൫. അഞ്ഞതിത്ഥിയപേയ്യാലവഗ്ഗവണ്ണനാ

൪൧-൪൮. അപരാപരം പരിവത്തമാനേന വത്തസമ്പന്നേന സംസാരദ്ധാനപരിഞ്ഞാവസേനേവ നിബ്ബാനസ്സ പത്തബ്ബത്താ വുത്തം – ‘‘നിബ്ബാനം പത്വാ പരിഞ്ഞാതം നാമ ഹോതീ’’തി. നിബ്ബാനം പത്വാതി നിബ്ബാനപ്പത്തിഹേതു. ഹേതുഅത്ഥോ ഹി അയം ത്വാ-സദ്ദോ യഥാ – ‘‘ഘതം പിവിത്വാ ബലം ഹോതി, സീഹം ദിസ്വാ ഭയം ഹോതീ’’തി. തസ്മാതി യസ്മാ അപരിഞ്ഞേയ്യപരിജാനനകിച്ചേന നിബ്ബാനസ്സ പത്തിയാ അദ്ധാനപരിഞ്ഞാസിദ്ധി ഞായതി, തസ്മാ ഉപചാരവസേന നിബ്ബാനം ‘‘അദ്ധാനപരിഞ്ഞാ’’തി വുച്ചതി യഥാ ‘‘ഹിമസന്തി സൂരിയം ഉഗ്ഗമേതീ’’തി. വിജ്ജാവിമുത്തിഫലസച്ഛികിരിയത്ഥന്തി ഏത്ഥ വിജ്ജാതി അഗ്ഗമഗ്ഗവിജ്ജാ. വിമുത്തീതി അഗ്ഗമഗ്ഗസമാധി അധിപ്പേതോ. തേസം ഫലം അഞ്ഞാതി ആഹ – ‘‘വിജ്ജാവിമുത്തിഫലേന അരഹത്തം കഥിത’’ന്തി. യാഥാവതോ ജാനനതോ പച്ചക്ഖതോ ദസ്സനതോ ച ഞാണദസ്സനന്തി ഇധ ഫലനിബ്ബാനപച്ചവേക്ഖണാ അധിപ്പേതാതി ആഹ – ‘‘ഞാണദസ്സനേന പച്ചവേക്ഖണാ കഥിതാ’’തി. സേസേഹീതി രാഗ-വിരാഗ-സംയോജനപ്പഹാന-അനുസയസമുഗ്ഘാത-അദ്ധാനപരിഞ്ഞാ- ആസവക്ഖയ-വിജ്ജാ-വിമുത്തി-ഫലസച്ഛികിരിയാ-ഞാണദസ്സന-അനുപാദാപരിനിബ്ബാനപദേഹി.

അഞ്ഞതിത്ഥിയപേയ്യാലവഗ്ഗവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.