൮. അരിട്ഠസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

൪൧൭. അട്ഠമേ അന്തരായന്തി അന്തരാ വേമജ്ഝേ ഏതി ആഗച്ഛതീതി അന്തരായോ, ദിട്ഠധമ്മികാദിഅനത്ഥോ. ആനന്തരിയധമ്മാതി അനന്തരേ ഭവേ ഫലനിബ്ബത്തനേ നിയുത്താ ചേതനാദിധമ്മാതി അത്ഥോ. ‘‘ന സഗ്ഗസ്സാ’’തി ഇദം ഭിക്ഖുനിദൂസനകമ്മസ്സ ആനന്തരിയത്താഭാവതോ വുത്തം. അരിയസാവികാസു, പന കല്യാണപുഥുജ്ജനഭൂതായ ച ബലക്കാരേന ദൂസേന്തസ്സ ആനന്തരിയസഅസമേവ. മോക്ഖന്തരായികതാ പന ലോലായപി പകതത്തഭിക്ഖുനിയാ ദൂസകസ്സ തസ്മിം അത്തഭാവേ മഗ്ഗുപ്പത്തിയാ അഭാവതോ വുത്താ.

തസ്മിം അത്തഭാവേ അനിവത്തനകാ അഹേതുകഅകിരിയനത്ഥികദിട്ഠിയോവ നിയതമിച്ഛാദിട്ഠിധമ്മാ. പണ്ഡകാദീനം ഗഹണം നിദസ്സനമത്തം. സബ്ബാപി ദുഹേതുകാഹേതുകപടിസന്ധിയോ വിപാകന്തരായികാവ ദുഹേതുകാനമ്പി മഗ്ഗാനുപ്പത്തിതോ.

അയന്തി അരിട്ഠോ. രസേന രസന്തി അനവജ്ജേന പച്ചയപരിഭുഞ്ജനരസേന പഞ്ചകാമഗുണപഅഭോഗരസം സമാനേത്വാ. ഉപനേന്തോ വിയാതി ഘടേന്തോ വിയ, സോ ഏവ വാ പാഠോ.

അട്ഠികങ്കലൂപമാതി ഏത്ഥ അട്ഠി ഏവ നിമ്മംസതായ കങ്കലന്തി ച വുച്ചതി. പലിഭഞ്ജനട്ഠേനാതി അവസ്സം പതനട്ഠേന. അധികുട്ടനട്ഠേനാതി അതി വിയ കുട്ടനട്ഠേന. പാളിയം ‘‘തഥാഹം ഭഗവതാ…പേ… നാലം അന്തരായായാ’’തി ഇദം വത്ഥുഅനുരൂപതോ വുത്തം. ഏവം പന അഗ്ഗഹേത്വാ അഞ്ഞേനപി ആകാരേന യം കിഞ്ചി ഭഗവതാ വുത്തം വിപരീതതോ ഗഹേത്വാ പരേഹി വുത്തേപി അമുഞ്ചിത്വാ വോഹരന്തസ്സാപി വുത്തനയാനുസാരേന തദനുഗുണം സമനുഭാസനകമ്മവാചം യോജേത്വാ ആപത്തിയാ ആരോപേതും, ആപത്തിയാ അദസ്സനാദീസു തീസു യം കിഞ്ചി അഭിരുചിതം നിമിത്തം കത്വാ ഉക്ഖേപനീയകമ്മം കാതുഞ്ച ലബ്ഭതി. സമനുഭാസനം അകത്വാപി ‘‘മായസ്മാ ഏവം അവചാ’’തി ഭിക്ഖൂഹി വുത്തമത്തേ ലദ്ധിയാ അപ്പടിനിസ്സജ്ജനപച്ചയായ ദുക്കടാപത്തിയാപി ഉക്ഖേപനീയകമ്മം കാതുമ്പി വട്ടതേവാതി ദട്ഠബ്ബം. ധമ്മകമ്മതാ, സമനുഭാസനായ അപ്പടിനിസ്സജ്ജനന്തി ദ്വേ അങ്ഗാനി.

അരിട്ഠസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.