൨. അക്കോസസുത്തവണ്ണനാ
൧൮൮. ഭാരദ്വാജോവ സോതി ഭാരദ്വാജോ നാമ ഏവ സോ ബ്രാഹ്മണോ. ഗോത്തവസേന ഹി തയിദം നാമം, വിസേസേന പനേതം ജാതന്തി ദസ്സേതും ‘‘പഞ്ചമത്തേഹീ’’തിആദി വുത്തം. ജാനികതാതി ഞാതിവഗ്ഗഹാനികതാ. പക്ഖോ ഭിന്നോതി തതോ ഏവ ഞാതിപക്ഖോ നട്ഠോ. യഥാ ദോമനസ്സിതോ അനത്തമനോതി വത്തബ്ബം ലഭതി, ഏവം കുപിതോതി ആഹ ‘‘ദോമനസ്സേന ചാ’’തി. ദസഹീതി അനവസേസപരിയാദാനവസേന വുത്തം പഞ്ചഹി ഗാഥാസതേഹി അക്കോസന്തോ തഥാ അക്കോസേയ്യാതി കത്വാ. തത്ഥ പന യേന കേനചി അക്കോസന്തോപി അക്കോസതിയേവ നാമ. കരോസി മമ ഭാതികസ്സ പബ്ബജ്ജം.
സമ്ഭുഞ്ജതീതി സമ്ഭോഗം കരോതി. അക്കോസാദീഹി ഏകതോ ഭുഞ്ജതി. വീതിഹരതീതി ബ്യതിഹാരം കരോതി, അക്കോസതോ പച്ചക്കോസനാദിനാ വിനിമയം കരോതീതി അത്ഥോ. തേനാഹ ‘‘കതസ്സ പടികാരം കരോതീ’’തി. അസ്സ അനുസ്സവവസേന സുത്വാ ‘‘സപതി മ’’ന്തി സഞ്ഞിനോ ഭയം ഉപ്പജ്ജീതി യോജനാ. അസ്സാതി ബ്രാഹ്മണസ്സ. സുത്വാതി പദം ഉഭയത്ഥാപി യോജേതബ്ബം ‘‘തവേവേതം ബ്രാഹ്മണാതി സുത്വാ, അനുസ്സവവസേന സുത്വാ’’തി ച. കാമം കിസവച്ഛാദയോ സപനം നാദംസു, ദേവതാനംയേവ ഹി സോ അത്ഥോ, സത്താനം പന തഥാ സഞ്ഞാ ഉപ്പന്നാ, സോപി തഥാസഞ്ഞീ അഹോസി. തേനാഹ ‘‘അനുസ്സവവസേനാ’’തി.
ദന്തസ്സ സബ്ബസോ ദമഥം ഉപഗതത്താ. നിബ്ബിസേവനസ്സാതി രാഗദോസാദിഹേതുകവിപ്ഫന്ദനരഹിതസ്സ. തസ്സേവാതി പടികുജ്ഝന്തസ്സേവ പുഗ്ഗലസ്സ തേന കോധേന പാപം ഹോതി പാപസ്സ സന്താനന്തരസങ്കന്തിയാ അഭാവതോ. കേചി പന ‘‘തസ്സേവാതി തസ്സേവ പടികുജ്ഝന്തപുരിസസ്സ തേന പടികുജ്ഝനേന. പാപിയോതി പടികുജ്ഝന്തപുഗ്ഗലസ്സ ലാമകതരോ’’തി ഏവമേത്ഥ അത്ഥം വദന്തി. സതിയാ സമന്നാഗതോ ഹുത്വാ പടിസങ്ഖാനേ ഠിതോ അധിവാസേതി, ന സഹോ മൂള്ഹോ ഹുത്വാതി അധിപ്പായോ. ഉഭിന്നം തികിച്ഛന്തന്തി ഉഭിന്നം ഉപ്പന്നകോധസങ്ഖാതം കിലേസബ്യാധിം തികിച്ഛന്തം വൂപസമേന്തം തം പുഗ്ഗലം. യോ പുഗ്ഗലോതിആദിനാ പുരിമാസു ഗാഥാസു പവത്തിതാനി പദാനി സമ്ബന്ധിത്വാ ദസ്സേതി. പഞ്ചസു ഖന്ധേസു യാഥാവതോ വിനീതാ അരിയധമ്മസ്സ കോവിദാ നാമ ഹോന്തീതി ആഹ ‘‘ധമ്മസ്സാതി പഞ്ചക്ഖന്ധധമ്മസ്സാ’’തി. ഇദാനി തമത്ഥം പരിപുണ്ണം കത്വാ ദസ്സേന്തോ ആഹ ‘‘ചതുസച്ചധമ്മസ്സ വാ’’തി.
അക്കോസസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.