൫. അവിജ്ജാപച്ചയസുത്തവണ്ണനാ

൩൫. ദേസനം ഓസാപേസീതി യഥാരദ്ധകഥം ഠപേസി. തത്ഥ നിസിന്നസ്സ ദിട്ഠിഗതികസ്സ ലദ്ധിയാ ഭിന്ദനവസേന ഉപരി കഥേതുകാമോ. ബുദ്ധാനഞ്ഹി ദേസനാവാരം പച്ഛിന്ദാപേത്വാ പുച്ഛിതും സമത്ഥോ നാമ കോചി നത്ഥി. തേനാഹ ‘‘ദിട്ഠിഗതികസ്സ ഓകാസദാനത്ഥ’’ന്തി. ദുപ്പഞ്ഹോ ഏസോ സത്തൂപലദ്ധിയാ പുച്ഛിതത്താ. സത്തൂപലദ്ധിവാദപദേനാതി ‘‘സത്തോ ജീവോ ഉപലബ്ഭതീ’’തി ഏവം പവത്തദിട്ഠിദീപകപദവസേന. വദന്തി ഏതേനാതി വാദോ. ദിട്ഠി-സദ്ദോ പന ദ്വയസങ്ഗഹിതോ, ബ്രഹ്മചരിയവാസോ പന പരമത്ഥതോ അരിയമഗ്ഗഭാവനാതി ആഹ ‘‘അരിയമഗ്ഗവാസോ’’തി. അയം ദിട്ഠീതി അനഞ്ഞേ സരീരജീവാതി ദിട്ഠി. ‘‘ജീവോ’’തി ച ജീവിതമേവ വദന്തി. വട്ടന്തി ദുവിധം വട്ടം. നിരോധേന്തോതി അനുപ്പത്തിധമ്മതം ആപാദേന്തോ. സമുച്ഛിന്ദന്തോതി അപ്പവത്തിയം പാപനേന ഉപച്ഛിന്ദന്തോ. തദേതം മഗ്ഗേന നിരോധേതബ്ബം വട്ടം നിരുജ്ഝതീതി യോജനാ. ‘‘അയം സത്തോ വിനാസം അഭാവം പത്വാ സബ്ബസോ ഉച്ഛിജ്ജതീ’’തി ഏവം ഉച്ഛേദദിട്ഠിയാ ഗഹിതാകാരസ്സ സമ്ഭവേ സച്ചഭാവേ സതി. ന ഹോതീതി സാത്ഥകോ ന ഹോതി.

ഗച്ഛതീതി സരീരതോ നിക്ഖമിത്വാ ഗച്ഛതി. വിവട്ടേന്തോതി അപ്പവത്തിം കരോന്തോതി അത്ഥോ. വിവട്ടേതും ന സക്കോതി നിച്ചസ്സ അപ്പവത്തിം പാപേതും അസക്കുണേയ്യത്താ. മിച്ഛാദിട്ഠി സമ്മാദിട്ഠിം വിജ്ഝതി അസമാഹിതപുഗ്ഗലസേവനവസേന തഥാ പവത്തിതും അപ്പദാനവസേന ച പജഹിതബ്ബാപജഹനവസേന സമ്മാദിട്ഠിം വിജ്ഝതി. വിസൂകമിവാതി കണ്ഡകോ വിയ. ന കേവലം അനനുവത്തകോവ, അഥ ഖോ വിരോധോപി ‘‘നിച്ച’’ന്തിആദിനാ പവത്തനധമ്മതായ വിഞ്ഞാപനതോ. വിരൂപം ബീഭച്ഛം ഫന്ദിതം വിപ്ഫന്ദിതം. പണ്ണപുപ്ഫഫലപല്ലവാനം അവത്ഥുഭൂതോ താലോ ഏവ താലാവത്ഥു ‘‘അസിവേ സിവാ’’തി വോഹാരോ വിയ. കേചി പന ‘‘താലവത്ഥുകതാനീ’’തി പഠന്തി, അവത്ഥുഭൂതതായ താലോ വിയ കതാനീതി അത്ഥോ. തേനാഹ ‘‘മത്ഥകച്ഛിന്നതാലോ വിയാ’’തി. അനുഅഭാവന്തി വിനാസം.

അവിജ്ജാപച്ചയസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.