൩. ബ്രഹ്മദേവസുത്തവണ്ണനാ

൧൭൪. ഏകകോതി വിവേകട്ഠിതതായ നിസ്സടോ. ഗണസങ്ഗണികാഭാവോ തസ്സാനേന ദീപിതോ, കിലേസസങ്ഗണികാഭാവോ പന ‘‘അപ്പമത്തോ’’തിആദീഹി പകാസിതോ. പേസിതത്തോതി നിബ്ബാനം പതി പേസിതചിത്തോ. സമ്മദേവാതി ഞായേനേവ. സോ പന യദി ആഗമനതോ പട്ഠായ ലബ്ഭതി, വത്തബ്ബമേവ നത്ഥി, അഥ പടിപദാരമ്ഭതോ പട്ഠായ ലബ്ഭതി, ഏവമ്പി വട്ടതേവാതി ദസ്സേതും ‘‘യഥാ വാ തഥാ വാ’’തിആദി വുത്തം. അഗ്ഗമഗ്ഗാധിഗമേന അസമ്മോഹപടിവേധസ്സ സിഖാപ്പത്തത്താ മഗ്ഗധമ്മേസു വിയ ഫലധമ്മേസുപി സാതിസയോ അസമ്മോഹോതി ‘‘സയം അഭിഞ്ഞാ’’തി വുത്തന്തി ആഹ ‘‘സാമം ജാനിത്വാ’’തി. യഥാ ജാനനാ പനസ്സ സച്ഛികരണം അത്തപച്ചക്ഖകിരിയാതി ‘‘സച്ഛികത്വാ’’തി വുത്തന്തി ആഹ ‘‘പച്ചക്ഖം കത്വാ’’തി. തഥാ സച്ഛികിരിയാ ചസ്സ വിപസ്സനാപടിലാഭോതി ‘‘ഉപസമ്പജ്ജാ’’തി വുത്തന്തി ആഹ ‘‘പടിലഭിത്വാ’’തി. ഏതേനാതി ‘‘ഖീണാ ജാതീ’’തിആദിവചനേന.

ജാതി ഖീണാതി ഏത്ഥ ജാതിസീസേന തബ്ബികാരവന്തോ ഖന്ധാ വുത്താ. പുബ്ബേവ ഖീണത്താതി മഗ്ഗാധിഗമനതോ പഗേവ അതീതഭാവേനേവ ഖീണത്താ. തത്ഥ അനാഗതേസു. വായാമാഭാവതോതി അവിജ്ജമാനത്താ. അനാഗതഭാവസാമഞ്ഞം ഗഹേത്വാ ലേസേന വുത്തം. ന പച്ചുപ്പന്നാ വിജ്ജമാനത്താതി സംകിലിട്ഠാ ച മഗ്ഗഭാവനാതി സിയാതി വചനസേസോ. യഥാ അജാതഫലതരുണരുക്ഖമൂലേ ഛിന്നേ ആയതിഉപ്പജ്ജനാരഹാനി ഫലാനി ഛേദനപച്ചയാ അനുപ്പജ്ജമാനാനി നട്ഠാനി നാമ ഹോന്തി, ഏവമേവ ഭാവനായ അസതി ഉപ്പജ്ജനാരഹാ കിലേസാ തപ്പച്ചയാ ജാതി ച മഗ്ഗഭാവനായ സതി ന ഉപ്പജ്ജമാനാ പഹീനാതി വുച്ചന്തീതി ഇമമത്ഥം ദസ്സേതി ‘‘മഗ്ഗസ്സ പനാ’’തിആദിനാ. അനുപ്പാദധമ്മതം ആപജ്ജനേന ഞാണേന ഖീണരാഗവസേന.

സോളസകിച്ചഭാവായാതി സോളസകിച്ചതായ, സോളസവിധസ്സ വാ കിച്ചസ്സ ഭാവായ ഉപ്പാദനായ. പാളിയം സപദാനന്തി സപദാനചാരോ വുത്തോ ഭാവനപുംസകനിദ്ദേസേനാതി ആഹ ‘‘സപദാനചാര’’ന്തി. അനുക്കമ്മാതി അനതിക്കമിത്വാ. ആഹുതിപിണ്ഡന്തി ജുഹിതബ്ബപിണ്ഡം, ജുഹനവസേന അഗ്ഗിമ്ഹി പക്ഖിപിതബ്ബപായാസപിണ്ഡന്തി അധിപ്പായോ. ഭൂതബലികമ്മന്തി തഥാ പക്ഖിപിത്വാ ബലികമ്മകരണം. ഹരിതുപലിത്തന്തി അല്ലഗോമയേന കതപരിഭണ്ഡം. വനമാലപരിക്ഖിത്തന്തി മനോഹരാഹി വനപുപ്ഫമാലാഹി പരിക്ഖിത്തം. ധൂമകടച്ഛൂതി ധൂമപാനം. സീലഗന്ധന്തി സീലം പടിച്ച ഉപ്പന്നകിത്തിഗന്ധം. ഘായമാനസ്സാതി ഉപഗതം ഗണ്ഹന്തസ്സ.

ഇമമ്ഹാ ഠാനാതി ഇമസ്മാ മനുസ്സാനം വസനട്ഠാനാ, മഹാപഥവിതലതോതി അധിപ്പായോ. സബ്ബഹേട്ഠിമോതി ബ്രഹ്മപാരിസജ്ജാനം വാസബ്രഹ്മലോകമാഹ. ബ്രഹ്മപഥോ നാമ ചത്താരി കുസലജ്ഝാനാനി ബ്രഹ്മലോകമഗ്ഗഭാവതോ. ജീവിതപഥോ നാമ ജീവിതപവത്തിഉപായഭാവതോ. ‘‘ഭുഞ്ജതു ഭവം മഹാബ്രഹ്മാ’’തി വചനം സന്ധായാഹ ‘‘കിം ജപ്പസീ’’തിആദി. തിണബീജാനീതി സാലിതണ്ഡുലാദീനി. ഗോയൂസന്തി ഖീരം ജിഗുച്ഛന്തോ വദതി. അയമ്പി അത്ഥോ ‘‘നേതാദിസോ ബ്രഹ്മഭക്ഖോ’’തി വദന്തേന ദീപിതോതി.

അതിദേവപത്തോപി പഞ്ചഖന്ധൂപധീനം അത്ഥിതായ കിലേസൂപധിആദീനംയേവ വിരഹിതഭാവോ ഗഹിതോ. അഞ്ഞത്ര ഹി ഭാവപച്ചയം തദത്ഥോ വിഞ്ഞായതീതി ആഹ ‘‘അതിദേവഭാവം പത്തോ’’തി. യസ്മാ ബ്രഹ്മാനോപി ദേവഗതിപരിയാപന്നത്താ ദേവാ ഏവ, തസ്മാ വുത്തം ‘‘അതിബ്രഹ്മഭാവം പത്തോ’’തി.

അത്താനം ഭാവേത്വാതി സീലാദീഹി ഗുണേഹി അത്താനം വഡ്ഢേത്വാ പരിബ്രൂഹിത്വാ ഠിതോ.

പുഥുജ്ജനാ തസാ തണ്ഹാമാനദിട്ഠിപരിത്താസവസേന താസനതോ. ഖീണാസവാ ഥാവരാ നാമ സബ്ബസോ ഗതീസു സഞ്ചരണാഭാവതോ. തഥാ ഹി ചതുന്നം സച്ചാനം സബ്ബസോ അദിട്ഠത്താ ഭവദായജ്ജസ്സ തണ്ഹാദാസബ്യസ്സ ഭാവതോ ഏകച്ചാസു ഗതീസു സഞ്ചരണസഭാവതോ സേക്ഖാ ഥാവരാ ന ഹോന്തി. ഭജമാനാതി ഭജാപിയമാനാ. ഥാവരപക്ഖമേവ ഭജന്തി സബ്ബസേട്ഠപക്ഖം ഏകന്തപസട്ഠം ഭജമാനഭാവം ഉപാദായ.

പഹീനകിലേസോ ഖീണാസവോ വിസേനോ. സുഖം ആയതി സുഖായതി, തസ്സ കാരകം സുഖായതികം.

ബ്രഹ്മദേവസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.