൪. കാമഗുണസുത്തവണ്ണനാ

൧൧൭. ചേതസോതി കരണേ സാമിവചനം. ചിത്തേന സംഫുസനം നാമ അനുഭവോതി ആഹ ‘‘ചിത്തേന അനുഭൂതപുബ്ബാ’’തി. ഉതുത്തയാനുരൂപതാവസേന പാസാദത്തയം, തം വസേന തിവിധനാടകഭേദോ. മനോരമ്മതാമത്തേന കാമഗുണം കത്വാ ദസ്സിതം, ന കാമവസേന. ന ഹി അഭിനിക്ഖമനതോ ഉദ്ധം ബോധിസത്തസ്സ കാമവിതക്കാ ഭൂതപുബ്ബാ. തേനാഹ മാരോ പാപിമാ –

‘‘സത്ത വസ്സാനി ഭഗവന്തം, അനുബന്ധിം പദാപദം;

ഓതാരം നാധിഗച്ഛിസ്സം, സമ്ബുദ്ധസ്സ സതീമതോ’’തി. (സു. നി. ൪൪൮);

മേത്തേയ്യോ നാമാതിആദി അനാഗതാരമ്മണദസ്സനമത്തം, ന ബോധിസത്തസ്സ ഏവം ഉപ്പജ്ജതീതി. അത്താ പിയായിതബ്ബരൂപോ ഏതസ്സാതി അത്തരൂപോ, ഉത്തരപദേ പുരിമപദലോപേനാതി ‘‘അത്തനോ ഹിതകാമജാതികേനാ’’തി അത്ഥോ വുത്തോ. അത്തരൂപേനാതി വാ പീതിസോമനസ്സേഹി ഗഹിതസഭാവേന തുട്ഠപഹട്ഠേന ഉദഗ്ഗുദഗ്ഗേന. അപ്പമാദോതി അപ്പമജ്ജനം കുസലധമ്മേസു അഖണ്ഡകാരിതാതി ആഹ ‘‘സാതച്ചകിരിയാ’’തി. അവോസ്സഗ്ഗോതി ചിത്തസ്സ കാമഗുണേസു അവോസ്സജ്ജനം പക്ഖന്ദിതും അപ്പദാനം. പുരിമോ വികപ്പോ കുസലാനം ധമ്മാനം കരണവസേന ദസ്സിതോ, പച്ഛിമോ അകുസലാനം അകരണവസേന. ദ്വേ ധമ്മാതി അപ്പമാദോ സതീതി ദ്വേ ധമ്മാ. അപ്പമാദോ സതി ച തഥാ പവത്താ ചത്താരോ കുസലധമ്മക്ഖന്ധാ വേദിതബ്ബാ. കത്തബ്ബാതി പവത്തേതബ്ബാ.

തസ്മിം ആയതനേതി തസ്മിം നിബ്ബാനസഞ്ഞിതേ കാരണേ പടിവേധേ. തം കാരണന്തി ഛന്നം ആയതനാനം കാരണം. സളായതനം നിരുജ്ഝതി ഏത്ഥാതി സളായതനനിരോധോ വുച്ചതി നിബ്ബാനം. തേനാഹ ‘‘നിബ്ബാനം. തം സന്ധായാ’’തിആദി. നിബ്ബാനസ്മിന്തി നിബ്ബാനമ്ഹി.

കാമഗുണസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.