൪. വസ്സികസാടികസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

൬൨൮. ചതുത്ഥേ ജേട്ഠമൂലപുണ്ണമാസിയാ…പേ… കരണക്ഖേത്തഞ്ചാതി പഠമദ്ധമാസമ്പി കരണക്ഖേത്തം വുത്തം. തം ‘‘കത്വാ നിവാസേതബ്ബ’’ന്തി ഇമസ്സ പുരിമദ്ധമാസേ വാ പച്ഛിമദ്ധമാസേ വാ കത്വാ പച്ഛിമമാസേവ നിവാസേതബ്ബന്തി ഏവമത്ഥം ഗഹേത്വാ വുത്തം നിവാസനേയേവ ആപത്തിയാ വുത്തത്താതി. യം പന മാതികാട്ഠകഥായം ‘‘ഗിമ്ഹാനം പച്ഛിമോ മാസോ പരിയേസനക്ഖേത്തം, പച്ഛിമോ അദ്ധമാസോ കരണനിവാസനക്ഖേത്തമ്പീ’’തി (കങ്ഖാ. അട്ഠ. വസ്സികസാടികസിക്ഖാപദവണ്ണനാ) വുത്തം, തം തസ്മിംയേവ അദ്ധമാസേ കത്വാ നിവാസേതബ്ബന്തി ഏവമത്ഥം ഗഹേത്വാ വുത്തം. ഇധ വുത്തനയേനേവ അത്ഥേ ഗഹിതേ വിരോധോ നത്ഥി.

‘‘വത്തഭേദേ ദുക്കട’’ന്തി ഇദം വസ്സികസാടികഅദിന്നപുബ്ബേ സന്ധായ വുത്തം. തേനാഹ ‘‘യേ മനുസ്സാ’’തിആദി. പകതിയാ വസ്സികസാടികദായകാ നാമ സങ്ഘം വാ അത്താനം വാ അപ്പവാരേത്വാവ അനുസംവച്ഛരം ദായകാ.

൬൩൦. ‘‘ഛ മാസേ പരിഹാരം ലഭതീ’’തി ഏതേന അന്തോവസ്സേപി യാവ വസ്സാനസ്സ പച്ഛിമദിവസാ അകതാ പരിഹാരം ലഭതീതി ദീപിതം ഹോതി. ഏകമാസന്തി ഹേമന്തസ്സ പച്ഛിമുപോസഥേന സഹ ഗണേത്വാ വുത്തം. തസ്മിം ഉപോസഥദിവസേ ഏവ ഹി തം മൂലചീവരം കാതബ്ബം, ഇതരഥാ ഹി നിസ്സഗ്ഗിയതോ. ഏകാഹദ്വീഹാദിവസേന…പേ… ലദ്ധാ ചേവ നിട്ഠിതാ ചാതി ഏത്ഥ ഏകാഹാനാഗതായ വസ്സൂപനായികായ ലദ്ധാ ചേവ നിട്ഠിതാ ച ദ്വീഹാനാഗതായ…പേ… ദസാഹാനാഗതായ വസ്സൂപനായികായ ലദ്ധാ ചേവ നിട്ഠിതാ ച, അന്തോവസ്സേ വാ ലദ്ധാ ചേവ നിട്ഠിതാ ചാതി ഏവമത്ഥോ ദട്ഠബ്ബോ. തത്ഥ ആസള്ഹീമാസസ്സ ജുണ്ഹപക്ഖപുണ്ണമിയം ലദ്ധാ, തദഹേവ രജനകപ്പപരിയോസാനേഹി നിട്ഠിതാ ച വസ്സികസാടികാ ‘‘ഏകാഹാനാഗതായ വസ്സൂപനായികായ ലദ്ധാ ചേവ നിട്ഠിതാ ചാ’’തി വുച്ചതി. ഏതേനേവ നയേന ജുണ്ഹപക്ഖസ്സ ഛട്ഠിയം ലദ്ധാ, നിട്ഠിതാ ച ‘‘ദസാഹാനാഗതായ വസ്സൂപനായികായ ലദ്ധാ ചേവ നിട്ഠിതാ ചാ’’തി വുച്ചതി. യാവ പഠമകത്തികതേമാസിപുണ്ണമാ, താവ ലദ്ധാ, നിട്ഠിതാ ച ‘‘അന്തോവസ്സേ ലദ്ധാ ചേവ നിട്ഠിതാ ചാ’’തി വുച്ചതി. പഠമകത്തികതേമാസിപുണ്ണമിതോ പരം ലദ്ധാ ചേവ നിട്ഠിതാ ച യാവ ചീവരകാലോ നാതിക്കമതി, താവ അനധിട്ഠഹിത്വാപി ഠപേതും വട്ടതീതി അധിപ്പായോ.

ഏത്ഥ ച ‘‘തസ്മിംയേവ അന്തോദസാഹേ അധിട്ഠാതബ്ബാ’’തി അവിസേസേന വുത്തേപി വസ്സാനതോ പുബ്ബേ ഏകാഹദ്വീഹാദിവസേന അനാഗതായ വസ്സൂപനായികായ ലദ്ധാ തേഹി ദിവസേഹി ദസാഹം അനതിക്കമന്തേന വസ്സൂപനായികദിവസതോ പട്ഠായ അധിട്ഠാനക്ഖേത്തം സമ്പത്താ ഏവ അധിട്ഠാതബ്ബാ, തതോ പന പുബ്ബേ ദസാഹാതിക്കമേന നിട്ഠിതാപി ന അധിട്ഠാതബ്ബാ അധിട്ഠാനസ്സ അഖേത്തത്താ. താദിസാ പന വസ്സൂപനായികദിവസേ ഏവ അധിട്ഠാതബ്ബാ, അനധിട്ഠഹതോ അരുണുഗ്ഗമനേന നിസ്സഗ്ഗിയം ഹോതി. യദി ഏവം ‘‘ദസാഹാനാഗതായാ’’തി ഇമിനാ കിം പയോജനന്തി ചേ? വസ്സാനതോ പുബ്ബേ ഏവ ദസാഹേ അതിക്കന്തേ നിട്ഠിതാ വസ്സൂപനായികദിവസേ ഏവ അധിട്ഠാതബ്ബാതി ദസ്സനത്ഥം വുത്തം. തേനേവാഹ ‘‘ദസാഹാതിക്കമേ നിട്ഠിതാ തദഹേവ അധിട്ഠാതബ്ബാ’’തി.

ദസാഹേ അപ്പഹോന്തേ ചീവരകാലം നാതിക്കമേതബ്ബാതി തേമാസബ്ഭന്തരേ ദസാഹേ അപ്പഹോന്തേ നവാഹാനാഗതായ കത്തികതേമാസിപുണ്ണമായ സത്തമിതോ പട്ഠായ ലദ്ധാ, നിട്ഠിതാ ച ചീവരകാലം നാതിക്കമേതബ്ബാതി അത്ഥോ. തഥാ ഹി ‘‘മാസോ സേസോ ഗിമ്ഹാനന്തി ഭിക്ഖുനാ വസ്സികസാടികചീവരം പരിയേസിതബ്ബ’’ന്തി പരിയേസനക്ഖേത്തം വത്വാ ‘‘വസ്സികസാടികം വസ്സാനം ചാതുമാസം അധിട്ഠാതു’’ന്തി (മഹാവ. ൩൫൮) വുത്തത്താ കതായപി അകതായപി മാസമത്തം അനധിട്ഠാതബ്ബതാ സിദ്ധാ. യസ്മാ ച അകതാ വസ്സികസാടികസങ്ഖ്യം ന ഗച്ഛതി, അകരണഞ്ച കേനചി വേകല്ലേന, ന അനാദരേന, തസ്മാ ചാതുമാസം അകതത്താ ഏവ പരിഹാരം ലഭതി, കതാ പന അധിട്ഠാനക്ഖേത്തേ, അകതാ ച ചീവരകാലേ ദസാഹപരമസിക്ഖാപദേനേവ പരിഹാരം ലഭതീതി അയമത്ഥോ ലബ്ഭതി. കസ്മാതി അത്തനോ മതിയാ കാരണപുച്ഛാ. തസ്മാതി വസ്സാനേയേവ വസ്സികസാടികായ അധിട്ഠാതബ്ബതാവചനതോ. ‘‘തിചീവരം അധിട്ഠാതു’’ന്തി സുത്തം പനേത്ഥ സേസചീവരാനം ഏവം കാലനിയമാഭാവം സാധേതും ഉദ്ധടം. ന ഹി തേനേത്ഥ അഞ്ഞം പയോജനം അത്ഥി.

കദാ അധിട്ഠാതബ്ബാതിആദികുരുന്ദിവചനേനാപി ‘‘യദാ വാ തദാ വാ അധിട്ഠാതും വട്ടതീ’’തി ഇദം പടിക്ഖിപിത്വാ ദസാഹബ്ഭന്തരേ ഏവ കതായ അധിട്ഠാതബ്ബതം ദസ്സേതി.

പാളിയം അച്ഛിന്നചീവരസ്സാതിആദീസു അച്ഛിന്നസേസചീവരസ്സ നട്ഠസേസചീവരസ്സ. ഏതേസഞ്ഹി അസമയേ പരിയേസനനിവാസനാപത്തിയാ ഏവ അനാപത്തി വുത്താ. തേനേവ മാതികാട്ഠകഥായം ‘‘അച്ഛിന്നചീവരസ്സ വാ നട്ഠചീവരസ്സ വാ അനിവത്ഥം ചോരാ ഹരന്തീതി ഏവം ആപദാസു വാ നിവാസയതോ ഉമ്മത്തകാദീനഞ്ച അനാപത്തീ’’തി (കങ്ഖാ. അട്ഠ. വസ്സികസാടികസിക്ഖാപദവണ്ണനാ) വുത്തം, ഇധ പന സമന്തപാസാദികായം അയം നിസ്സഗ്ഗിയാ അനാപത്തി പാളിതോ സയമേവ സിജ്ഝതീതി ഇമം അദസ്സേത്വാ അസിജ്ഝമാനം നഗ്ഗസ്സ ന്ഹായതോ ദുക്കടാപത്തിയാ ഏവ അനാപത്തിം ദസ്സേതും ‘‘അച്ഛിന്നചീവരസ്സാ’’തിആദി വുത്തന്തി ഗഹേതബ്ബം. ന ഹി ഏസാ അനാപത്തി അവുത്തേ സിജ്ഝതീതി. വസ്സികസാടികായ അത്തുദ്ദേസികതാ, അസമയേ പരിയേസനതാ, തായ ച പടിലാഭോതി ഇമാനി താവ പരിയേസനാപത്തിയാ തീണി അങ്ഗാനി. നിവാസനാപത്തിയാ പന സചീവരതാ, ആപദാഭാവോ, വസ്സികസാടികായ സകഭാവോ, അസമയേ നിവാസനന്തി ചത്താരി അങ്ഗാനി.

വസ്സികസാടികസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.