൯. കോണ്ഡഞ്ഞസുത്തവണ്ണനാ

൨൧൭. ഏവംഗഹിതനാമോതി ‘‘അഞ്ഞാസി വത, ഭോ, കോണ്ഡഞ്ഞോ’’തി സത്ഥു വചനം നിസ്സായ ഭിക്ഖൂഹി അഞ്ഞേഹി കോണ്ഡഞ്ഞനാമകേഹി വിസേസനത്ഥം ഏവംഗഹിതനാമോ. ദ്വാദസന്നം സംവച്ഛരാനം വസേന ചിരസ്സം. ഛദ്ദന്തഭവനേതി ഛദ്ദന്തനാഗരാജഭവനട്ഠാനേ. പഞ്ഞവാ മഹാസാവകോ രത്തഞ്ഞുതായ. ‘‘ദസസഹസ്സചക്കവാളേ ദേവമനുസ്സാനന്തി ദസസഹസ്സചക്കവാളേ ദേവാനം, ഇമസ്മിം ചക്കവാളേ ദേവമനുസ്സാനഞ്ചാതി ഏവം ദസസഹസ്സചക്കവാളേ ദേവമനുസ്സാന’’ന്തി വദന്തി. അഗ്ഗന്തിആദിതോ. തത്ഥാതി മന്ദാകിനിതീരേ.

വസ്സഗ്ഗേനാതി വസ്സപടിപാടിയാ. തന്തി അഞ്ഞാസികോണ്ഡഞ്ഞത്ഥേരം. മഹാബ്രഹ്മാനം വിയ ലോകിയമനുസ്സാ ഹരായന്തി. പാമോക്ഖഭൂതോ ആയസ്മാ ഥേരോ അന്തരന്തരാ തത്ഥ തത്ഥ ജനപദേ വസിത്വാ തദനുക്കമേന മന്ദാകിനിതീരം ഉപഗതോ, തസ്മാ വുത്തം – ‘‘ഇച്ഛാമഹം, ഭന്തേ, ജനപദേ വസിതു’’ന്തി.

ആനുഭാവസമ്പന്നാ ദിബ്ബായുകാ തേ ഹത്ഥിനാഗാതി വുത്തം ‘‘പുബ്ബേ പച്ചേകബുദ്ധാനം പാരിചരിയായ കതപരിചയാ’’തി. ഥേരസ്സ സഞ്ചരണട്ഠാനേ ആവരണസാഖാ ഹരിത്വാ അപനേത്വാ. മുഖോദകഞ്ചേവ ദന്തകട്ഠഞ്ച ഠപേതീതി സളലദേവദാരുകട്ഠാദീനി അഞ്ഞമഞ്ഞം ഘംസിത്വാ അഗ്ഗിം നിബ്ബത്തേത്വാ ജാലേത്വാ തത്ഥ പാസാണഖണ്ഡാനി താപേത്വാ താനി ദണ്ഡകേഹി വട്ടേത്വാ തളാകാസു ഉദകസോണ്ഡീസു ഖിപിത്വാ ഉദകസ്സ തത്തഭാവം ഞത്വാ നാഗലതാദന്തകട്ഠം ഉപനേന്തോ മുഖോദകഞ്ച ഠപേതി. വത്തം കരോതീതി അന്തോകുടിയാ ബഹി ച പമുഖേപി അങ്ഗണേപി സാഖാഭങ്ഗേഹി സമ്മജ്ജന്തോ വക്ഖമാനനയേന ആഹാരം ഉപനേന്തോ വത്തം കരോതി.

പതിട്ഠപ്പമാണേതി കടിപ്പമാണേ, അയമേവ വാ പാഠോ താവ മഹന്തമേവാതി യാവ മഹന്തം സേതപദുമവനം, താവ മഹന്തമേവ. ഏസേവ നയോ രത്തകുമുദവനാദീസു. ഖാദന്താ മനുസ്സാ. പക്കപയോഘനികാ വിയാതി സുപക്കപയോഘനം വിയ. ഘനഭാവേന പന പക്ഖിത്തഖുദ്ദമധു വിയ ഹോതി. തേനാഹ ‘‘ഏതം പോക്ഖരമധു നാമാ’’തി. മുളാലന്തി സേതപദുമാനം മൂലം. ഭിസന്തി തേസംയേവ കന്ദം. ഏകസ്മിം പബ്ബേതി ഏകേകസ്മിം പബ്ബന്തരേ. പാദഘടകന്തി ദോണസ്സ ചതുഭാഗോ സണ്ഠാനതോ ഖുദ്ദകോ, തസ്മാ പാദഘടകപ്പമാണന്തി തുമ്ബമത്തം. സോണ്ഡിആവാടേതി ഖുദ്ദകസോണ്ഡിയോ ചേവ ഖുദ്ദകആവാടേ ച.

ഏതം ഭോജനന്തി യഥാവുത്തം നിരുദകപായസഭോജനം. കേചി സഞ്ജാനന്തി യേ ഥേരാ വുഡ്ഢതരാ. കേചി ന സഞ്ജാനന്തി യേ നവാ അചിരപബ്ബജിതാ.

ബുദ്ധാനുബുദ്ധോതി ബുദ്ധസ്സ അനുബുദ്ധോ. ബാള്ഹവീരിയോതി ചതുന്നം സമ്മപ്പധാനാനം വസേന ചിരനിചിതവീരിയോ. തിണ്ണം വിവേകാനന്തി കായചിത്തഉപധിവിവേകാനം ലാഭീതി യോജനാ. ചതസ്സോ വദതി വങ്ഗീസത്ഥേരോ സയംപടിഭാനം, ന സേസാഭിഞ്ഞാനം അഭാവതോതി ആഹ ‘‘ഇതരാ’’തിആദി. പരിസാ സന്നിസീദി നിസ്സദ്ദഭാവേന തുണ്ഹീ അഹോസീതി അത്ഥോ. അനുജാനാപേസീതി പഠമം അത്തനാ ഞാതം ഉപട്ഠിതം അത്തനോ പരിനിബ്ബാനകാലം അനു പച്ഛാ സത്ഥാരം ജാനാപേസീതി ഏവം ഏത്ഥ അത്ഥോ ദട്ഠബ്ബോ.

തന്തി ആസാള്ഹിപുണ്ണമായ ഇസിപതനേ യം ദസ്സനം, യം വാ ദുക്കരചരിയായം തുമ്ഹാകം ഉപട്ഠാനം ആദിതോ ദസ്സനം, തം, ഭന്തേ, പഠമദസ്സനം. ഓനതവിനതാതി ഹേട്ഠാ ഉപരി ച ഓനതാ വിനതാ. കമ്പേത്വാതി ഥോകം ചാലേത്വാ ദസ്സനത്ഥം ഏകനിന്നാദോ തേസം ഹത്ഥിനാഗാനഞ്ചേവ നാഗയക്ഖകുമ്ഭണ്ഡാനം ദേവതാനഞ്ച സദ്ദേന. ബ്രഹ്മാനോ ദേവാനം അദംസൂതി സമ്ബന്ധോ.

സജ്ഝായമകംസു പസാദനീയേസു പസാദവസേന സന്നിപതിതപരിസായ പസാദജനനത്ഥം ഭഗവതി നിക്ഖമിത്വാതി ഭഗവതി ഗന്ധകുടിതോ നിക്ഖമിത്വാ. ധരതിയേവാതി അദുട്ഠതം പത്വാ തിട്ഠതേവ.

കോണ്ഡഞ്ഞസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.