ്മാ അധികമാസേസു ദ്വീസു ഗഹിതേസു വീസതിവസ്സാനി പരിപുണ്ണാനി നാമ ഹോന്തീ’’തി. തസ്മാതി യസ്മാ ഗബ്ഭമാസാപി ഗണനൂപഗാ ഹോന്തി, തസ്മാ. ഏകവീസതിവസ്സോ ഹോതീതി ജാതദിവസതോ പട്ഠായ വീസതിവസ്സോ സമാനോ ഗബ്ഭമാസേഹി സദ്ധിം ഏകവീസതിവസ്സോ ഹോതി.

൪൦൬. അഞ്ഞം ഉപസമ്പാദേതീതി ഉപജ്ഝായോ കമ്മവാചാചരിയോ വാ ഹുത്വാ ഉപസമ്പാദേതി. സേസമേത്ഥ ഉത്താനമേവ. ഊനവീസതിവസ്സതാ, ഊനകസഞ്ഞിതാ, ഉപസമ്പാദനന്തി ഇമാനി പനേത്ഥ തീണി അങ്ഗാനി.

ഊനവീസതിവസ്സസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൬. ഥേയ്യസത്ഥസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

൪൦൭. ഛട്ഠസിക്ഖാപദം ഉത്താനത്ഥമേവ. ഥേയ്യസത്ഥകഭാവോ, ജാനനം, സംവിധാനം, അവിസങ്കേതേന ഗമനന്തി ഇമാനി പനേത്ഥ ചത്താരി അങ്ഗാനി.

ഥേയ്യസത്ഥസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൪൧൨. സത്തമേ നത്ഥി കിഞ്ചി വത്തബ്ബം.

൮. അരിട്ഠസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

൪൧൭. അട്ഠമേ ബാധയിംസൂതി ഹനിംസു. തംതംസമ്പത്തിയാ വിബന്ധനവസേന സത്തസന്താനസ്സ അന്തരേ വേമജ്ഝേ ഏതി ആഗച്ഛതീതി അന്തരായോ, ദിട്ഠധമ്മികാദിഅനത്ഥോ. അനതിക്കമനട്ഠേന തസ്മിം അന്തരായേ നിയുത്താ, അന്തരായം വാ ഫലം അരഹന്തി, അന്തരായസ്സ വാ കരണസീലാതി അന്തരായികാ. തേനാഹ ‘‘അന്തരായം കരോന്തീതി അന്തരായികാ’’തി. ആനന്തരിയധമ്മാതി ആനന്തരികസഭാവാ ചേതനാധമ്മാ. തത്രായം വചനത്ഥോ – ചുതിഅനന്തരഫലം അനന്തരം നാമ, തസ്മിം അനന്തരേ നിയുത്താ, തംനിബ്ബത്തനേന അനന്തരകരണസീലാ, അനന്തരപ്പയോജനാതി വാ ആനന്തരികാ, തേ ഏവ ആനന്തരിയാതി വുത്താ. കമ്മാനി ഏവ അന്തരായികാതി കമ്മന്തരായികാ. മോക്ഖസ്സേവ അന്തരായം കരോതി, ന സഗ്ഗസ്സാതി മിച്ഛാചാരലക്ഖണാഭാവതോ വുത്തം. ന ഹി ഭിക്ഖുനിയാ ധമ്മരക്ഖിതഭാവോ അത്ഥി. പാകതികഭിക്ഖുനീവസേന ചേതം വുത്തം. അരിയായ പന പവത്തം അപായസംവത്തനികമേവ, നന്ദമാണവകോ ചേത്ഥ നിദസ്സനം. ഉഭിന്നം സമാനച്ഛന്ദതാവസേന വാ ന സഗ്ഗന്തരായികതാ, മോക്ഖന്തരായികതാ പന മോക്ഖത്ഥായ പടിപത്തിയാ വിദൂസനതോ. അഭിഭവിത്വാ പന പവത്തിയം സഗ്ഗന്തരായികതാപി ന സക്കാ നിവാരേതുന്തി.

അഹേതുകദിട്ഠിഅകിരിയദിട്ഠിനത്ഥികദിട്ഠിയോവ നിയതഭാവം പത്താ നിയതമിച്ഛാദിട്ഠിധമ്മാ. പടിസന്ധിധമ്മാതി പടിസന്ധിചിത്തുപ്പാദമാഹ. പണ്ഡകാദിഗ്ഗഹണഞ്ചേത്ഥ നിദസ്സനമത്തം സബ്ബായപി അഹേതുകപടിസന്ധിയാ വിപാകന്തരായികഭാവതോ. യാഹി അരിയേ ഉപവദതി, താ ചേതനാ അരിയൂപവാദാ ജാതാ. തതോ പരന്തി ഖമാപനതോ ഉപരി. യം പനേത്ഥ വത്തബ്ബം, തം ദിബ്ബചക്ഖുകഥായം വുത്തമേവ. സഞ്ചിച്ച ആപന്നാ ആപത്തിയോതി സഞ്ചിച്ച വീതിക്കന്താ സത്ത ആപത്തിക്ഖന്ധാ. സഞ്ചിച്ച വീതിക്കന്തഞ്ഹി അന്തമസോ ദുക്കടദുബ്ഭാസിതമ്പി സഗ്ഗമഗ്ഗഫലാനം അന്തരായം കരോതി. യാവ ഭിക്ഖുഭാവം പടിജാനാതി പാരാജികം ആപന്നോ, ന വുട്ഠാതി സേസഗരുകാപത്തിം ആപന്നോ, ന ദേസേതി ലഹുകാപത്തിം ആപന്നോ.

അയം ഭിക്ഖൂതി അരിട്ഠോ ഭിക്ഖു. രസേന രസം സംസന്ദിത്വാതി അനവജ്ജേന പച്ചയപരിഭുഞ്ജനരസേന സാവജ്ജകാമഗുണപരിഭോഗരസം സമാനേത്വാ. യോനിസോ പച്ചവേക്ഖണേന നത്ഥി ഏത്ഥ ഛന്ദരാഗോതി നിച്ഛന്ദരാഗോ, പച്ചയപരിഭോഗോ. ഉപനേന്തോ വിയാതി ബന്ധനം ഉപനേന്തോ വിയ. ‘‘ഘടേന്തോ വിയാ’’തിപി പാഠോ. ഉപസംഹരന്തോ വിയാതി സദിസതം ഉപസംഹരന്തോ വിയ ഏകന്തസാവജ്ജേ അനവജ്ജഭാവപക്ഖേപനതോ. പാപകന്തി ലാമകട്ഠേന ദുഗ്ഗതിസമ്പാപനട്ഠേന ച പാപകം. മഹാസമുദ്ദം ബന്ധന്തേന വിയാതി സേതുകരണവസേന മഹാസാഗരം ബന്ധന്തേന വിയ. സബ്ബഞ്ഞുതഞ്ഞാണേന സദ്ധിം പടിവിരുജ്ഝന്തോതി സബ്ബഞ്ഞുതഞ്ഞാണേന ‘‘സാവജ്ജ’’ന്തി ദിട്ഠം ‘‘അനവജ്ജ’’ന്തി ഗഹണേന തേന സഹ പടിവിരുജ്ഝന്തോ. ആണാചക്കേതി പഠമപാരാജികസിക്ഖാപദസങ്ഖാതേ, ‘‘അബ്രഹ്മചരിയം പഹായാ’’തിആദിദേസനാസങ്ഖാതേ ച ആണാചക്കേ.

അട്ഠികങ്കലം നാമ ഉരട്ഠി വാ പിട്ഠികണ്ടകം വാ സീസട്ഠി വാ. തഞ്ഹി നിമ്മംസത്താ ‘‘കങ്കല’’ന്തി വുച്ചതി. വിഗതമംസായ ഹി അട്ഠിസങ്ഖലികായ ഏകട്ഠിമ്ഹി വാ കങ്കല-സദ്ദോ നിരുള്ഹോ. അനുദഹനട്ഠേനാതി അനുപായപടിപത്തിയാ സമ്പതി ആയതിഞ്ച അനുദഹനട്ഠേന. മഹാഭിതാപനട്ഠേന അനവട്ഠിതസഭാവതായ, ഇത്തരപച്ചുപട്ഠാനട്ഠേന മുഹുത്തകരണീയതായ, താവകാലികട്ഠേന പരേഹി അഭിഭവനതായ, സബ്ബങ്ഗപച്ചങ്ഗപലിഭഞ്ജനട്ഠേന ഭേദനാദിഅധികരണഭാവേന, ഉഗ്ഘാടസദിസതായ അധികുട്ടനട്ഠേന, അവണേ വണം ഉപ്പാദേത്വാ അന്തോ അനുപവിസനഭാവതായ വിനിവിജ്ഝനട്ഠേന, ദിട്ഠധമ്മികസമ്പരായികഅനത്ഥനിമിത്തതായ സാസങ്കസപ്പടിഭയട്ഠേന.

പാളിയം ‘‘ഥാമസാ പരാമാസാ’’തിആദീസു ഏവമത്ഥോ വേദിതബ്ബോ. ഥാമസാതി ദിട്ഠിഥാമേന, തസ്സാ ദിട്ഠിയാ ഥാമഗതഭാവേനാതി അത്ഥോ. പരാമാസാതി ദിട്ഠിപരാമാസേന, ദിട്ഠിസങ്ഖാതപരാമാസേനാതി അത്ഥോ. ദിട്ഠിയേവ ഹി ധമ്മസഭാവം അതിക്കമിത്വാ പരതോ ആമസനേന പരാമാസോ. അഭിനിവിസ്സാതി തണ്ഹാഭിനിവേസപുബ്ബങ്ഗമേന ദിട്ഠാഭിനിവേസേന ‘‘ഇദമേത്ഥ സച്ച’’ന്തി അഭിനിവിസിത്വാ. വോഹരതീതി കഥേതി. യതോ ച ഖോ തേ ഭിക്ഖൂതി യദാ തേ ഭിക്ഖൂ. ഏവംബ്യാഖോ അഹം, ഭന്തേ, ഭഗവതാതി ഇദം ഏസ അത്തനോ ലദ്ധിം നിഗൂഹിതുകാമതായ നത്ഥീതി വത്തുകാമോപി ഭഗവതോ ആനുഭാവേന സമ്പടിച്ഛതി. ബുദ്ധാനം കിര സമ്മുഖാ ദ്വേ കഥാ കഥേതും സമത്ഥോ നാമ നത്ഥി. കസ്സ നു ഖോ നാമ ത്വം മോഘപുരിസാതി ത്വം മോഘപുരിസ കസ്സ ഖത്തിയസ്സ വാ ബ്രാഹ്മണസ്സ വാ വേസ്സസ്സ വാ സുദ്ദസ്സ വാ ഗഹട്ഠസ്സ വാ പബ്ബജിതസ്സ വാ ദേവസ്സ വാ മനുസ്സസ്സ വാ മയാ ഏവം ധമ്മം ദേസിതം ആജാനാസി. സേസമേത്ഥ ഉത്താനമേവ. ധമ്മകമ്മതാ, സമനുഭാസനാ, അപ്പടിനിസ്സജ്ജനന്തി ഇമാനി പനേത്ഥ തീണി അങ്ഗാനി.

അരിട്ഠസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൯. ഉക്ഖിത്തസമ്ഭോഗസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

൪൨൪. നവമേ പയോഗഗണനായാതി ദാനഗ്ഗഹണപ്പയോഗഗണനായ. സംവാസേ കമ്മപരിയോസാനവസേന, സഹസേയ്യായ ഏകസ്മിം നിപന്നേ ഇതരസ്സ നിപജ്ജനപയോഗവസേന ആപത്തിപരിച്ഛേദോ വേദിതബ്ബോ. ഏത്ഥ ച പദഭാജനേ ‘‘ഏകച്ഛന്നേ’’തി അവിസേസേന വുത്തത്താ നാനൂപചാരേപി ഏകച്ഛന്നേ നിപജ്ജന്തസ്സ ആപത്തി. തേനേവ മാതികാട്ഠകഥായം (കങ്ഖാ. അട്ഠ. ഉക്ഖിത്തസമ്ഭോഗസിക്ഖാപദവണ്ണനാ) വുത്തം ‘‘സഹ വാ സേയ്യം കപ്പേയ്യാതി നാനൂപചാരേപി ഏകച്ഛന്നേ നിപജ്ജേയ്യാ’’തി. പണ്ണത്തിം അജാനന്തേന അരഹതാപി കിരിയാബ്യാകതചിത്തേന ആപജ്ജിതബ്ബത്താ ‘‘തിചിത്ത’’ന്തി വുത്തം. യം പന കേനചി വുത്തം ‘‘തിചിത്തന്തി ഏത്ഥ വിപാകാബ്യാകതചിത്തേന സഹ വാ സേയ്യം കപ്പേയ്യാതി ഏവമത്ഥോ ദട്ഠബ്ബോ, അഞ്ഞഥാ സചിത്തകത്താ സിക്ഖാപദസ്സ കിരിയാബ്യാകതം സന്ധായ ന യുജ്ജതീ’’തി, തം ന ഗഹേതബ്ബം. ന ഹി സചിത്തകസിക്ഖാപദവീതിക്കമോ അരഹതോ ന സമ്ഭവതി. തേനേവ പഥവീഖണനാദീസു സചിത്തകസിക്ഖാപദേസു തിചിത്തമേവ വുത്തം. സേസമേത്ഥ ഉത്താനമേവ. അകതാനുധമ്മതാ, ജാനനാ, സമ്ഭോഗാദികരണന്തി ഇമാനി പനേത്ഥ തീണി അങ്ഗാനി.

ഉക്ഖിത്തസമ്ഭോഗസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൧൦. കണ്ടകസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

൪൨൮. ദസമേ പിരേതി നിപാതപദം. സമ്ബോധനേ വത്തമാനം പര-സദ്ദേന സമാനത്ഥം വദന്തീതി ആഹ ‘‘പര അമാമകാ’’തി, അമ്ഹാകം അനജ്ഝത്തികഭൂതാതി അത്ഥോ. പിരേതി വാ ‘‘പരതോ’’തി ഇമിനാ സമാനത്ഥം നിപാതപദം, തസ്മാ ചര പിരേതി പരതോ ഗച്ഛ, മാ ഇധ തിട്ഠാതി ഏവമ്പേത്ഥ അത്ഥോ വേദിതബ്ബോ. സേസമേത്ഥ പുരിമസിക്ഖാപദദ്വയേ വുത്തനയമേവ.

കണ്ടകസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

നിട്ഠിതോ സപ്പാണകവഗ്ഗോ സത്തമോ.