൧. കമ്മനിരോധസുത്തവണ്ണനാ

൧൪൬. സമ്പതി വിജ്ജമാനസ്സ ചക്ഖുസ്സ തംനിബ്ബത്തസ്സ കമ്മസ്സ ച അധിപ്പേതത്താ ‘‘ന ചക്ഖു പുരാണം, കമ്മമേവ പുരാണ’’ന്തി വത്വാ യഥാ തസ്സ ചക്ഖുസ്സ പുരാണപരിയായോ വുത്തോ, തം ദസ്സേന്തോ ആഹ – ‘‘കമ്മതോ പനാ’’തിആദി. പച്ചയനാമേനാതി പുരിമജാതിസംസിദ്ധത്താ ‘‘പുരാണ’’ന്തി വത്തബ്ബസ്സ പച്ചയഭൂതസ്സ കമ്മസ്സ നാമേന. ഏവം വുത്തന്തി ‘‘പുരാണകമ്മ’’ന്തി ഏവം വുത്തം. പച്ചയേഹി അഭിസമാഗന്ത്വാ കതന്തി തണ്ഹാവിജ്ജാദിപച്ചയേഹി അഭിമുഖഭാവേന സമാഗന്ത്വാ സമേച്ച നിബ്ബത്തിതം. ചേതനായാതി കമ്മചേതനായ. പകപ്പിതന്തി അഭിസമീഹിതം. വേദനായാതി അത്താനം നിസ്സായ ആരമ്മണം കത്വാ പവത്തായ വേദനായ. വത്ഥൂതി നിബ്ബത്തികാരണം പവത്തട്ഠാനന്തി വിപസ്സനാപഞ്ഞായ പസ്സിതബ്ബം. കമ്മസ്സ നിരോധേനാതി കിലേസാനം അനുപ്പാദനിരോധസിദ്ധേന കമ്മസ്സ നിരോധേന. വിമുത്തിം ഫുസതീതി അരഹത്തഫലവിമുത്തിം പാപുണാതി. ആരമ്മണഭൂതോ നിരോധോ നിബ്ബാനം ‘‘കമ്മനിരോധോ’’തി വുച്ചതി, ‘‘കമ്മം നിരുജ്ഝതി ഏത്ഥാ’’തി കത്വാ. ‘‘ഝായഥ, ഭിക്ഖവേ, മാ പമാദത്ഥാ’’തി വുത്തത്താ ‘‘പുബ്ബഭാഗവിപസ്സനാ കഥിതാ’’തി വുത്തം.

കമ്മനിരോധസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.