൩. ദുട്ഠുല്ലവാചാസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

൨൮൫. തതിയേ അസദ്ധമ്മപടിസഞ്ഞുത്തന്തി മേഥുനധമ്മപടിസംയുത്തം. ബാലാതി സുഭാസിതദുബ്ഭാസിതം അജാനന്തീ, സുരാമദമത്തതായ ഉമ്മത്തകാദിഭാവേന ച അജാനന്തീപി ഏത്ഥേവ സങ്ഗയ്ഹതി. ന താവ സീസം ഏതീതി സങ്ഘാദിസേസപച്ചയത്തസങ്ഖാതം മത്ഥകം പാരിപൂരി ന ഹോതി, മഗ്ഗമേഥുനേഹി അഘടിതത്താ ദുക്കടം പന ഹോതി ഏവ.

അപസാദേതീതി അപസാദകരവചനം കരോതി. ദോസം ദേതീതി ദോസം പതിട്ഠാപേതി. തീഹീതി അനിമിത്താസീതിആദീനം പദാനം അദുട്ഠുല്ലഭാവേനാപി അത്ഥയോജനാരഹത്താ പസ്സാവമഗ്ഗാദിപടിസഞ്ഞുത്തതാനിയമോ നത്ഥീതി വുത്തം, തേഹി പന അട്ഠഹി പദേഹി പരിബ്ബാജികാവത്ഥുസ്മിം (പാരാ. ൨൮൯) വിയ ഥുല്ലച്ചയന്തി വേദിതബ്ബം.

കുഞ്ചികപനാളിമത്തന്തി കുഞ്ചികാഛിദ്ദമത്തം. സുക്ഖസോതാതി ദകസോതസ്സ സുക്ഖതായ ലോഹിതവണ്ണവിഗമോ ഹോതീതി വുത്തം.

സുദ്ധാനീതി മേഥുനാദിപദേഹി അയോജിതാനിപി. മേഥുനധമ്മേന ഘടിതാനേവാതി ഇദം ഉപലക്ഖണമത്തം, വച്ചമഗ്ഗപസ്സാവമഗ്ഗേഹിപി അനിമിത്തേ ‘‘തവ വച്ചമഗ്ഗോ, പസ്സാവമഗ്ഗോ വാ ഈദിസോ’’തിആദിനാ ഘടിതേപി ആപത്തികരാനേവ.

൨൮൬. ഗരുകാപത്തിന്തി ഭിക്ഖുനിയാ ഉബ്ഭജാണുമണ്ഡലികായ പാരാജികാപത്തിം സന്ധായ വദതി.

൨൮൭. ഹസന്തോ ഹസന്തോതി ഉപലക്ഖണമത്തം, അഹസന്തോപി യേന കേനചി ആകാരേന അത്തനോ വിപരിണതചിത്തതം ഇത്ഥിയാ പകാസേന്തോ വദതി, ആപത്തിയേവ.

കായചിത്തതോതി ഹത്ഥമുദ്ദായ ഓഭാസേന്തസ്സ കായചിത്തതോ സമുട്ഠാതി.

൨൮൮. തസ്മാ ദുക്കടന്തി അപ്പടിവിജാനനതോ ദുക്കടം, പടിവിജാനനേ പന സതി ഥുല്ലച്ചയമേവ പരിബ്ബാജികാവത്ഥുസ്മിം (പാരാ. ൨൮൯) വിയ അഖേത്തപദത്താ. ഖേത്തപദേ ഹി പടിവിജാനന്തിയാ സങ്ഘാദിസേസോവ സിയാ മേഥുനധമ്മയാചനവത്ഥുദ്വയേ (പാരാ. ൨൮൯) വിയ, തം പന വത്ഥുദ്വയം മേഥുനയാചനതോ ചതുത്ഥസങ്ഘാദിസേസേ വത്തബ്ബമ്പി ദുട്ഠുല്ലവാചസ്സാദമത്തേന പവത്തത്താ ഇധ വുത്തന്തി വേദിതബ്ബം. ഏവം ഖേത്തപദേന വദന്തസ്സ ഇത്ഥിയാ അപ്പടിവിജാനന്തിയാ കിം ഹോതീതി? കിഞ്ചാപി അയം നാമ ആപത്തീതി പാളിഅട്ഠകഥാസു ന വുത്തം, അഥ ഖോ ഥുല്ലച്ചയേനേവേത്ഥ ഭവിതബ്ബം. തഥാ ഹി അഖേത്തപദേ അപ്പടിവിജാനന്തിയാ ദുക്കടം, പടിവിജാനന്തിയാ ഥുല്ലച്ചയം വുത്തം. ഖേത്തപദേ പന പടിവിജാനനേ സങ്ഘാദിസേസോവ വുത്തോ, അപ്പടിവിജാനനേ ഥുല്ലച്ചയമേവ ഭവിതും യുത്തം, ന ദുക്കടം, അഖേത്തപദതോ വിസേസാഭാവപ്പസങ്ഗോതി ഗഹേതബ്ബം. യഥാ ചേത്ഥ, ഏവം ചതുത്ഥസിക്ഖാപദേപി അഖേത്തപദേ പടിവിജാനന്തിയാ ഥുല്ലച്ചയം, അപ്പടിവിജാനന്തിയാ ദുക്കടം, ഖേത്തപദേ പന അപ്പടിവിജാനന്തിയാ ഥുല്ലച്ചയന്തി വേദിതബ്ബം. പാളിയം നവാവുതന്തി നവവീതം.

൨൮൮. അസദ്ധമ്മം സന്ധായാതി മേഥുനം സന്ധായ വുത്തം. തഞ്ഹി പുത്തസമുപ്പത്തിയാ ബീജനിക്ഖേപതോ വപ്പപരിയായം ലഭതീതി.

സംസീദതീതി വഹതി, സംസരീയതീതി വാ അത്ഥോ. മനുസ്സിത്ഥീ, തഥാസഞ്ഞിതാ, ദുട്ഠുല്ലവാചസ്സാദരാഗോ, തേന ഓഭാസനം, തങ്ഖണവിജാനനന്തി ഇമാനേത്ഥ പഞ്ച അങ്ഗാനി.

ദുട്ഠുല്ലവാചാസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.