൪. ആനന്ദസുത്തവണ്ണനാ

൨൧൨. രാഗോതി ഏത്ഥ ആയസ്മതോ വങ്ഗീസസ്സ രാഗസ്സ ഉപ്പത്തിയാ കാരണം വിഭാവേതും ‘‘ആയസ്മാ ആനന്ദോ’’തിആദി വുത്തം. തന്തി ആനന്ദത്ഥേരം. ആരമ്മണം പരിഗ്ഗഹേതുന്തി കായവേദനാദിഭേദം ആരമ്മണം സതിഗോചരം. അസുഭദുക്ഖാദിതോ, രൂപാദിഏകേകമേവ വാ ഛളാരമ്മണം അനിച്ചദുക്ഖാദിതോ പരിഗ്ഗണ്ഹിതും പരിച്ഛിജ്ജ ജാനിതും. ഇത്ഥിരൂപാരമ്മണേതി ഇത്ഥിസന്താനേ രൂപസഭാവേ ആരമ്മണേ.

നിബ്ബാപനന്തി നിബ്ബാപയതി ഏതേനാതി നിബ്ബാപനം. വിപല്ലാസേനാതി അസുഭേ ‘‘സുഭ’’ന്തി വിപല്ലാസഭാവഹേതു. രാഗട്ഠാനിയന്തി രാഗുപ്പത്തിഹേതു. ഇട്ഠാരമ്മണന്തി സുഭാരമ്മണം. ഏത്ഥ ച ഇട്ഠാരമ്മണസീസേന തത്ഥ ഇട്ഠാകാരഗ്ഗഹണം വദതി. തഞ്ഹി വജ്ജനീയം. പരതോതി അവസവത്തനത്ഥേന അഞ്ഞതോ. സങ്ഖാരാ ഹി ‘‘മാ ഭിജ്ജന്തൂ’’തി ഇച്ഛിതാപി ഭിജ്ജന്തേവ, തസ്മാ തേ അവസവത്തിത്താ പരോ നാമ, സാ ച നേസം പരതാ അനിച്ചദസ്സനേന പാകടാ ഹോതീതി വുത്തം ‘‘പരതോ പസ്സാതി അനിച്ചതോ പസ്സാ’’തി. കാമം വിപസ്സനാ സങ്ഖാരനിമിത്തം ന പരിച്ചജതി സങ്ഖാരേ ആരബ്ഭ വത്തനതോ, യേസം പന നിമിത്താനം അഗ്ഗഹണേന അനിമിത്താതി ഗഹിതും അരഹതി, തം ദസ്സേതും ‘‘നിച്ചാദീനം നിമിത്താന’’ന്തിആദി വുത്തം. സലക്ഖണ-സാമഞ്ഞലക്ഖണ-ദസ്സനവസേന മാനസ്സ ദസ്സനാഭിസമയോ, വിപസ്സനായ പഹാനാഭിസമയോ. ‘‘മഗ്ഗേനാ’’തി വദന്തി, മഗ്ഗേനേവ പന അസമ്മോഹതോ പരിഞ്ഞാപടിവേധവസേന ദസ്സനാഭിസമയോ, പഹാനപടിവേധവസേന പഹാനാഭിസമയോ. രാഗാദിസന്തതായാതി രാഗാദീനം സമുച്ഛേദവസേന പടിപ്പസ്സദ്ധിവസേന വൂപസമേതബ്ബതോ സന്തഭാവേന.

ആനന്ദസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.