൫-൬. പുണ്ണസുത്താദിവണ്ണനാ

൮൮-൮൯. തന്തി ചക്ഖുരൂപദ്വയം. തേനാഹ ‘‘ചക്ഖുഞ്ചേവ രൂപഞ്ചാ’’തി. നന്ദിസമുദയാതി നന്ദിയാ സമുദയതണ്ഹായ സേസകാരണേഹി നന്ദിയാ സമുദിതി സമോധാനം നന്ദിസമുദയോ, തസ്മാ നന്ദിസമുദയാ. തേനാഹ ‘‘തണ്ഹായ സമോധാനേനാ’’തി. പഞ്ചക്ഖന്ധസങ്ഖാതസ്സ ദുക്ഖസ്സ സമോധാനേന സമുദിതി പവത്തിയേവാതി സഹ സമുദയേന ദുക്ഖസ്സ ദസ്സിതത്താ ‘‘വട്ടം മത്ഥകം പാപേത്വാ’’തി വുത്തം. നിരോധൂപായേന സദ്ധിം നിരോധസ്സ ദസ്സിതത്താ ‘‘വിവട്ടം മത്ഥകം പാപേത്വാ’’തി. പുച്ഛാനുസന്ധിആദീസു അഞ്ഞതരോ ന ഹോതീതി ആഹ – ‘‘പാടിയേക്കോ അനുസന്ധീ’’തി.

ചണ്ഡാതി കോധനാ. ദുട്ഠാതി ദോസവന്തോതി അത്ഥോ. കിബ്ബിസാതി പാപാ. കക്ഖളാതി ദാരുണാ. ഘടികമുഗ്ഗരേനാതി ഏകസ്മിം പക്ഖേ ഘടികം ദസ്സേത്വാ കതേന രസ്സദണ്ഡേന. സത്താനം സസനതോ സത്ഥം, തതോ ഏവ ജീവിതസ്സ ഹരണതോ ഹാരകഞ്ചാതി സത്ഥഹാരകം. ഇന്ദ്രിയസംവരോ ‘‘ദമോ’’തി വുത്തോ മനച്ഛട്ഠാനം ഇന്ദ്രിയാനം ദമനതോ. പഞ്ഞാ ‘‘ദമോ’’തി വുത്താ കിലേസവിസേവിതാനം ദമനതോ വൂപസമനതോ. ഉപോസഥകമ്മം ‘‘ദമോ’’തി വുത്തം കായദ്വാരാദീഹി ഉപ്പജ്ജനകഅസമസ്സ ദമനതോ. ഖന്തി ‘‘ദമോ’’തി വേദിതബ്ബാ അക്ഖന്തിയാ ദമനതോ വൂപസമനതോ. തേനാഹ ‘‘ഉപസമോതി തസ്സേവ വേവചന’’ന്തി.

ഏത്ഥാതി സുനാപരന്തജനപദേ. ഏതേ ദ്വേതി അയം പുണ്ണത്ഥേരോ തസ്സ കനിട്ഠോതി ഏതേ ദ്വേ ഭാതരോ. ആഹച്ച അട്ഠാസി ഉളാരം ബുദ്ധാരമ്മണം പീതിം ഉപ്പാദേത്വാ. സത്ത സീഹനാദേ നദിത്വാതി മമ്മച്ഛേദകാനമ്പി അക്കോസപരിഭാസാനം ഖമനേ സന്തോസാഭാവദീപനം, പാണിപ്പഹാരസ്സ, ലേഡ്ഡുപ്പഹാരസ്സ, ദണ്ഡപ്പഹാരസ്സ, സത്ഥപ്പഹാരസ്സ, ജീവിതവോരോപനസ്സ, ഖമനേ സന്തോസാഭാവദീപനഞ്ചാതി ഏവം സത്ത സീഹനാദേ നദിത്വാ. ചതൂസു ഠാനേസു വസിതത്താ പാളിയം വസനട്ഠാനം അനുദ്ദേസികം കത്വാ ‘‘സുനാപരന്തസ്മിം ജനപദേ വിഹരതി’’ഇച്ചേവ വുത്തം.

ചതൂസു ഠാനേസൂതി അബ്ബുഹത്ഥപബ്ബതേ, സമുദ്ദഗിരിവിഹാരേ, മാതുലഗിരിമ്ഹി, മകുളകാരാമവിഹാരേതി ഇമേസു ചതൂസു ഠാനേസു. തന്തി ചങ്കമം ആരുയ്ഹ കോചി ഭിക്ഖു ചങ്കമിതും സമത്ഥോ നത്ഥി മഹതാ സമുദ്ദപരിസ്സയേന ഭാവനാമനസികാരസ്സ അനഭിസമ്ഭുണനതോ. ഉപ്പാതികന്തി ഉപ്പാതകരം മഹാസങ്ഖോഭം ഉട്ഠപേത്വാ. സമ്മുഖേതി അനിലപദേസേ. പടിവേദേസുന്തി പവേദേസും.

ആരദ്ധകാലതോ പട്ഠായാതി മണ്ഡലമാളസ്സ കാതും പഥവീമിതകാലതോ പഭുതി. സച്ചബന്ധേന പഞ്ചസതാനി പരിപൂരേതും ‘‘ഏകൂനപഞ്ചസതാന’’ന്തി വുത്തം. ഗന്ധകുടിന്തി ജേതവനമഹാവിഹാരേ മഹാഗന്ധകുടിം.

സച്ചബന്ധനാമോതി സച്ചബന്ധേ പബ്ബതേ ചിരനിവാസിതായ ‘‘സച്ചബന്ധോ’’ത്വേവ ലദ്ധനാമോ. അരഹത്തം പാപുണീതി പഞ്ചാഭിഞ്ഞാപരിവാരം അരഹത്തം അധിഗച്ഛി. തേനാഹ ‘‘മഗ്ഗേനേവസ്സ അഭിഞ്ഞാ ആഗതാ’’തി.

തസ്മിം സന്നിപതിതാ മഹാജനാ കേചി സോതാപന്നാ, കേചി സകദാഗാമിനോ, കേചി അനാഗാമിനോ, കേചി അരഹന്തോ അഹേസും. തത്ഥാപി കേചി തേവിജ്ജാ, കേചി ഛളഭിഞ്ഞാ, കേചി പടിസമ്ഭിദപ്പത്താ അഹേസും. തം സന്ധായ വുത്തം ‘‘മഹാജനസ്സ ബന്ധനമോക്ഖോ ജാതോ’’തി. യേ പന തത്ഥ സരണഗമനപഞ്ചസീലദസസീലസമാദാനേന ലദ്ധാനുഗ്ഗഹാ, തേസം ദേവതാനഞ്ച വസേന ‘‘മഹന്തം ബുദ്ധകോലാഹലം അഹോസീ’’തി വുത്തം.

അരുണം പന മഹാഗന്ധകുടിയംയേവ ഉട്ഠപേസി ദേവതാനുഗ്ഗഹത്ഥഞ്ചേവ കുലാനുദയായ ച. അപായമഗ്ഗേ ഓതാരിതോ ‘‘കോചി ലോകസ്സ സജിതാ അത്ഥി, തസ്സ വസേന പവത്തിസംഹാരാ ഹോന്തി, തേനേവായം പജാ സനാഥാ ഹോതി, തം യുഞ്ജതി ച തസ്മിം തസ്മിം കമ്മേ’’തി മിച്ഛാഗാഹേഹി. പരിചരിതബ്ബം യാചി ‘‘ഏത്ഥ മയാ ചിരം വസിതബ്ബ’’ന്തി.

ഛട്ഠന്തി ബാഹിയസുത്തം. തം ഉത്താനമേവ ഹേട്ഠാ വുത്തനയത്താ.

പുണ്ണസുത്താദിവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.