സാധാരണാസാധാരണകഥാവണ്ണനാ

൭൭൯-൮൦. സബ്ബസിക്ഖാപദാനന്തി ഉഭതോവിഭങ്ഗാഗതാനം സബ്ബസിക്ഖാപദാനം. ഭിക്ഖൂഹി ഭിക്ഖുനീഹീതി ഉഭയത്ഥ സഹത്ഥേ കരണവചനം. ഭിക്ഖൂഹി ഭിക്ഖുനീനഞ്ച, ഭിക്ഖുനീഹി ഭിക്ഖൂനഞ്ചാതി ഉഭയത്ഥ അസാധാരണപഞ്ഞത്തഞ്ച, തഥാ ഭിക്ഖൂഹി ഭിക്ഖുനീനഞ്ച, ഭിക്ഖുനീഹി ഭിക്ഖൂനഞ്ചാതി ഉഭയത്ഥ സാധാരണസിക്ഖാപദഞ്ച അഹം വക്ഖാമീതി യോജനാ. സമാഹിതാതി ഏകഗ്ഗചിത്താ. തം മയാ വുച്ചമാനം നിദാനാദിനയം. സുണാഥാതി സോതുജനം സക്കച്ചസവനേ നിയോജേതി.

൭൮൧. ‘‘നിദാന’’ന്തിആദിഗാഥാ വുത്തത്ഥാവ.

൭൮൨-൩. ‘‘കതി വേസാലിയാ’’തിആദി പുച്ഛാഗാഥാ ഉത്താനത്ഥായേവ.

൭൮൬. ‘‘ദസ വേസാലിയാ’’തിആദിവിസ്സജ്ജനഗാഥാനം ‘‘മേഥുന’’ന്തിആദയോ നിദ്ദേസവസേന വുത്താ. വിഗ്ഗഹോതി മനുസ്സവിഗ്ഗഹം പാരാജികം. ചതുത്ഥന്തിമവത്ഥുകന്തി ഉത്തരിമനുസ്സധമ്മപാരാജികം. അതിരേകചീവരന്തി പഠമകഥിനം. സുദ്ധകാളകേളകലോമകന്തി ഏളകലോമവഗ്ഗേ ദുതിയം.

൭൮൭. ഭൂതന്തി പഠമേ മുസാവാദവഗ്ഗേ അട്ഠമം. പരമ്പരഞ്ചേവാതി പരമ്പരഭോജനസിക്ഖാപദം. മുഖദ്വാരന്തി ചതുത്ഥേ ഭോജനവഗ്ഗേ ദസമം. ഭിക്ഖുനീസു ച അക്കോസോതി ഭിക്ഖുനിപാതിമോക്ഖേ ഛട്ഠേ ആരാമവഗ്ഗേ ദുതിയം.

൭൮൮. ദ്വേ അനുദ്ധംസനാനീതി അട്ഠമനവമസങ്ഘാദിസേസാ. ചീവരസ്സ പടിഗ്ഗഹോതി ചീവരവഗ്ഗേ പഞ്ചമം.

൭൮൯. രൂപിയന്തി ഏളകലോമവഗ്ഗേ അട്ഠമം. സുത്തവിഞ്ഞത്തീതി പത്തവഗ്ഗേ ഛട്ഠം. ഉജ്ഝാപനന്തി ദുതിയേ ഭൂതഗാമവഗ്ഗേ തതിയം. പരിപാചിതപിണ്ഡോതി തതിയേ ഓവാദവഗ്ഗേ നവമം. തഥേവ ഗണഭോജനന്തി ചതുത്ഥേ ഭോജനവഗ്ഗേ ദുതിയം.

൭൯൦. വികാലേ ഭോജനഞ്ചേവാതി തത്ഥേവ സത്തമം. ചാരിത്തന്തി അചേലകവഗ്ഗേ പഞ്ചമേ ഛട്ഠം. ന്ഹാനന്തി സുരാപാനവഗ്ഗേ ഛട്ഠേ സത്തമം. ഊനവീസതിവസ്സന്തി സത്തമേ സപ്പാണകവഗ്ഗേ പഞ്ചമം. ദത്വാ സങ്ഘേന ചീവരന്തി അട്ഠമേ സഹധമ്മികവഗ്ഗേ നവമം.

൭൯൧. വോസാസന്തീതി ദുതിയം ഭിക്ഖുപാടിദേസനീയം. നച്ചം വാ ഗീതം വാതി പഠമേ ലസുണവഗ്ഗേ ദസമം. ചാരികദ്വയന്തി ചതുത്ഥേ തുവട്ടവഗ്ഗേ സത്തമട്ഠമാനി. ഛന്ദദാനേനാതി അട്ഠമേ കുമാരിഭൂതവഗ്ഗേ ഏകാദസമം. ‘‘ഛന്ദദാനേതീ’’തി വാ പാഠോ. ‘‘ഛന്ദദാനം ഇതി ഇമേ’’തി പദച്ഛേദോ.

൭൯൨. കുടീതി ഛട്ഠോ സങ്ഘാദിസേസോ. കോസിയന്തി നിസ്സഗ്ഗിയേസു ദുതിയേ ഏളകലോമവഗ്ഗേ പഠമം. സേയ്യന്തി മുസാവാദവഗ്ഗേ പഞ്ചമം. പഥവീതി മുസാവാദവഗ്ഗേ ദസമം. ഭൂതഗാമകന്തി ഭൂതഗാമവഗ്ഗേ ദുതിയേ പഠമം. സപ്പാണകഞ്ച സിഞ്ചന്തീതി ഭൂതഗാമവഗ്ഗേ ദസമം.

൮൦൦. ഛഊനാനി തീണേവ സതാനീതി ഛഹി ഊനാനി തീണേവ സതാനി, ചതുനവുതാധികാനി ദ്വിസതാനീതി അത്ഥോ. സമചേതസാതി –

‘‘വധകേ ദേവദത്തമ്ഹി, ചോരേ അങ്ഗുലിമാലകേ;

ധനപാലേ രാഹുലേ ച, സബ്ബത്ഥ സമമാനസോ’’തി. (മി. പ. ൬.൬.൫; ധ. പ. അട്ഠ. ൧.൧൬ ദേവദത്തവത്ഥു; ഇതിവു. അട്ഠ. ൧൦൦) –

വചനതോ സബ്ബേസു ഹിതാഹിതേസു, ലാഭാലാഭാദീസു ച അട്ഠസു ലോകധമ്മേസു നിബ്ബികാരതായ ച സമാനചിത്തേന തഥാഗതേന.

വുത്താവസേസാതി വേസാലിയാദീസു ഛസു നഗരേസു വുത്തേഹി അവസിട്ഠാനി. ഇമേ സബ്ബേ ഇമാനി സബ്ബാനി സിക്ഖാപദാനി സാവത്ഥിയം കതാനി ഭവന്തി, പഞ്ഞത്താനി ഹോന്തീതി അത്ഥോ.

൮൦൧. പാരാജികാനി ചത്താരീതി വേസാലിയം വുത്തം മേഥുനമനുസ്സവിഗ്ഗഹഉത്തരിമനുസ്സധമ്മം, രാജഗഹേ അദിന്നാദാനന്തി ചത്താരി. സത്ത സങ്ഘാദിസേസകാതി രാജഗഹേ വുത്താ ദ്വേ അനുദ്ധംസനാ, ദ്വേ ച ഭേദാ, ആളവിയം കുടികാരോ, കോസമ്ബിയം മഹല്ലകവിഹാരോ, ദോവചസ്സന്തി സത്ത. നിസ്സഗ്ഗിയാനി അട്ഠേവാതി വേസാലിയം അതിരേകചീവരം, കാളകഏളകലോമം, രാജഗഹേ ചീവരപടിഗ്ഗഹണം, രൂപിയപടിഗ്ഗഹണം, സുത്തവിഞ്ഞത്തി, ആളവിയം കോസിയമിസ്സകം, കപിലവത്ഥുമ്ഹി ഏളകലോമധോവനം, ഊനപഞ്ചബന്ധനന്തി അട്ഠ.

ദ്വത്തിംസേവ ച ഖുദ്ദകാതി വേസാലിയം ഭൂതാരോചനം, പരമ്പരഭോജനം, അപ്പടിഗ്ഗഹണം, അചേലകം, ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ ഭിക്ഖും അക്കോസേയ്യാ’’തി പഞ്ച, രാജഗഹേ ഉജ്ഝാപനകം, ഭിക്ഖുനിപരിപാചിതപിണ്ഡോ, ഗണഭോജനം, വികാലഭോജനം, ‘‘യോ പന ഭിക്ഖു നിമന്തിതോ’’തിആദി ച, ‘‘ഓരേനഡ്ഢമാസം നഹായേയ്യാ’’തി, ഊനവീസതിവസ്സം, ‘‘സമഗ്ഗേന സങ്ഘേന ചീവരം ദത്വാ’’തി ഭിക്ഖൂനം അട്ഠ, ഭിക്ഖുനീനം പന ‘‘നച്ചം വാ ഗീതം വാ’’തിആദി ച, ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ അന്തോവസ്സ’’ന്തിആദി ച, ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ വസ്സംവുത്ഥാ’’തിആദി ചാതി ദ്വയം, ‘‘യാ പന ഭിക്ഖുനീ പാരിവാസികഛന്ദദാനേനാ’’തിആദി ചാതി ചത്താരി, ആളവിയം അനുപസമ്പന്നേന ഉത്തരി ദിരത്തതിരത്തം, ‘‘പഥവിം ഖണേയ്യ വാ’’തിആദി, ഭൂതഗാമപാതബ്യതായ, ‘‘ജാനം സപ്പാണകം ഉദക’’ന്തി ചത്താരി, കോസമ്ബിയം അഞ്ഞവാദകേ വിഹേസകേ, യാവദ്വാരകോസാ അഗ്ഗളട്ഠപനായ, സുരാമേരയപാനേ, അനാദരിയേ, ‘‘യോ പന ഭിക്ഖു ഭിക്ഖൂഹി സഹധമ്മിക’’ന്തിആദി ചാതി പഞ്ച, കപിലവത്ഥുമ്ഹി ‘‘ഭിക്ഖുനുപസ്സയം ഗന്ത്വാ’’തിആദി, ‘‘അഗിലാനേന ഭിക്ഖുനാ ചാതുമാസ’’ന്തിആദി, ‘‘അട്ഠിമയം വാ ദന്തമയം വാ’’തിആദി തീണി ഭിക്ഖൂനം, ഭിക്ഖുനീനം പന ‘‘ഉദകസുദ്ധികം പനാ’’തിആദി, ‘‘ഓവാദായ വാ’’തിആദീതി ദ്വേ, ഭഗ്ഗേസു ‘‘അഗിലാനോ വിസിബ്ബനാപേക്ഖോ’’തിആദി ഏകന്തി ഏതാനി ബാത്തിംസേവ പാചിത്തിയാനി.

൮൦൨. ദ്വേ ഗാരയ്ഹാതി ‘‘ഭിക്ഖു പനേവ കുലേസൂ’’തിആദി, ‘‘യാനി ഖോ പന താനി ആരഞ്ഞകാനീ’’തിആദി ചാതി ദ്വേ പാടിദേസനീയാ. തയോ സേഖാതി കോസമ്ബിയം ന സുരുസുരുകാരകം, ഭഗ്ഗേസു ന സാമിസേന ഹത്ഥേന പാനീയഥാലകം, ന സസിത്ഥകം പത്തധോവനന്തി തീണി സേഖിയാനി. ഛപ്പഞ്ഞാസേവ സിക്ഖാപദാനി പിണ്ഡിതാനി വേസാലിയാദീസു ഛസു നഗരേസു പഞ്ഞത്താനി ഭവന്തീതി യോജനാ.

൮൦൩. സത്തസു നഗരേസു പഞ്ഞത്താനി ഏതാനി സബ്ബാനേവ സിക്ഖാപദാനി പന അഡ്ഢുഡ്ഢാനി സതാനേവ ഭവന്തി. സാവത്ഥിയം പഞ്ഞത്തേഹി ചതുനവുതാധികദ്വിസതസിക്ഖാപദേഹി സദ്ധിം ഛസു നഗരേസു പഞ്ഞത്താനി ഛപഞ്ഞാസ സിക്ഖാപദാനി പഞ്ഞാസാധികാനി തീണി സതാനി ഭവന്തീതി അത്ഥോ. അഡ്ഢേന ചതുത്ഥം യേസം താനി അഡ്ഢുഡ്ഢാനി.

൮൦൪-൧൦. ഏവം നിദാനവസേന നഗരം ദസ്സേത്വാ ഇദാനി നിദാനമഞ്ഞമസേസേത്വാ ഉഭതോവിഭങ്ഗാഗതാനം സബ്ബേസം സിക്ഖാപദാനം കേവലം പിണ്ഡവസേന ഗണനം ദസ്സേതുമാഹ ‘‘സിക്ഖാപദാനി ഭിക്ഖൂന’’ന്തിആദി.

൮൧൧. ഏവം സബ്ബസിക്ഖാപദാനം നിദാനഞ്ച ഗണനഞ്ച ദസ്സേത്വാ ഇദാനി അസാധാരണാനി ദസ്സേതുമാഹ ‘‘ഛചത്താലീസാ’’തിആദി. ഭിക്ഖൂനം ഭിക്ഖുനീഹി അസാധാരണഭാവം മഹേസിനാ ഗമിതാനി സിക്ഖാപദാനി ഛചത്താലീസേവ ഹോന്തീതി യോജനാ. ഇമിനാ ഉദ്ദേസമാഹ.

൮൧൪. ‘‘ഛ ച സങ്ഘാദിസേസാ’’തിആദീഹി ദ്വീഹി ഗാഥാഹി നിദ്ദേസം ദസ്സേത്വാ ‘‘വിസ്സട്ഠീ’’തിആദിനാ പടിനിദ്ദേസമാഹ.

൮൧൫. ‘‘നിസ്സഗ്ഗിയേ ആദിവഗ്ഗസ്മി’’ന്തി പദച്ഛേദോ. ധോവനന്തി അഞ്ഞാതികായ ഭിക്ഖുനിയാ ചീവരധോവനം. പടിഗ്ഗഹോതി തസ്സായേവ ഹത്ഥതോ ചീവരപടിഗ്ഗഹണം.

൮൧൬. ആരഞ്ഞന്തി ഏകൂനതിംസതിമം സിക്ഖാപദം.

൮൧൭. ഭിക്ഖൂനം, ഭിക്ഖുനീനഞ്ച വുത്താനി സബ്ബാനി പാചിത്തിയാനി ഗണനാവസാ അട്ഠാസീതിസതം ഭവന്തീതി യോജനാ. അട്ഠാസീതിസതന്തി ഭിക്ഖുനിപാതിമോക്ഖാഗതം ഛസട്ഠിസതപാചിത്തിയം വക്ഖമാനേഹി ഭിക്ഖുനിയതേഹി ബാവീസതിപാചിത്തിയേഹി സദ്ധിം അട്ഠാസീതിസതം ഹോതി. തതോതി അട്ഠാസീതാധികസതപാചിത്തിയതോ നിദ്ധാരിതാനി ഏതാനി ദ്വാവീസതി ഖുദ്ദകാനി ഭിക്ഖൂനം പാതിമോക്ഖകേ ഭവന്തീതി യോജനാ.

൮൧൮. ഭിക്ഖുനിവഗ്ഗോതി ഭിക്ഖുനീനം ഓവാദവഗ്ഗോ. പരമ്പരഭോജനേ പഞ്ഞത്തം സിക്ഖാപദം പരമ്പരഭോജനം, പരമ്പരഭോജനേന സഹ വത്തതീതി സപരമ്പരഭോജനോ.

൮൨൨. ‘‘ഏകതോ പന പഞ്ഞത്താ’’തിആദി നിഗമനം. ഭിക്ഖുനീഹി അസാധാരണതം ഗതാ ഏകതോവ പഞ്ഞത്താ ഇമേ ഇമാനി സിക്ഖാപദാനി പിണ്ഡിതാനി ഛചത്താലീസ ഹോന്തീതി യോജനാ.

൮൨൩. മഹേസിനാ ഭിക്ഖൂഹി അസാധാരണഭാവം ഗമിതാനി ഭിക്ഖുനീനം സിക്ഖാപദാനി പരിപിണ്ഡിതാനി സതം, തിംസ ച ഭവന്തീതി യോജനാ.

൮൨൪. ഏവം ഉദ്ദിട്ഠാനം നിദ്ദേസമാഹ ‘‘പാരാജികാനീ’’തിആദിനാ. പാരാജികാനി ചത്താരീതി ഉബ്ഭജാണുമണ്ഡലികവജ്ജപടിച്ഛാദികഉക്ഖിത്താനുവത്തികഅട്ഠവത്ഥുകസങ്ഖാതാനി ചത്താരി പാരാജികാനി.

൮൨൬. ദ്വീഹി ഗാഥാഹി നിദ്ദിട്ഠാനം പടിനിദ്ദേസോ ‘‘ഭിക്ഖുനീനം തു സങ്ഘാദിസേസേഹീ’’തിആദി. ചതുന്നം പാരാജികാനം ഉദ്ദേസവസേനേവ പാകടത്താ പടിനിദ്ദേസേ അഗ്ഗഹണം. ആദിതോ ഛാതി ഉസ്സയവാദികാദയോ ഛ സങ്ഘാദിസേസാ. ‘‘ആദിതോ’’തി ഇദം ‘‘യാവതതിയകാ’’തി ഇമിനാപി യോജേതബ്ബം, അട്ഠസു യാവതതിയകേസു പുരിമാനി ചത്താരി സിക്ഖാപദാനീതി വുത്തം ഹോതി.

൮൨൭. സത്തഞ്ഞദത്ഥികാദീനീതി ആദി-സദ്ദേന അഞ്ഞദത്ഥികസിക്ഖാപദതോ പച്ഛിമാനി ചത്താരി, പുരിമാനി ‘‘അഞ്ഞം വിഞ്ഞാപേയ്യ, അഞ്ഞം ചേതാപേയ്യാ’’തി ദ്വേ ച ഗഹിതാനി. പത്തോ ചേവാതി പഠമം പത്തസന്നിചയസിക്ഖാപദമാഹ. ദുതിയവഗ്ഗേ പുരിമസിക്ഖാപദദ്വയം ‘‘ഗരും ലഹു’’ന്തി ഇമിനാ ഗഹിതം.

൮൨൮. ഇധ ഭിക്ഖുനിപാതിമോക്ഖേ ഏതാനി പന ദ്വാദസേവ നിസ്സഗ്ഗിയാനി സത്ഥാരാ ഭിക്ഖുനീനം വസേന ഏകതോ പഞ്ഞത്താനീതി യോജനാ.

൮൨൯-൩൦. ‘‘സബ്ബേവ ഗണനാവസാ’’തിആദി നിഗമനം. ഭിക്ഖൂഹി അസാധാരണതം ഗതാ ഭിക്ഖുനീനം ഏകതോ പഞ്ഞത്താ സതം, തിംസ ഭവന്തീതി യോജനാ.

൮൩൧-൩. ‘‘അസാധാരണാ ഉഭിന്ന’’ന്തി പദച്ഛേദോ. ഉഭിന്നം അസാധാരണസിക്ഖാപദാനി സതഞ്ച സത്തതി ച ഛ ച ഭവന്തി. ഏവമുദ്ദിട്ഠാനം നിദ്ദേസോ ‘‘പാരാജികാനി ചത്താരീ’’തിആദി. ഭിക്ഖൂഹി അസാധാരണാനി ഭിക്ഖുനീനം ചത്താരി പാരാജികാനി. ദസച്ഛ ചാതി ഭിക്ഖൂഹി അസാധാരണാനി ഭിക്ഖുനീനം സങ്ഘാദിസേസാ ദസ, ഭിക്ഖുനീഹി അസാധാരണാനി ഭിക്ഖൂനം വിസ്സട്ഠിആദികാ സങ്ഘാദിസേസാ ഛ ചാതി സങ്ഘാദിസേസാ സോളസ.

അനിയതാ ദുവേ ചേവാതി ഭിക്ഖുനീഹി അസാധാരണാനി ഭിക്ഖൂനം അനിയതാ ദ്വേ ച. നിസ്സഗ്ഗാ ചതുവീസതീതി ഭിക്ഖുനീഹി അസാധാരണാനി ഭിക്ഖൂനം ദ്വാദസ, ഭിക്ഖൂഹി അസാധാരണാനി ഭിക്ഖുനീനം ദ്വാദസാതി ഏവം നിസ്സഗ്ഗിയാ ചതുവീസതി ച. സതം അട്ഠാരസ ഖുദ്ദകാതി ഭിക്ഖുനീഹി അസാധാരണാനി ഭിക്ഖൂനം ബാവീസതി, ഭിക്ഖൂഹി അസാധാരണാനി ഭിക്ഖുനീനം ഛന്നവുതീതി അട്ഠാരസാധികസതം ഖുദ്ദകാനി ച. ഏത്ഥാതി ഇമസ്മിം അസാധാരണസങ്ഗഹേ.

ദ്വാദസേവ ച ഗാരയ്ഹാതി ഭിക്ഖുനീഹി അസാധാരണാനി ഭിക്ഖൂനം ചത്താരി, ഭിക്ഖൂഹി അസാധാരണാനി ഭിക്ഖുനീനം അട്ഠാതി ഏതേ പാടിദേസനീയാ ചാതി ഇമേ ഛസത്തതിഅധികാനി സതസിക്ഖാപദാനി ഉഭിന്നമ്പി അസാധാരണാനീതി യോജനാ.

൮൩൪. ഉഭിന്നമ്പി സാധാരണാനി സത്ഥുനാ പഞ്ഞത്താനി സിക്ഖാപദാനി സതഞ്ച സത്തതി ച ചത്താരി ച ഭവന്തീതി പകാസിതാതി യോജനാ.

൮൩൫-൬. പാരാജികാനി ചത്താരീതി മേഥുനഅദിന്നാദാനമനുസ്സവിഗ്ഗഹഉത്തരിമനുസ്സധമ്മപാരാജികാനി ചത്താരി ച. സത്ത സങ്ഘാദിസേസകാതി സഞ്ചരിത്തഅമൂലകഅഞ്ഞഭാഗിയാ, ചത്താരോ യാവതതിയകാ ചാതി സങ്ഘാദിസേസാ സത്ത ച. അട്ഠാരസ ച നിസ്സഗ്ഗാതി നിസ്സഗ്ഗിയേസു പഠമേ ചീവരവഗ്ഗേ ധോവനപടിഗ്ഗഹണസിക്ഖാപദദ്വയവജ്ജിതാനി അട്ഠ, ഏളകലോമവഗ്ഗേ അട്ഠമനവമദസമാനീതി തയോ, പത്തവഗ്ഗേ പഠമപത്തവസ്സികസാടികആരഞ്ഞകസിക്ഖാപദത്തയസ്സ വജ്ജിതാനി സത്ത ചാതി ഇമാനി അട്ഠാരസ നിസ്സഗ്ഗിയസിക്ഖാപദാനി ച. സമസത്തതി ഖുദ്ദകാതി –

‘‘സബ്ബോ ഭിക്ഖുനിവഗ്ഗോപി…പേ… ദ്വാവീസതി ഭവന്തി ഹീ’’തി. (ഉ. വി. ൮൧൮-൮൨൧) –

വുത്താ ഭിക്ഖൂനം ഭിക്ഖുനീഹി അസാധാരണാതി ഇമേഹി ബാവീസതിപാചിത്തിയേഹി വജ്ജിതാനി അവസേസാനി സത്തതി പാചിത്തിയാനി ച ഉഭയസാധാരണവസേന പഞ്ഞത്താനി. പഞ്ചസത്തതി സേഖിയാപി ചാതി ഉഭിന്നം ഭിക്ഖുഭിക്ഖുനീനം സമസിക്ഖതാ സാധാരണസിക്ഖാപദാനി സബ്ബസോ സതം, സത്തതി, ചത്താരി ച ഹോന്തീതി യോജനാ.

ഇതി ഉത്തരേ ലീനത്ഥപകാസനിയാ

സാധാരണാസാധാരണകഥാവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.