൮. കകുധസുത്തവണ്ണനാ

൯൯. ‘‘നന്ദാമീ’’തി വുത്തേ നന്ദീ നാമ പബ്ബജിതസ്സ മലന്തി ചോദേതുകാമോ ദേവപുത്തോ ‘‘നന്ദസീ’’തി പുച്ഛി. അഥസ്സ ഭഗവാ തം പടിക്ഖിപന്തോ ‘‘കിം ലദ്ധാ’’തി? ആഹ. തേന ‘‘തയാ മമ അധിപ്പേതനന്ദിയാ ഇധ പച്ചയോ ഏവ നത്ഥി, കുതോ സാ നന്ദീ’’തി ദസ്സേതി. തേനാഹ ‘‘തുട്ഠി നാമാ’’തിആദി. അഥ ദേവപുത്തോ നന്ദിയാ അസതി സോകേന ഭവിതബ്ബം, സോകോ ച പബ്ബജിതസ്സ മലന്തി ചോദേന്തോ ആഹ ‘‘തേന ഹി, സമണ, സോചസീ’’തി. ഭഗവാ തമ്പി പടിക്ഖിപന്തോ ‘‘കിം ജീയിത്ഥാ’’തിആദിമാഹ. കിം മം ജിനാതീതി അത്ഥോ?

യദി തേ നന്ദിസോകാ ന സന്തി ഹാസവത്ഥുനോ ലാഭസ്സ ജാനിയാ ച അഭാവതോ, ഏകവിഹാരിനോ പന അരതിയാ ഭവിതബ്ബന്തി ആഹ – ‘‘കച്ചി തം ഏകമാസീനം, അരതീ നാഭികീരതീ’’തി. തസ്മിമ്പി ഭഗവതാ പടിക്ഖിത്തേ അഥ നേസമ്പി നന്ദിസോകാരതീനം അഭാവേ കാരണം പുച്ഛന്തോ ‘‘കഥം ത്വ’’ന്തി ഗാഥമാഹ? അഥസ്സ ഭഗവാ തം കാരണം പവേദേന്തോ ‘‘അഘജാതസ്സാ’’തി ഗാഥമാഹ. തത്ഥ അഘജാതസ്സാതി അഘേ ജാതസ്സ. തേനാഹ ‘‘വട്ടദുക്ഖേ ഠിതസ്സാ’’തി. ജാതതണ്ഹസ്സ അപ്പഹീനതണ്ഹസ്സ വട്ടദുക്ഖം ആഗതമേവ കാരണസ്സ അപ്പഹീനത്താ. തസ്സേവ ഹി കാരണസ്സ അപ്പഹീനതം ദസ്സേന്തോ ‘‘ദുക്ഖീ സുഖം പത്ഥയതീതി ഹി വുത്ത’’ന്തി ആഹ. ദുക്ഖപ്പവത്തിയാ സാപി തണ്ഹാപ്പവത്തി തേന ദസ്സിതാ. ഇതീതിആദിനാ വുത്തമേവത്ഥം നിഗമനവസേന ദസ്സേതി.

കകുധസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.