൫. ഞാതികസുത്തവണ്ണനാ

൪൫. അഞ്ഞമഞ്ഞം ദ്വിന്നം ഞാതീനം ഗാമോ ഞാതികോതി വുത്തോതി ആഹ ‘‘ദ്വിന്നം ഞാതകാനം ഗാമേ’’തി. ഗിഞ്ജകാ വുച്ചന്തി ഇട്ഠകാ, ഗിഞ്ജകാഹി ഏവ കതോ ആവസഥോ ഗിഞ്ജകാവസഥോ. സോ കിര ആവാസോ യഥാ സുധാപരികമ്മേന പയോജനം നത്ഥി, ഏവം ഇട്ഠകാഹി ഏവ ചിനിത്വാ ഛാദേത്വാ കതോ. താദിസഞ്ഹി ഛദനം സന്ധായ ഭഗവതാ ഇട്ഠകാഛദനം അനുഞ്ഞാതം. തേന വുത്തം ‘‘ഇട്ഠകാഹി കതേ മഹാപാസാദേ’’തി. തത്ഥ ദ്വാരബന്ധകവാടഫലകാദീനി പന ദാരുമയാനിയേവ. പരിയായതി അത്തനോ ഫലം പരിഗ്ഗഹേത്വാ വത്തതീതി പരിയായോ, കാരണന്തി ആഹ ‘‘ധമ്മപരിയായന്തി ധമ്മകാരണ’’ന്തി, പരിയത്തിധമ്മഭൂതം വിസേസാധിഗമസ്സ ഹേതുന്തി അത്ഥോ. ഉപേച്ച സുയ്യതി ഏത്ഥാതി ഉപസ്സുതീതി വുത്തം ‘‘ഉപസ്സുതീതി ഉപസ്സുതിട്ഠാന’’ന്തി. അത്തനോ കമ്മന്തി യദത്ഥം തത്ഥ ഗതോ, തം പരിവേണസമജ്ജനകിരിയം. പഹായാതി അകത്വാ. ഏവം മഹത്ഥഞ്ഹി വിമുത്തായതനസീസേ ഠത്വാ സുണന്തസ്സ മഹതോ അത്ഥായ സംവത്തതി. ഏകങ്ഗണം അഹോസീതി സബ്ബം വിവടം അഹോസി. തീസു ഹി ഭവേസു സങ്ഖാരഗതം പച്ചയുപ്പന്നവസേന മനസികരോതോ ഭഗവതോ കിഞ്ചി അസേസേത്വാ സബ്ബമ്പി തം ഞാണമുഖേ ആപാഥം ഉപഗച്ഛി. തേന വുത്തം ‘‘യാവഭവഗ്ഗാ ഏകങ്ഗണം അഹോസീ’’തി. തന്തിവസേന തമത്ഥം വാചായ നിച്ഛാരേന്തോ ‘‘വചസാ സജ്ഝായം കരോന്തോ’’തി വുത്തോ. പച്ചയപച്ചയുപ്പന്നവസേന ച അത്ഥം ആഹരിത്വാ തേസം നിരോധേന വിവട്ടസ്സ ആഹതത്താ ‘‘യഥാനുസന്ധിനാ’’തി വുത്തം. അദ്ദസ ഞാണചക്ഖുനാ.

മനസാ സജ്ഝായം കരോന്തോ ‘‘തുണ്ഹീഭൂതോവ പഗുണം കരോന്തോ’’തി വുത്തോ. പദാനുപദന്തി പദഞ്ച അനുപദഞ്ച. പുരിമഞ്ഹി പദം നാമ, തദനന്തരം അനുപദം. ഘടേത്വാ സമ്ബന്ധം കത്വാ അവിച്ഛിന്ദിത്വാ. പരിയാപുണാതീതി അജ്ഝയതി. ആധാരപ്പത്തന്തി ആധാരം ചിത്തസന്താനപ്പത്തം അപ്പമുട്ഠം ഗതത്താ ആധാരപ്പത്തം നാമ. കാരണനിസ്സിതോതി ലോകുത്തരധമ്മസ്സ കാരണസന്നിസ്സിതോ. ആദിബ്രഹ്മചരിയകോതി ആദിബ്രഹ്മചരിയം, തദേവ ആദിബ്രഹ്മചരിയകം. ധമ്മപരിയായാപേക്ഖായ പുല്ലിങ്ഗനിദ്ദേസോ. തീസുപി ഇമേസൂതി തതിയചതുത്ഥപഞ്ചമേസു തീസു സുത്തേസു.

ഞാതികസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.