൩. കസ്സപഗോത്തസുത്തവണ്ണനാ
൨൨൩. ഛേതന്തി മിഗാനം ജീവിതം ഛേതം. തേനാഹ ‘‘മിഗലുദ്ദക’’ന്തി. രോഹിതമിഗന്തി ലോഹിതവണ്ണം ഖുദ്ദകമിഗം, ‘‘മഹാരോഹിതമിഗ’’ന്തി കേചി. സത്ഥു സന്തികേ കമ്മട്ഠാനം ഗഹേത്വാ തസ്സ ജനപദസ്സ സുലഭഭിക്ഖതായ തത്ഥ ഗന്ത്വാ വിഹരതീതി ഇമമത്ഥം സന്ധായ ‘‘പഠമസുത്തേ വുത്തനയേനേവാ’’തി വുത്തം. അയം പന ഥേരോ പഞ്ചാഭിഞ്ഞോ വിപസ്സനാകമ്മികോ. ഠത്വാതി പദാനുബന്ധനവസേന ഗമനം ഉപച്ഛിന്ദിത്വാ ഥേരസ്സ ആസന്നട്ഠാനേ ഠത്വാ. തസ്സ വചനം സോതും ആരദ്ധോ. അങ്ഗുട്ഠകം ജാലാപേസീതി അധിട്ഠാനബലേന ദണ്ഡദീപികം വിയ അത്തനോ അങ്ഗുട്ഠകം ജാലാപേസി. അക്ഖീഹിപി പസ്സതി അങ്ഗുട്ഠകം ജാലമാനം. കണ്ണേഹിപി സുണാതി തേന വുച്ചമാനം ധമ്മം ഏകദേസേന. ചിത്തം പനസ്സ ധാവതീതി സമ്ബന്ധോ. ഏതസ്സപീതി ലുദ്ദകസ്സപി.
അപ്പപഞ്ഞന്തി ഏത്ഥ അപ്പ-സദ്ദോ ‘‘അപ്പഹരിതേ’’തിആദീസു വിയ അഭാവത്ഥോതി ആഹ ‘‘നിപ്പഞ്ഞ’’ന്തി. കാരണജാനനസമത്ഥേനാതി ഇമിനാ കാരണേന സത്താനം സുഖം, ഇമിനാ ദുക്ഖന്തി ഏവം സമാചരമാനേന കാരണം ജാനിതും സമത്ഥേന കമ്മസ്സകതഞാണസമ്പയുത്തചിത്തേനാതി അത്ഥോ. സുണാതീതി കേവലം സവനമത്തവസേന സുണാതി, ന തദത്ഥവസേന. തേനാഹ ‘‘അത്ഥമസ്സ ന ജാനാതീ’’തി. കാരണരൂപാനീതി സഭാവകാരണാനി. കിം മേ ഇമിനാതി? ‘‘ഇദം പപഞ്ച’’ന്തി പഹായ. വീരിയം പഗ്ഗയ്ഹാതി ചതുബ്ബിധം സമ്മപ്പധാനം വീരിയം പഗ്ഗണ്ഹിത്വാ.
കസ്സപഗോത്തസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.