൪. നസന്തിസുത്തവണ്ണനാ
൩൪. കമനീയാനീതി കന്താനി. തതോ ഏവ ഏതാനി ഇട്ഠാരമ്മണാനി സുഖാരമ്മണാനി രൂപാദീനി, തേ പന വത്ഥുകാമാ, തദാരമ്മണകിലേസകാമാ വാ. ‘‘ന സന്തി കാമാ മനുജേസൂ’’തി ദേസനാസീസമേതം, നിച്ഛയേന കാമാ അനിച്ചായേവ. മച്ചു ധീയതി ഏത്ഥാതി മച്ചുധേയ്യം. ന പുന ആഗച്ഛതി ഏത്ഥ തം അപുനാഗമനം. അപുനാഗമനസങ്ഖാതം നിബ്ബാനം അനുപഗച്ഛനതോ. നിബ്ബാനം ഹീതിആദി വുത്തസ്സേവത്ഥസ്സ വിവരണം. ബദ്ധോതി പടിബദ്ധചിത്തോ. പമത്തോതി വോസ്സഗ്ഗപമാദം ആപന്നോ.
തണ്ഹാഛന്ദതോ ജാതം തസ്സ വിസേസപച്ചയത്താ. ഇച്ഛിതം ഹനതീതി അഘം, ദുക്ഖം. ഇധ പന അനവസേസപരിയാദാനവസേന പഞ്ചുപാദാനക്ഖന്ധാ ദുക്ഖന്തി. ഛന്ദവിനയാ അഘവിനയോതി ഹേതുനിരോധേന ഹി ഫലനിരോധോ, ഏവം സഉപാദിസേസനിബ്ബാനം വത്വാ അഘവിനയാ ദുക്ഖവിനയോതി അനുപാദിസേസനിബ്ബാനം വദതി.
ചിത്രാനീതി കിലേസകാമാപി വേദനാദിട്ഠിസമ്പയോഗഭേദേന ഹോന്തി, ആകാരഭേദേന ച അത്ഥി സവിഘാതാവിഘാതാതി തതോ വിസേസേതും ‘‘ആരമ്മണചിത്താനീ’’തി വുത്തം. സങ്കപ്പിതരാഗോതി സുഭാദിവസേന സങ്കപ്പിതവത്ഥുമ്ഹി രാഗോ. കിലേസകാമോ കാമോതി വുത്തോ തസ്സേവിധ വിസേസതോ കാമഭാവസിദ്ധിതോ. പസൂരസുത്തേന വിഭാവേതബ്ബോ ‘‘ന തേ കാമാ’’തിആദിനാ തസ്സ വത്ഥുമ്ഹി ആഗതത്താ. ഇദാനി തമത്ഥം സങ്ഖേപേനേവ വിഭാവേന്തോ ‘‘പസൂരപരിബ്ബാജകോ ഹീ’’തിആദിമാഹ. ന തേ കാമാ യാനി ചിത്രാനി ലോകേതി തേ ചേ കാമാ ന ഹോന്തി, യാനി ലോകേ ചിത്രാനി രൂപാദിആരമ്മണാനി. വേദേസീതി കേവലം സങ്കപ്പരാഗഞ്ച കാമം കത്വാ വദേസി ചേ. ഹേഹിന്തീതി ഭവേയ്യുന്തി അത്ഥോ. സുണന്തോ സദ്ദാനി മനോരമാനി, സത്ഥാപി തേ ഹേഹിതി കാമഭോഗീതി പച്ചേകം ഗാഥാ, ഇധ പന സംഖിപിത്വാ ദസ്സിതാ. ധീരാ നാമ ധിതിസമ്പന്നാതി ആഹ ‘‘പണ്ഡിതാ’’തി.
തസ്സാതി യോ പഹീനകോധമാനോ സബ്ബസോ സംയോജനാതിഗോ നാമരൂപസ്മിം അസജ്ജന്തോ രാഗാദികിഞ്ചനരഹിതോ, തസ്സ. മോഘരാജാ നാമ ഥേരോ ബാവരീബ്രാഹ്മണസ്സ പരിചാരകാനം സോളസന്നം അഞ്ഞതരോ. യഥാനുസന്ധിം അപ്പത്തോ സാവസേസ-അത്ഥോ, കിഞ്ചി വത്തബ്ബം അത്ഥീതി അധിപ്പായോ. സബ്ബസോ വിമുത്തത്താവ ദേവമനുസ്സാ നമസ്സന്തി, യേ തം പടിപജ്ജന്തി. തേസം കിം ഹോതി? കിഞ്ചിപി ന സിയാതി അയമേത്ഥ അത്ഥവിസേസോ? ദസബലം സന്ധായേവമാഹ ഉക്കട്ഠനിദ്ദേസേന. അനുപടിപത്തിയാതി പടിപത്തിം അനുഗന്ത്വാ പടിപജ്ജനേന. നമസ്സന്തി തം പൂജേന്തി.
ചതുസച്ചധമ്മം ജാനിത്വാതി തേന പടിവിദ്ധം ചതുസച്ചധമ്മം പടിവിജ്ഝിത്വാ. തഥാ ച ബുദ്ധസുബുദ്ധതായ നിബ്ബേമതികാ ഹോന്തീതി ആഹ ‘‘വിചികിച്ഛം പഹായാ’’തി. തതോ പരം പന അനുക്കമേന അഗ്ഗമഗ്ഗാധിഗമേന സങ്ഗാതിഗാപി ഹോന്തി. അസേക്ഖധമ്മപാരിപൂരിയാ പസംസിയാ വിഞ്ഞൂനം പസംസാപി ഹോന്തീതി.
നസന്തിസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.