൪. കാണമാതാസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

൨൩൦-൨൩൧. ചതുത്ഥേ കാണായ മാതാതി കാണാതി ലദ്ധനാമായ ദാരികായ മാതാ. കസ്മാ പനേസാ കാണാ നാമ ജാതാതി ആഹ ‘‘സാ കിരസ്സാ’’തിആദി. ഇമിസ്സാ ദഹരകാലേ മാതാപിതരോ സിനേഹവസേന ‘‘അമ്മ കാണേ, അമ്മ കാണേ’’തി വോഹരിംസു, സാ തദുപാദായ കാണാ നാമ ജാതാ, തസ്സാ ച മാതാ ‘‘കാണമാതാ’’തി പാകടാ അഹോസീതി ഏവമേത്ഥ കാരണം വദന്തി. പടിയാലോകന്തി പച്ഛിമം ദിസം, പച്ചാദിച്ചന്തി വുത്തം ഹോതി.

൨൩൩. പൂവഗണനായ പാചിത്തിയന്തി മുഖവട്ടിയാ ഹേട്ഠിമലേഖതോ ഉപരിട്ഠിതപൂവഗണനായ പാചിത്തിയം. ‘‘ദ്വത്തിപത്തപൂരാ പടിഗ്ഗഹേതബ്ബാ’’തി ഹി വചനതോ മുഖവട്ടിയാ ഹേട്ഠിമലേഖം അനതിക്കന്തേ ദ്വേ വാ തയോ വാ പത്തപൂരേ ഗഹേതും വട്ടതി.

൨൩൫. അട്ഠകഥാസു പന…പേ… വുത്തന്തി ഇദം അട്ഠകഥാസു തഥാ ആഗതഭാവമത്തദീപനത്ഥം വുത്തം, ന പന തസ്സ വാദസ്സ പതിട്ഠാപനത്ഥം. അട്ഠകഥാസു വുത്തഞ്ഹി പാളിയാ ന സമേതി. തതുത്തരിഗഹണേ അനാപത്തിദസ്സനത്ഥഞ്ഹി ‘‘ഞാതകാനം പവാരിതാന’’ന്തി വുത്തം. അഞ്ഞഥാ ‘‘അനാപത്തി ദ്വത്തിപത്തപൂരേ പടിഗ്ഗണ്ഹാതീ’’തി ഇമിനാവ പമാണയുത്തഗ്ഗഹണേ അനാപത്തിസിദ്ധിതോ ‘‘ഞാതകാനം പവാരിതാന’’ന്തി വിസും ന വത്തബ്ബം. യദി ഏവം ‘‘തം പാളിയാ ന സമേതീ’’തി കസ്മാ ന വുത്തന്തി? ഹേട്ഠാ തതുത്തരിസിക്ഖാപദേ വുത്തനയേനേവ സക്കാ വിഞ്ഞാതുന്തി ന വുത്തം. വുത്തഞ്ഹി തത്ഥ (പാരാ. അട്ഠ. ൨.൫൨൬) ‘‘അട്ഠകഥാസു പന ഞാതകപവാരിതട്ഠാനേ പകതിയാവ ബഹുമ്പി വട്ടതി, അച്ഛിന്നകാരണാ പമാണമേവ വട്ടതീതി വുത്തം, തം പാളിയാ ന സമേതീ’’തി. ‘‘അപാഥേയ്യാദിഅത്ഥായ പടിയാദിത’’ന്തി സഞ്ഞായ ഗണ്ഹന്തസ്സപി ആപത്തിയേവ അചിത്തകത്താ സിക്ഖാപദസ്സ. അത്തനോയേവ ഗഹണത്ഥം ‘‘ഇമസ്സ ഹത്ഥേ ദേഹീ’’തി വചനേനപി ആപജ്ജനതോ ‘‘വചീകമ്മ’’ന്തി വുത്തം. സേസം ഉത്താനമേവ. വുത്തലക്ഖണപൂവമന്ഥതാ, അസേസകതാ, അപടിപ്പസ്സദ്ധഗമനതാ, ന ഞാതകാദിതാ, അതിരേകപടിഗ്ഗഹണന്തി ഇമാനി പനേത്ഥ പഞ്ച അങ്ഗാനി.

കാണമാതാസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.