൨. കായസംസഗ്ഗസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

൨൬൯. ദുതിയേ കേസുചി വാതപാനേസു വിവടേസു ബഹിപി അന്ധകാരത്താ ആലോകോ ന പവിസതി, വിവടകവാടേന അഞ്ഞതോ ആഗച്ഛന്തസ്സ ആലോകസ്സ നിവാരണതോ കവാടസ്സ പിട്ഠിപസ്സേ ഘനന്ധകാരോവ ഹോതി, താദിസാനി സന്ധായ ‘‘യേസു വിവടേസു അന്ധകാരോ ഹോതീ’’തിആദി വുത്തം.

ബ്രാഹ്മണീ അത്തനോ അങ്ഗമങ്ഗാനം പരാമസനക്ഖണേ അനാചാരാനുകൂലാ ഹുത്വാ ന കിഞ്ചി വത്വാ ഭിക്ഖുനോ വണ്ണഭണനക്ഖണേ വുത്തത്താ ആഹ ‘‘പബ്ബജിതുകാമോ മഞ്ഞേതി സല്ലക്ഖേത്വാ’’തി, പബ്ബജിതുകാമോ വിയാതി സല്ലക്ഖേത്വാതി അത്ഥോ. കുലിത്ഥീനം ഏവം പരേഹി അഭിഭവനം നാമ അച്ചന്താവമാനോതി ആഹ ‘‘അത്തനോ വിപ്പകാര’’ന്തി.

൨൭൦. ഓതിണ്ണസദ്ദസ്സ കമ്മസാധനപക്ഖം സന്ധായ ‘‘യക്ഖാദീഹീ’’തിആദി വുത്തം, കത്തുസാധനപക്ഖം സന്ധായ ‘‘കൂപാദീനീ’’തിആദി വുത്തം. തസ്മിം വത്ഥുസ്മിന്തി ഇത്ഥിസരീരസങ്ഖാതേ വത്ഥുസ്മിം.

൨൭൧. അസ്സാതി ഹത്ഥഗ്ഗാഹാദികസ്സ സബ്ബസ്സ.

൨൭൩. ഏതേസം പദാനന്തി ആമസനാദിപദാനം. ഇത്ഥിസഞ്ഞീതി മനുസ്സിത്ഥിസഞ്ഞീ. നം-സദ്ദസ്സ കായവിസേസനഭാവേന ഏതം കായന്തി അത്ഥം ദസ്സേതും ‘‘അഥ വാ’’തിആദി വുത്തം. ഓമസന്തോ…പേ… ഏകാവ ആപത്തീതി അനിവത്ഥം സന്ധായ വുത്തം, ന നിവത്ഥം. സനിവത്ഥായ പന മത്ഥകതോ പട്ഠായ ഹത്ഥം ഓതാരേന്തസ്സ നിവത്ഥസാടകോപരി ഹത്ഥേ ആരുള്ഹേ ഥുല്ലച്ചയം. സാടകതോ ഹത്ഥം ഓതാരാപേത്വാ ജങ്ഘതോ പട്ഠായ ഓമസന്തസ്സ പുന സങ്ഘാദിസേസോ.

യഥാനിദ്ദിട്ഠനിദ്ദേസേതി യഥാവുത്തകായസംസഗ്ഗനിദ്ദേസേ. തേനാതി യേന കാരണേന വത്ഥുസഞ്ഞാദയോ ഹോന്തി, തേന കാരണേന. യഥാവുത്തസിക്ഖാപദനിദ്ദേസേ വുത്തം ഗരുകം ഭിക്ഖുനോ കരേയ്യ പകാസേയ്യാതി യോജനാ.

സഞ്ഞായ വിരാഗിതമ്ഹീതി സഞ്ഞായ വിരദ്ധായ. ഇദം നാമ വത്ഥുന്തി ഇമസ്മിം സിക്ഖാപദേ ആഗതം, അനാഗതഞ്ച യം കിഞ്ചി സവിഞ്ഞാണകാവിഞ്ഞാണകം ഫുസന്തസ്സ അനാപത്തിഅഭാവം സന്ധായ വുത്തം.

സാരത്തന്തി കായസംസഗ്ഗരാഗേനേവ സാരത്തം. വിരത്തന്തി കായസംസഗ്ഗരാഗരഹിതം മാതുആദിം സന്ധായ വദതി. ദുക്കടന്തി മാതുപേമാദിവസേന ഗണ്ഹന്തസ്സ വസേന വുത്തം, വിരത്തമ്പി ഇത്ഥിം കായസംസഗ്ഗരാഗേന ഗണ്ഹന്തസ്സ പന സങ്ഘാദിസേസോ ഏവ. ഇമായ പാളിയാ സമേതീതി സമ്ബന്ധോ. കഥം സമേതീതി ചേ? യദി ഹി ‘‘ഇത്ഥിയാ കായപ്പടിബദ്ധം ഗണ്ഹിസ്സാമീ’’തി ചിത്തേ ഉപ്പന്നേ ഇത്ഥിസഞ്ഞാ വിരാഗിതാ ഭവേയ്യ. കായപ്പടിബദ്ധഗ്ഗഹണേപി ഥുല്ലച്ചയേനാപി ന ഭവിതബ്ബം ഇത്ഥിസഞ്ഞായ ഏവ പാളിയം (പാരാ. ൨൭൬) ഥുല്ലച്ചയസ്സ വുത്തത്താ, തസ്മാ ‘‘ഇത്ഥിയാ കായപ്പടിബദ്ധം ഗണ്ഹിസ്സാമീതി കായം ഗണ്ഹന്തസ്സ ഇത്ഥിസഞ്ഞാ വിരാഗിതാ നാമ ന ഹോതീതി കായപ്പടിബദ്ധം ഗണ്ഹിസ്സാമീതി കായം ഗണ്ഹതോ ഇത്ഥിസഞ്ഞായ ചേവ കായസംസഗ്ഗരാഗസ്സ ച കായഗ്ഗഹണസ്സ ച സമ്ഭവാ യഥാവത്ഥുകം സങ്ഘാദിസേസമേവ ആപജ്ജതീ’’തി മഹാസുമത്ഥേരേന വുത്തവാദോവ ഇമായ പാളിയാ സമേതി. അട്ഠകഥായഞ്ഹി ‘‘സമ്ബഹുലാ ഇത്ഥിയോ ബാഹാഹി പരിക്ഖിപിത്വാ ഗണ്ഹാമീ’’തി സഞ്ഞായ പരിക്ഖിപതോ മജ്ഝഗതാനം വസേന ഥുല്ലച്ചയം വുത്തം. ന ഹി തസ്സ ‘‘മജ്ഝഗതാ ഇത്ഥിയോ കായപ്പടിബദ്ധേന ഗണ്ഹാമീ’’തി സഞ്ഞാ അത്ഥി, തസ്മാ അട്ഠകഥായപി സമേതീതി ഗഹേതബ്ബം. നീലേന ദുവിഞ്ഞേയ്യഭാവതോ കാളിത്ഥീ വുത്താ.

൨൭൯. സേവനാധിപ്പായോതി ഫസ്സസുഖസേവനാധിപ്പായോ. കായപ്പടിബദ്ധാമസനവാരേ കായപ്പടിബദ്ധവസേന ഫസ്സപടിവിജാനനം വേദിതബ്ബം. ചിത്തുപ്പാദമത്തേ ആപത്തിയാഭാവതോ അനാപത്തീതി ഇദം കായസംസഗ്ഗരാഗമത്തേന കായചലനസ്സ അനുപ്പത്തിതോ ഇത്ഥിയാ കരിയമാനകായചലനം സാദിയതോപി പയോഗാഭാവം സന്ധായ വുത്തം. പഠമപാരാജികേ പന പരേഹി ഉപക്കമിയമാനസ്സ അഭാവതോ സേവനാധിപ്പായേ ഉപ്പന്നേ തേന അധിപ്പായേന അങ്ഗജാതക്ഖോഭോ സയമേവ അവസ്സം സഞ്ജായതി, സോ ച തേന കതോ നാമ ഹോതീതി പാരാജികം വുത്തം, തേനേവ നയേന പഠമസങ്ഘാദിസേസേപി പരേന കരിയമാനപയോഗസാദിയമാനേപി അങ്ഗജാതക്ഖോഭസമ്ഭവേന ആപത്തി ഹോതീതി വേദിതബ്ബം. ചതുത്ഥേതി ‘‘ന ച കായേന വായമതി, ന ച ഫസ്സം പടിവിജാനാതീ’’തി ഇമസ്മിം വാരേ. ഫസ്സപടിവിജാനനമ്പീതി അപി-സദ്ദേന തതിയവാരേ വിയ വായാമോപി നത്ഥീതി ദസ്സേതി. നിസ്സഗ്ഗിയേന നിസ്സഗ്ഗിയാമസനേ വിയാതി ഇദം പന ഫസ്സപടിവിജാനനാഭാവമത്തസ്സേവ നിദസ്സനം, ന പയോഗാഭാവസ്സാതി ദട്ഠബ്ബം. മോക്ഖാധിപ്പായോതി ഏത്ഥ ചിത്തസ്സ ലഹുപരിവത്തിതായ അന്തരന്തരാ കായസംസഗ്ഗരാഗേ സമുപ്പന്നേപി മോക്ഖാധിപ്പായസ്സ അവിച്ഛിന്നതായ അനാപത്തിയേവ, വിച്ഛിന്നേ പന തസ്മിം ആപത്തി ഏവ.

പദഭാജനീയവണ്ണനാനയോ.

൨൮൧. ഏത്ഥ ഗണ്ഹാഹീതി ന വത്തബ്ബാതി ഗേഹസിതപേമേന കായപ്പടിബദ്ധേന ഫുസനേ ദുക്കടം സന്ധായ വുത്തം, കാരുഞ്ഞേന പന വത്ഥാദിം ഗഹേതും അസക്കോന്തിം ‘‘ഗണ്ഹാ’’തി വദന്തസ്സാപി അവസസഭാവപ്പത്തം ഉദകേ നിമുജ്ജന്തിം കാരുഞ്ഞേന സഹസാ അനാമാസന്തി അചിന്തേത്വാ കേസാദീസു ഗഹേത്വാ മോക്ഖാധിപ്പായേന ആകഡ്ഢതോപി അനാപത്തിയേവ. ന ഹി മീയമാനം മാതരം ഉക്ഖിപിതും ന വട്ടതി. അഞ്ഞാതികായ ഇത്ഥിയാപി ഏസേവ നയോ. ഉക്കട്ഠായ മാതുയാപി ആമാസോ ന വട്ടതീതി ദസ്സനത്ഥം ‘‘മാതര’’ന്തി വുത്തം. തസ്സാ കാതബ്ബം പന അഞ്ഞാസമ്പി ഇത്ഥീനം കരോന്തസ്സാപി അനാപത്തിയേവ അനാമാസത്തേ വിസേസാഭാവാ.

തിണണ്ഡുപകന്തി ഹിരിവേരാദിമൂലേഹി കേസാലങ്കാരത്ഥായ കതചുമ്ബടകം. പരിവത്തേത്വാതി അത്തനോ നിവാസനാദിഭാവതോ അപനേത്വാ. പൂജാദിഅത്ഥം പന താവകാലികമ്പി ആമസിതും വട്ടതി. സീസപസാധനകദന്തസൂചിആദീതി ഇദം സീസാലങ്കാരത്ഥായ പടപിലോതികാദീഹി കതം സീസപസാധനകഞ്ചേവ ദന്തസൂചിആദി ചാതി ദ്വിധാ യോജേത്വാ സീസപസാധനം സിപാടികോപകരണത്ഥായ ചേവ ദന്തസൂചിഉപകരണത്ഥായ ച ഗഹേതബ്ബന്തി യഥാക്കമം അത്ഥം ദസ്സേതി. കേസകലാപം ബന്ധിത്വാ തത്ഥ തിരിയം പവേസനത്ഥായ കതാ ദന്തസൂചി ഏവ സീസപസാധനകദന്തസൂചീതി ഏകമേവ കത്വാ സിപാടികായ പക്ഖിപിത്വാ പരിഹരിതബ്ബസൂചിയേവ തസ്സ തസ്സ കിച്ചസ്സ ഉപകരണന്തി സിപാടികാസൂചിഉപകരണന്തി ഏവം വാ യോജനാ കാതബ്ബാ. പോത്ഥകരൂപന്തി സുധാദീഹി കതം, പാരാജികവത്ഥുഭൂതാനം തിരച്ഛാനഗതിത്ഥീനം സണ്ഠാനേന കതമ്പി അനാമാസമേവ. ഇത്ഥിരൂപാദീനി ദസ്സേത്വാ കതം, വത്ഥഭിത്തിആദിഞ്ച ഇത്ഥിരൂപം അനാമസിത്വാ വളഞ്ജേതും വട്ടതി. ഏവരൂപേഹി അനാമാസേ കായസംസഗ്ഗരാഗേ അസതി കായപ്പടിബദ്ധേന ആമസതോ ദോസോ നത്ഥി. ഭിന്ദിത്വാതി ഏത്ഥ അനാമാസമ്പി ദണ്ഡപാസാണാദീഹി ഭേദനസ്സ അട്ഠകഥായം വുത്തത്താ, പാളിയമ്പി ആപദാസു മോക്ഖാധിപ്പായസ്സ ആമസനേപി അനാപത്തിയാ വുത്തത്താ ച. സപ്പിനീആദീഹി വാളമിഗീഹി ച ഗഹിതപാണകാനം മോചനത്ഥായ തം സപ്പിനീആദിം വത്ഥദണ്ഡാദീഹി പരിക്ഖിപിത്വാ ഗഹേതും, മാതുആദിം ഉദകേ മീയമാനം വത്ഥാദീഹി ഗഹേതും, അസക്കോന്തിം കേസാദീസു ഗഹേത്വാ കാരുഞ്ഞേന ഉക്ഖിപിതും വട്ടതീതി അയമത്ഥോ ഗഹേതബ്ബോവ. അട്ഠകഥായം ‘‘ന ത്വേവ ആമസിതബ്ബാ’’തി ഇദം പന വചനം അമീയമാനവത്ഥും സന്ധായ വുത്തന്തി അയം അമ്ഹാകം ഖന്തി.

മഗ്ഗം അധിട്ഠായാതി ‘‘മഗ്ഗോ അയ’’ന്തി മഗ്ഗസഞ്ഞം ഉപ്പാദേത്വാതി അത്ഥോ. പഞ്ഞപേത്വാ ദേന്തീതി ഇദം സാമീചിവസേന വുത്തം, തേഹി പന ആസനം അപഞ്ഞപേത്വാവ നിസീദഥാതി വുത്തേ സയമേവ പഞ്ഞപേത്വാ നിസീദിതുമ്പി വട്ടതി. തത്ഥജാതകാനീതി അച്ഛിന്ദിത്വാ ഭൂതഗാമഭാവേനേവ ഠിതാനി. കീളന്തേനാതി വുത്തത്താ സതി പച്ചയേ ആമസന്തസ്സ അനാപത്തി. ഭിക്ഖുസന്തകം പന പരിഭോഗാരഹം സബ്ബഥാ ആമസിതും ന വട്ടതി ദുരുപചിണ്ണത്താ. അനുപസമ്പന്നാനം ദസ്സാമീതി ഇദം അപ്പടിഗ്ഗഹേത്വാ ഗഹണം സന്ധായ വുത്തം. അത്തനോപി അത്ഥായ പടിഗ്ഗഹേത്വാ ഗഹണേ ദോസോ നത്ഥി അനാമാസത്താഭാവാ.

മണീതി വേളുരിയാദിതോ അഞ്ഞോ ജോതിരസാദിഭേദോ സബ്ബോപി മണി. വേളുരിയോതി അല്ലവേളുവണ്ണോമണി, ‘‘മജ്ജാരക്ഖി മണ്ഡലവണ്ണോ’’തിപി വദന്തി. സിലാതി മുഗ്ഗമാസവണ്ണാ അതിസിനിദ്ധാ കാളസിലാ, മണിവോഹാരം ആഗതാ രത്തസേതാദിവണ്ണാ സുമട്ഠാപി സിലാ അനാമാസാ ഏവാതി വദന്തി. രജതന്തി കഹാപണമാസാദിഭേദം ജതുമാസാദിം ഉപാദായ സബ്ബം വുത്താവസേസം രൂപിയം ഗഹിതം. ലോഹിതങ്കോതി രത്തമണി. മസാരഗല്ലന്തി കബരവണ്ണോ മണി, ‘‘മരകത’’ന്തിപി വദന്തി. ഭേസജ്ജത്ഥായ പിസിത്വാ യോജിതാനം മുത്താനം രതനഭാവവിരഹതോ ഗഹണക്ഖണേപി രതനാകാരേന അപേക്ഖിതാഭാവാ ‘‘ഭേസജ്ജത്ഥായ പന വട്ടതീ’’തി വുത്തം. യാവ പന താ മുത്താ രതനരൂപേന തിട്ഠന്തി, താവ ആമസിതും ന വട്ടതി ഏവ. ഏവം അഞ്ഞമ്പി രതനപാസാണം പിസിത്വാ ഭേസജ്ജേ യോജനത്ഥായ ഗഹേതും വട്ടതി ഏവ, ജാതരൂപരജതം പന പിസിത്വാ യോജനഭേസജ്ജത്ഥായപി സമ്പടിച്ഛിതും ന വട്ടതി, ഗഹട്ഠേഹി യോജേത്വാ ദിന്നമ്പി യദി ഭേസജ്ജേ സുവണ്ണാദിരൂപേന തിട്ഠതി, വിയോജേതുഞ്ച സക്കാ, താദിസം ഭേസജ്ജമ്പി ന വട്ടതി. തം അബ്ബോഹാരികത്തം ഗതം ചേ, വട്ടതി. ‘‘ജാതിഫലികം ഉപാദായാ’’തി വുത്തത്താ, സൂരിയകന്തചന്ദകന്താദികം ജാതിപാസാണം മണിമ്ഹി ഏവ സങ്ഗഹിതന്തി ദട്ഠബ്ബം. ധമനസങ്ഖോ ച ധോതവിദ്ധോ ച രതനമിസ്സോ ചാതി യോജേതബ്ബം. വിദ്ധോതി മണിആദിഭാവേന കതഛിദ്ദോ.

രതനമിസ്സോതി കഞ്ചനലതാദിവിചിത്തോ, മുത്താദിരതനഖചിതോ ച, ഏതേന ധമനസങ്ഖതോ അഞ്ഞോ രതനമിസ്സോവ അനാമാസോതി ദസ്സേതി. സിലായമ്പി ഏസേവ നയോ. പാനീയസങ്ഖോതി ഇമിനാവ ഥാലകാദിആകാരേന കതസങ്ഖമയഭാജനാനി ഭിക്ഖൂനം സമ്പടിച്ഛിതും വട്ടതീതി സിദ്ധം. സേസാതി രതനസംയുത്തം ഠപേത്വാ അവസേസാ.

ബീജതോ പട്ഠായാതി ധാതുപാസാണതോ പട്ഠായ. പടിക്ഖിപീതി സുവണ്ണമയധാതുകരണ്ഡകസ്സ, ബുദ്ധരൂപാദിസ്സ ച അത്തനോ സന്തകകരണേ നിസ്സഗ്ഗിയത്താ വുത്തം. ‘‘രൂപിയഛഡ്ഡകട്ഠാനേ’’തി വുത്തത്താ രൂപിയഛഡ്ഡകസ്സ ജാതരൂപരജതം ആമസിത്വാ ഛഡ്ഡേതും വട്ടതീതി സിദ്ധം. കേളാപയിതുന്തി ആമസിത്വാ ഇതോ ചിതോ ച സഞ്ചാരേതും. വുത്തന്തി മഹാഅട്ഠകഥായം വുത്തം. കചവരമേവ ഹരിതും വട്ടതീതി ഗോപകാ വാ ഹോന്തു അഞ്ഞേ വാ, ഹത്ഥേന പുഞ്ഛിത്വാ കചവരം അപനേതും വട്ടതി, മലമ്പി പമജ്ജിതും വട്ടതി ഏവാതി വദന്തി, തം അട്ഠകഥായ ന സമേതി കേളായനസദിസത്താ. ആരകൂടലോഹന്തി സുവണ്ണവണ്ണോ കിത്തിമലോഹവിസേസോ. തിവിധഞ്ഹി കിത്തിമലോഹം കംസലോഹം വട്ടലോഹം ഹാരകൂടലോഹന്തി. തത്ഥ തിപുതമ്ബേ മിസ്സേത്വാ കതം കംസലോഹം നാമ. സീസതമ്ബേ മിസ്സേത്വാ കതം വട്ടലോഹം. രസതമ്ബേ മിസ്സേത്വാ കതം ഹാരകൂടലോഹം നാമ. തം പന ‘‘ജാതരൂപഗതിക’’ന്തി വുത്തത്താ ഉഗ്ഗണ്ഹതോ നിസ്സഗ്ഗിയമ്പി ഹോതീതി കേചി വദന്തി. രൂപിയേസു പന അഗണിതത്താ നിസ്സഗ്ഗിയം ന ഹോതി, ആമസനേ, സമ്പടിച്ഛനേ ച ദുക്കടമേവാതി വേദിതബ്ബം. സബ്ബകപ്പിയോതി യഥാവുത്തസുവണ്ണാദിമയാനം സേനാസനപരിക്ഖാരാനം ആമസനഗോപനാദിവസേന പരിഭോഗോ സബ്ബഥാ കപ്പിയോതി അധിപ്പായോ. തേനാഹ ‘‘തസ്മാ’’തിആദി. ‘‘ഭിക്ഖൂനം ധമ്മവിനയവണ്ണനട്ഠാനേ’’തി വുത്തത്താ സങ്ഘികമേവ സുവണ്ണാദിമയം സേനാസനം, സേനാസനപരിക്ഖാരാ ച വട്ടന്തി, ന പുഗ്ഗലികാനീതി ഗഹേതബ്ബം.

ഭിന്ദിത്വാതി പഠമമേവ അനാമസിത്വാ പാസാണാദിനാ കിഞ്ചിമത്തം ഭേദം കത്വാ പച്ഛാ കപ്പിയഭണ്ഡത്ഥായ അധിട്ഠഹിത്വാ ഹത്ഥേന ഗഹേതും വട്ടതി. തേനാഹ ‘‘കപ്പിയഭണ്ഡം കരിസ്സാമീതി സബ്ബമ്പി സമ്പടിച്ഛിതും വട്ടതീ’’തി. ഏത്ഥാപി കിഞ്ചി ഭിന്ദിത്വാ, വിയോജേത്വാ വാ ആമസിതബ്ബ.

ഫലകജാലികാദീനീതി ഏത്ഥ സരപരിത്താണായ ഹത്ഥേന ഗഹേതബ്ബം കിടികാഫലകം അക്ഖിരക്ഖണത്ഥായ അയലോഹാദീഹി ജാലാകാരേന കത്വാ സീസാദീസു പടിമുഞ്ചിതബ്ബം ജാലികം നാമ. ആദി-സദ്ദേന കവചാദിം സങ്ഗണ്ഹാതി. അനാമാസാനീതി മച്ഛജാലാദിപരൂപരോധകം സന്ധായ വുത്തം, ന സരപരിത്താണം തസ്സ ആവുധഭണ്ഡത്താഭാവാ. തേനേവ വക്ഖതി ‘‘പരൂപരോധനിവാരണം ഹീ’’തിആദി. ആസനസ്സാതി ചേതിയസ്സ സമന്താ കതപരിഭണ്ഡസ്സ. ബന്ധിസ്സാമീതി കാകാദീഹി അദൂസനത്ഥായ ബന്ധിസ്സാമി.

‘‘ഭേരിസങ്ഘാടോതി സങ്ഘടിതചമ്മഭേരീ. വീണാസങ്ഘാടോതി സങ്ഘടിതചമ്മവീണാ’’തി സാരത്ഥദീപനിയം (സാരത്ഥ. ടീ. ൨.൨൮൧) വുത്തം. ‘‘ചമ്മവിനദ്ധാനി വീണാഭേരിആദീനീ’’തി മഹാഅട്ഠകഥായം വുത്തവചനതോ വിസേസാഭാവാ, ‘‘കുരുന്ദിയം പനാ’’തിആദിനാ തതോ വിസേസസ്സ വത്തുമാരദ്ധത്താ ച ഭേരിആദീനം വിനദ്ധനോപകരണസമൂഹോ ഭേരിവീണാസങ്ഘാടോതി വേദിതബ്ബം സങ്ഘടിതബ്ബോതി സങ്ഘാടോതി കത്വാ. തുച്ഛപോക്ഖരന്തി അവിനദ്ധചമ്മഭേരിവീണാനം പോക്ഖരം. ആരോപിതചമ്മന്തി പുബ്ബേ ആരോപിതം ഹുത്വാ പച്ഛാ തതോ അപനേത്വാ വിസും ഠപിതമുഖചമ്മമത്തം, ന സേസോപകരണസഹിതം. സഹിതം പന സങ്ഘാടോതി അയം വിസേസോ. ഓനഹിതുന്തി ഭേരിപോക്ഖരാദീനി ചമ്മം ആരോപേത്വാ ചമ്മവട്ടിആദീഹി സബ്ബേഹി ഉപകരണേഹി വിനന്ധിതും.

പാളിയം പണ്ഡകസ്സാതി പണ്ഡകേന. പാരാജികപ്പഹോനകകാലേതി അകുഥിതകാലേ. കായസംസഗ്ഗരാഗാദിഭാവേ സബ്ബാവത്ഥായപി ഇത്ഥിയാ സണ്ഠാനേ പഞ്ഞായമാനേ അനാമാസദുക്കടം ന വിഗച്ഛതീതി ദട്ഠബ്ബം. സങ്കമാദീനം ഠാനാചാവനവസേന അചാലേതബ്ബതായ ന കായപ്പടിബദ്ധവോഹാരോതി ദുക്കടം വുത്തം.

൨൮൨. ഏകപദികസങ്കമോതി തനുകസേതു. ‘‘ആവിഞ്ഛന്തോ’’തി വുത്തത്താ ചാലേതും യുത്തായ ഏവ രജ്ജുയാ ഥുല്ലച്ചയം, ന ഇതരായ ഭിത്തിഥമ്ഭാദിഗതികത്താതി ആഹ ‘‘യാ മഹാരജ്ജു ഹോതീ’’തിആദി. തേന ചാലേതും യുത്തേ തനുകരജ്ജുദണ്ഡകേ അചാലേത്വാ ഫുസന്തസ്സാപി ഥുല്ലച്ചയമേവാതി ദീപിതന്തി വേദിതബ്ബം. പടിച്ഛാദേതബ്ബാതി ഛാദനാദിവസേന ഗൂഹിതബ്ബാ. മനുസ്സിത്ഥീ, മനുസ്സിത്ഥിസഞ്ഞിതാ, കായസംസഗ്ഗരാഗോ, വായാമോ, തേന ഹത്ഥാദീസു ഫുസനന്തി ഇമാനേത്ഥ പഞ്ച അങ്ഗാനി.

കായസംസഗ്ഗസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.