൩. മിച്ഛത്തവഗ്ഗവണ്ണനാ

൨൧-൩൦. മിച്ഛാസഭാവന്തി അയാഥാവസഭാവം അനിയ്യാനികസഭാവം. സമ്മാസഭാവന്തി യാഥാവസഭാവം നിയ്യാനികസഭാവം. മിച്ഛാപടിപത്താധികരണഹേതൂതി ഏത്ഥ അധി-സദ്ദോ അനത്ഥകോതി ആഹ – ‘‘മിച്ഛാപടിപത്തികരണഹേതൂ’’തി. ഞായതി പടിവിദ്ധവസേന നിബ്ബാനം ഗച്ഛതീതി ഞായോ. സോ ഏവ തംസമങ്ഗീനം വട്ടദുക്ഖപാതതോ ധാരണട്ഠേന ധമ്മോതി ആഹ – ‘‘ഞായം ധമ്മന്തി അരിയമഗ്ഗധമ്മ’’ന്തി. ഞാണസ്സ മിച്ഛാസഭാവോ നാമ നത്ഥീതി വിഞ്ഞാണമേവേത്ഥ പച്ചവേക്ഖണവസേന പവത്തം ഞാണ-സദ്ദേന വുച്ചതീതി ആഹ ‘‘മിച്ഛാവിഞ്ഞാണോ’’തി. മിച്ഛാപച്ചവേക്ഖണോതി കിഞ്ചി പാപം കത്വാ ‘‘അഹോ മയാ കതം സുകത’’ന്തി ഏവം പവത്തോ മിച്ഛാപച്ചവേക്ഖണോ. ഗോസീലഗോവതാദിപൂരണം മുത്തീതി ഏവം ഗണ്ഹതോ മിച്ഛാവിമുത്തി നാമ. മിച്ഛാപടിപദാദീഹി വിവട്ടന്തി ഏവം വട്ടവിവട്ടം കഥിതം. പുഗ്ഗലോ പുച്ഛിതോതി നിഗമിതോ ച ‘‘അയം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, അസപ്പുരിസോ’’തിആദിനാ. കിഞ്ചാപി ‘‘മിച്ഛാദിട്ഠികോ ഹോതീ’’തിആദിനാ പുഗ്ഗലോവ നിദ്ദിട്ഠോ, തഥാപി പുഗ്ഗലസീസേനായം ധമ്മദേസനാതി ആഹ ‘‘ധമ്മോ വിഭത്തോ’’തി. തേനേവാഹ ‘‘ധമ്മേന പുഗ്ഗലോ ദസ്സിതോ’’തി. ധമ്മേനാതി മിച്ഛാദിട്ഠിആദികേന ധമ്മേന. കല്യാണപുഥുജ്ജനതോ പട്ഠായ സബ്ബസോ സപ്പുരിസാ നാമ, ഖീണാസവോ സപ്പുരിസതരോ. സുപ്പവത്തനിയോതി സുഖേന പവത്തേതും സക്കുണേയ്യോ. ധാവതീതി ഗച്ഛതി. പച്ചയുപ്പന്നേന ഉപേച്ച നിസ്സിതബ്ബതോ ഉപനിസാ, പച്ചയോ, ഏകസ്സ സ-കാരസ്സ ലോപം കത്വാ വാതി ആഹ – ‘‘സഉപനിസം സപച്ചയ’’ന്തി. പരികരണതോ പരിക്ഖാരോ, പരിവാരോതി ആഹ – ‘‘സപരിക്ഖാരം സപരിവാര’’ന്തി. സഹജാതവസേന ഉപനിസ്സയവസേന ച സപച്ചയതാ കിച്ചസാധനേ നിപ്ഫാദനേ സഹായഭാവൂപഗമനേ ച സപരിവാരതാ ദട്ഠബ്ബാ.

മിച്ഛത്തവഗ്ഗവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.