൬. കരോതോസുത്തവണ്ണനാ

൨൧൧. സഹത്ഥാ കരോന്തസ്സാതി സഹത്ഥേന കരോന്തസ്സ. നിസ്സഗ്ഗിയഥാവരാദയോപി ഇധ സഹത്ഥകരണേനേവ സങ്ഗഹിതാ. ഹത്ഥാദീനീതി ഹത്ഥപാദകണ്ണനാസാദീനി. പചനം ദഹനം വിബാധനന്തി ആഹ ‘‘ദണ്ഡേന പീളേന്തസ്സാ’’തി. പപഞ്ചസൂദനിയം ‘‘തജ്ജേന്തസ്സ ചാ’’തി അത്ഥോ വുത്തോ, ഇധ പന സുമങ്ഗലവിലാസിനിയം വിയ തജ്ജനം പരിഭാസനം ദണ്ഡേനേവ സങ്ഗഹേത്വാ ‘‘ദണ്ഡേന പീളേന്തസ്സ’’ഇച്ചേവ വുത്തം. സോകം സയം കരോന്തസ്സാതി പരസ്സ സോകകാരണം സയം കരോന്തസ്സ, സോകം വാ ഉപ്പാദേന്തസ്സ. പരേഹി അത്തനോ വചനകരേഹി. സയമ്പി ഫന്ദതോതി പരസ്സ വിബാധനപ്പയോഗേന സയമ്പി ഫന്ദതോ. അതിപാതയതോതി പദം സുദ്ധകത്തുഅത്ഥേ ഹേതുകത്തുഅത്ഥേ ച വത്തതീതി ആഹ – ‘‘ഹനന്തസ്സപി ഹനാപേന്തസ്സപീ’’തി. കാരണവസേനാതി കാരാപനവസേന.

ഘരസ്സ ഭിത്തി അന്തോ ച ബഹി ച സന്ധിതാ ഹുത്വാ ഠിതാവ ഘരസന്ധി. കിഞ്ചിപി അസേസേത്വാ നിരവസേസോ ലോപോ നില്ലോപോ. ഏകാഗാരേ നിയുത്തോ വിലോപോ ഏകാഗാരികോ. പരിതോ സബ്ബസോ പന്ഥേ ഹനനം പരിപന്ഥോ. പാപം ന കരീയതി പുബ്ബേ അസതോ ഉപ്പാദേതും അസക്കുണേയ്യത്താ, തസ്മാ നത്ഥി പാപം. യദി ഏവം കഥം സത്താ പാപേ പവത്തന്തീതി ആഹ ‘‘സത്താ പന കരോമാതി ഏവംസഞ്ഞിനോ ഹോന്തീ’’തി ഏവം കിരസ്സ ഹോതി ഇമേസഞ്ഹി സത്താനം ഹിംസാദികിരിയാ ന അത്താനം ഫുസതി തസ്സ നിച്ചതായ നിബ്ബികാരത്താ, സരീരം പന അചേതനം കട്ഠകലിങ്ഗരൂപമം, തസ്മിം വികോപിതേപി ന കിഞ്ചി പാപന്തി. ഖുരനേമിനാതി നിസിതഖുരമയനേമിനാ, ഖുരസദിസനേമിനാതി അത്ഥോ.

ഗങ്ഗായ ദക്ഖിണാ ദിസാ അപ്പതിരൂപദേസോ, ഉത്തരദിസാ പതിരൂപദേസോതി അധിപ്പായേന ‘‘ദക്ഖിണഞ്ചേപീ’’തിആദി വുത്തന്തി ആഹ ‘‘ദക്ഖിണതീരേ മനുസ്സാ കക്ഖളാ’’തിആദി. മഹായാഗന്തി മഹാവിജിതയഞ്ഞസദിസം മഹായാഗം. ഉപോസഥകമ്മേനാതി ഉപോസഥകമ്മേന ച. ച-സദ്ദോ ഹേത്ഥ ലുത്തനിദ്ദിട്ഠോ. ദമസദ്ദോ ഹി ഇന്ദ്രിയസംവരസ്സ ഉപോസഥസീലസ്സ ച വാചകോ ഇധാധിപ്പേതോ. കേചി പന ‘‘ഉപോസഥകമ്മേനാ’’തി ഇദം ഇന്ദ്രിയദമനസ്സ വിസേസനം, തസ്മാ ‘‘ഉപോസഥകമ്മഭൂതേന ഇന്ദ്രിയദമേനാ’’തി അത്ഥം വദന്തി. സീലസംയമേനാതി സീലസംവരേന. സച്ചവചനേനാതി സച്ചവാചായ. തസ്സാ വിസും വചനം ലോകേ ഗരുതരപുഞ്ഞസമ്മതഭാവതോ. യഥാ ഹി പാപധമ്മേസു മുസാവാദോ ഗരു, ഏവം പുഞ്ഞധമ്മേസു സച്ചവാചാ. തേനാഹ ഭഗവാ – ‘‘ഏകം ധമ്മം അതീതസ്സാ’’തിആദി (ഇതിവു. ൨൫). പവത്തീതി യോ കരോതീതി വുച്ചതി, തസ്സ സന്താനേ ഫലസ്സ നിബ്ബത്തിയാ പച്ചയഭാവേന പവത്തി. സബ്ബഥാതി ‘‘കരോതോ’’തിആദിനാ വുത്തേന സബ്ബപ്പകാരേന കിരിയമേവ പടിക്ഖിപന്തി.

കരോതോസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.