പഞ്ഞത്തിവാരവണ്ണനാ

൧. വിസുദ്ധപരിവാരസ്സ സീലക്ഖന്ധാദിധമ്മക്ഖന്ധസരീരസ്സ ഭഗവതോ വിനയപരിയത്തിസാസനേ ഖന്ധകാനം അനന്തരം പരിവാരോതി യോ വിനയോ സങ്ഗഹം സമാരുള്ഹോ, തസ്സ ദാനി അനുത്താനത്ഥവണ്ണനം കരിസ്സാമീതി യോജനാ.

സമന്തചക്ഖുനാതി സബ്ബഞ്ഞുതഞ്ഞാണേന. അതിവിസുദ്ധേന മംസചക്ഖുനാതി രത്തിന്ദിവം സമന്താ യോജനപ്പമാണേ അതിസുഖുമാനിപി രൂപാനി പസ്സനതോ അതിവിയ പരിസുദ്ധേന പസാദചക്ഖുനാ. ‘‘അത്ഥി തത്ഥ പഞ്ഞത്തീ’’തിആദീസു അത്ഥി നു ഖോ തത്ഥ പഞ്ഞത്തീതിആദിനാ അത്ഥോ ഗഹേതബ്ബോതി ആഹ ‘‘തത്ഥ പഞ്ഞത്തി…പേ… കേനാഭതന്തി പുച്ഛാ’’തി.

൨. പുച്ഛാവിസ്സജ്ജനേതി പുച്ഛായ വിസ്സജ്ജനേ. വിനീതകഥാതി വിനീതവത്ഥുകഥാ, അയമേവ വാ പാഠോ.

ദ്വങ്ഗികേന ഏകേന സമുട്ഠാനേനാതി അങ്ഗദ്വയസമുദായഭൂതേന ഏകേന. അങ്ഗദ്വയവിമുത്തസ്സ സമുട്ഠാനസ്സ അഭാവേപി തേസു ഏകേനങ്ഗേന വിനാ അയം ആപത്തി ന ഹോതീതി ദസ്സനത്ഥമേവ ‘‘ഏകേന സമുട്ഠാനേനാ’’തി വുത്തം. ഇദാനി തേസു ദ്വീസു അങ്ഗേസു പധാനങ്ഗം ദസ്സേതുമാഹ ‘‘ഏത്ഥ ഹി ചിത്തം അങ്ഗം ഹോതീ’’തിആദി. യസ്മാ പന മഗ്ഗേനമഗ്ഗപ്പടിപത്തിസങ്ഖാതായ കായവിഞ്ഞത്തിയാ സേവനചിത്തേനേവ സമ്ഭവേ സതി അയം തം അങ്ഗദ്വയം ഉപാദായ ഭഗവതാ പഞ്ഞത്താ ആപത്തിസമ്മുതി ഹോതി, നാസതി. തസ്മാ തം ചിത്തം കായവിഞ്ഞത്തിസങ്ഖാതസ്സ കായസ്സ അങ്ഗം കാരണം ഹോതി, ന ആപത്തിയാ. തസ്സ പന തംസമുട്ഠിതകായോ ഏവ അങ്ഗം അബ്യവഹിതകാരണം, ചിത്തം പന കാരണകാരണന്തി അധിപ്പായോ. ഏവം ഉപരിപി സബ്ബത്ഥ ചിത്തങ്ഗയുത്തസമുട്ഠാനേസു അധിപ്പായോ വേദിതബ്ബോ. ‘‘ഏകേന സമുട്ഠാനേന സമുട്ഠാതീ’’തിആദിപരിവാരവചനേനേവ ആപത്തിയാ അകുസലാദിപരമത്ഥസഭാവതാ പാളിഅട്ഠകഥാസു പരിയായതോവ വുത്താ, സമ്മുതിസഭാവാ ഏവ ആപത്തീതി സിജ്ഝതി സമുട്ഠാനസമുട്ഠിതാനം ഭേദസിദ്ധിതോതി ഗഹേതബ്ബം. ഇമമത്ഥം സന്ധായാതി ആപന്നായ പാരാജികാപത്തിയാ കേഹിചിപി സമഥേഹി അനാപത്തിഭാവാപാദനസ്സ അസക്കുണേയ്യത്തസങ്ഖാതമത്ഥം സന്ധായ.

൩. പോരാണകേഹി മഹാഥേരേഹീതി സങ്ഗീതിത്തയതോ പച്ഛാ പോത്ഥകസങ്ഗീതികാരകേഹി ഛളഭിഞ്ഞാപഅസമ്ഭിദാദിഗുണസമുജ്ജലേഹി മഹാഥേരേഹി. ചതുത്ഥസങ്ഗീതിസദിസാ ഹി പോത്ഥകാരോഹസങ്ഗീതി.

൧൮൮. മഹാവിഭങ്ഗേതി ഭിക്ഖുവിഭങ്ഗേ. സോളസ വാരാ ദസ്സിതാതി യേഹി വാരേഹി ആദിഭൂതേഹി ഉപലക്ഖിതത്താ അയം സകലോപി പരിവാരോ സോളസപരിവാരോതി വോഹരീയതി, തേ സന്ധായ വദതി.

പഞ്ഞത്തിവാരവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.