൭. ഹേതുസുത്തവണ്ണനാ

൨൧൨. ഉഭയേനാതി ഹേതുപച്ചയപടിസേധവചനേന. സംകിലേസപച്ചയന്തി സംകിലിസനസ്സ മലീനഭാവസ്സ കാരണം. വിസുദ്ധിപച്ചയന്തി സംകിലേസതോ വിസുദ്ധിയാ വോദാനസ്സ കാരണം. നത്ഥി ബലന്തി സത്താനം ദിട്ഠധമ്മികസമ്പരായികനിബ്ബാനസമ്പത്തിആവഹം ബലം നാമ കിഞ്ചി നത്ഥി. തേനാഹ ‘‘യമ്ഹീ’’തിആദി. നിദസ്സനമത്തഞ്ചേതം, സംകിലേസികമ്പി ചായം പടിക്ഖിപതേവ. അഞ്ഞമഞ്ഞവേവചനാനീതി തസ്സാ തസ്സാ കിരിയായ ഉസ്സന്നട്ഠേന ബലം, സൂരവീരഭാവാവഹട്ഠേന വീരിയം, തമേവ ദള്ഹഗ്ഗാഹഭാവതോ പോരിസം ധുരം വഹന്തേന പവത്തേതബ്ബതോ പുരിസഥാമോ, പരം പരം ഠാനം അക്കമനപ്പവത്തിയാ പുരിസപരക്കമോതി വുത്തോതി വേദിതബ്ബം.

സത്വയോഗതോ, രൂപാദീസു വാ സത്തതായ സത്താ, പാണനതോ അസ്സാസനപസ്സാസനവസേന പവത്തിയാ പാണാ, തേ പന സോ ഏകിന്ദ്രിയാദിവസേന വിഭജിത്വാ വദതീതി ആഹ ‘‘ഏകിന്ദ്രിയോ’’തിആദി. അണ്ഡകോസാദീസു ഭവനതോ ഭൂതാതി വുച്ചന്തീതി ആഹ ‘‘അണ്ഡ…പേ… വദന്തീ’’തി. ജീവനതോ പാണം ധാരേന്താ വിയ വഡ്ഢനതോ ജീവാതി സാലിയവാദികേ വദന്തി. നത്ഥി ഏതേസം സംകിലേസവിസുദ്ധീസു വസോതി അവസാ. നത്ഥി തേസം ബലം വീരിയന്തി അബലാ അവീരിയാ. നിയതതാതി അച്ഛേജ്ജസുത്താവുതാഭേജ്ജമണിനോ വിയ നിയതപ്പവത്തിതായ ഗതിജാതിബന്ധാപവഗ്ഗവസേന നിയമോ. തത്ഥ തത്ഥ ഗമനന്തി ഛന്നം അഭിജാതീനം വസേന താസു താസു ഗതീസു ഉപഗമനം. സമവായേന സമാഗമോ സങ്ഗതി. സഭാവോയേവാതി യഥാ കണ്ടകസ്സ തിക്ഖതാ, കപിത്ഥഫലാനം പരിമണ്ഡലതാ, മിഗപക്ഖീനം വിചിത്താകാരതാ, ഏവം സബ്ബസ്സപി ലോകസ്സ ഹേതുപച്ചയേഹി വിനാ തഥാ തഥാ പരിണാമോ, അയം സഭാവോ ഏവ അകിത്തിമോ ഏവ. തേനാഹ ‘‘യേന ഹീ’’തിആദി. ഛളഭിജാതിയോ പരതോ വിത്ഥാരീയന്തി. സുഖഞ്ച ദുക്ഖഞ്ച പടിസംവേദേന്തീതി വദന്താ അദുക്ഖമസുഖഭൂഭിം സബ്ബേന സബ്ബം ന ജാനന്തീതി ഉല്ലിങ്ഗേന്തോ ‘‘അഞ്ഞാ സുഖദുക്ഖഭൂമി നത്ഥീതി ദസ്സേന്തീ’’തി ആഹ.

ഹേതുസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.