അധികരണഭേദവണ്ണനാ
ഉക്കോടനഭേദാദിവണ്ണനാ
൩൪൦. അധികരണഉക്കോടേന സമഥാനം ഉക്കോടം ദസ്സേതുന്തി അധികരണാനി സത്തഹി സമഥേഹി സമ്മന്തി, താനി ഉക്കോടേന്തോ സത്ത സമഥേ ഉക്കോടേതി നാമാതി അധിപ്പായോ. പസവതീതി സമ്ഭവതി. ‘‘അനുവാദാധികരണേ ലബ്ഭന്തീ’തിആദീനി ‘ധമ്മോ അധമ്മോ’തിആദീനം സമാനത്താ തേസു വിസേസതോ ലബ്ഭന്തീ’’തി വുത്തം. അനിഹതന്തി സുത്താദിനാ. അവിനിച്ഛിതന്തി ‘‘ആപത്തിഅനാപത്തീ’’തിആദിനാ. ‘‘തത്ഥ ജാതകം അധികരണം ഉക്കോടേതി…പേ… തിണവത്ഥാരകം ഉക്കോടേതീ’’തി ദസേവ വുത്താ. ‘‘സമ്മുഖാവിനയപടിഞ്ഞാതകരണയേഭുയ്യസികാ അവുത്തത്താ ഉക്കോടേതും ന സക്കാ, കമ്മവാചാപി തേസം നത്ഥി. തസ്മാ തേ ഉക്കോടേതും ന സക്കാതി വദന്തീ’’തി ലിഖിതം. പാളിമുത്തകവിനിച്ഛയേനേവാതി വിനയലക്ഖണം വിനാ കേവലം ധമ്മദേസനാമത്തവസേനേവാതി അത്ഥോ. ഖന്ധകതോ വാ പരിവാരതോ വാ ആനീതസുത്തേന. നിജ്ഝാപേന്തി ദസ്സേന്തി. പുബ്ബേ ധമ്മവിനയേന വിനിച്ഛിതം അധികരണം ഉപജ്ഝായാദീനം അത്ഥായ ‘‘അധമ്മം ധമ്മോ’’തിആദീനി ദീപേത്വാതി അത്ഥോ. വിസമാനി കായകമ്മാദീനി നിസ്സിതത്താ വിസമനിസ്സിതോ. ഏവം സേസേസു.
അധികരണനിദാനാദിവണ്ണനാ
൩൪൨-൩. കിംസമ്ഭാരന്തി കിംപരിക്ഖാരം, ഏത്ഥ കിന്തി ലിങ്ഗസാമഞ്ഞമബ്യയം. പുബ്ബേ ഉപ്പന്നവിവാദം നിസ്സായ പച്ഛാ ഉപ്പജ്ജനകവിവാദോ വിവാദനിദാനം നാമ. ആപത്താധികരണപച്ചയാ ചതസ്സോ ആപത്തിയോ ആപജ്ജതീതി ഭിക്ഖുനീ ജാനം പാരാജികം ധമ്മം പടിച്ഛാദേതി പാരാജികം, വേമതികാ പടിച്ഛാദേതി ഥുല്ലച്ചയം, ഭിക്ഖു സങ്ഘാദിസേസം പടിച്ഛാദേതി പാചിത്തിയം, ആചാരവിപത്തിം പടിച്ഛാദേതി ദുക്കടം. പുബ്ബേ കതഉക്ഖേപനിയാദികിച്ചം നിസ്സായ ഉപ്പജ്ജനകകിച്ചാനം. കീദിസാനം? സമനുഭാസനാദീനം വസേന. തം ഹീതി അധികരണം.
൩൪൪. അധികരണേസു യേന അധികരണേന സമ്മന്തി, തം ദസ്സേതുന്തി യദാ അധികരണേഹി സമ്മന്തി, തദാ കിച്ചാധികരണേനേവ സമ്മന്തി, ന അഞ്ഞേഹീതി ദസ്സനത്ഥം വുത്തം, ന ഏകന്തതോ അധികരണേനേവ സമ്മന്തീതി ദസ്സനത്ഥം.
൩൪൮. ആപത്താധികരണേ സങ്ഘോ വിവദതീതി ആപത്താനാപത്തീതി ഏവം.
൩൫൩. സമുട്ഠാനാഭാവതോ സമ്മുഖാവിനയേ കമ്മസ്സ കിരിയാകരണമിച്ചാദിനാ അവിഭജിത്വാവ സതിവിനയാദീനം ഛന്നംയേവ ഛ സമുട്ഠാനാനി വിഭത്താനി. തം കസ്മാ? കമ്മസങ്ഗഹാഭാവേന, സതിവിനയാദീനം വിയ സങ്ഘസമ്മുഖതാദീനം കിച്ചയതാ നാമ നത്ഥീതി അധിപ്പായോ.
അധികരണഭേദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.