൨. ഉപട്ഠാനസുത്തവണ്ണനാ
൨൨൨. കായദരഥോ ഹോതിയേവ നിയമേന, ന ചിത്തദരഥോ തസ്സ മഗ്ഗേനേവ സമുഗ്ഘാടിതത്താ.
ജരാതുരോതി ജരാഭിഭവനേന ആതുരോയേവ. പദദ്വയേപി ഏസേവ നയോ. ഉപരിട്ഠതായ പരിതോ ദീഘപുഥുലതായ അതിവിയ വിജ്ഝതീതി സത്തിസല്ലഗ്ഗഹണം. ഏവം ഹിസ്സ തണ്ഹാസല്ലസ്സ സദിസതാ. അവിജ്ജായ പന സമ്മോഹാപാദനേന ദുക്ഖാപാദനേന ച വിസസദിസതാ. രുപ്പതോതി വികാരം ആപാദിയമാനസ്സ പീളിയമാനസ്സാതി അത്ഥോതി ആഹ ‘‘ഘട്ടിയമാനസ്സാ’’തി.
പബ്ബജിതന്തി സസന്താനതോ പബ്ബജിതം വാ രാഗാദിമലതോ പബ്ബജിതം വാ. തസ്മാതി യസ്മാ ഥേരസ്സേവേതം വചനം, തസ്മാ അയം ഇദാനി വുച്ചമാനോ ഏത്ഥ ഗാഥായ അത്ഥോ. ദേവതായ ഹീതിആദി വുത്തസ്സേവ അത്ഥസ്സ പാകടകരണം. ഏത്ഥാതി സേസഗാഥാസു. അത്ഥസ്സ വുത്തനയത്താ ‘‘അനുത്താനപദവണ്ണനാ’’തി ആഹ. വിനയാതി ഹേതുമ്ഹി നിസ്സക്കവചനന്തി തസ്സ ഹേതുമ്ഹി കരണവചനേന അത്ഥമാഹ ‘‘വിനയേനാ’’തി. തഥാ ‘‘സമതിക്കമാ’’തി ഏത്ഥാപി. പരമപരിസുദ്ധം സംകിലേസസമുച്ഛിന്ദനതോ. ആരദ്ധവീരിയന്തി സമ്ഭാവിതവീരിയം. സമ്ഭാവനഞ്ചസ്സ പഗ്ഗണ്ഹനം പരിപൂരണഞ്ചാതി ആഹ ‘‘പഗ്ഗഹിതവീരിയം പരിപുണ്ണവീരിയ’’ന്തി.
ഉപട്ഠാനസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.