൧൦. ഏണിജങ്ഘസുത്തവണ്ണനാ

൩൦. ഏണിമിഗസ്സ വിയാതി ഏണിമിഗസ്സ ജങ്ഘാ വിയ. അവയവീസമ്ബന്ധേ ഹി ഇദം സാമിവചനം. പിണ്ഡിമംസസ്സ പരിതോ സമസണ്ഠിതത്താ സുവട്ടീതജങ്ഘോ. കിസന്തി ഥൂലഭാവപടിക്ഖേപപരാജോതനാ, ന സുട്ഠു കിസഭാവദീപനപരാതി ആഹ ‘‘അഥൂലം സമസരീര’’ന്തി. ആതപേന മിലാതന്തി തപസാ മിലാതകായം ഇന്ദ്രിയസന്താപനഭാവതോ. തേനേവാഹ – ‘‘തപോ മിലാത’’ന്തിആദി, തഥാ ചാഹ പാളിയം ‘‘അപ്പാഹാരം അലോലുപ’’ന്തി. യഥാ ‘‘വീരസ്സ ഭാവോ വീരിയ’’ന്തി വീരഭാവേന വീരിയം ലക്ഖീയതി, ഏവം വീരിയസമ്ഭവേന വീരഭാവോതി ആഹ ‘‘വീരന്തി വീരിയവന്ത’’ന്തി. ‘‘ചത്താരോ പഞ്ച ആലോപേ, അഭുത്വാ ഉദകം പിവേ’’തി (ഥേരഗാ. ൯൮൩; മി. പ. ൬.൫.൧൦) ധമ്മസേനാപതിവുത്തനിയാമേന പരിമിതഭോജിതായ അപ്പാഹാരതാ ഭോജനേ മത്തഞ്ഞുതാ. ‘‘മിതാഹാര’’ന്തി വത്വാ പുന പരിച്ഛിന്നകാലഭോജിതായപി അപ്പാഹാരതം ദസ്സേന്തോ ‘‘വികാല…പേ… പരിത്താഹാര’’ന്തി ആഹ. ചതൂസു പച്ചയേസു ലോലുപ്പവിരഹിതം ബോധിമൂലേ ഏവ സബ്ബസോ ലോലുപ്പസ്സ പഹീനത്താ. ‘‘ചതൂസു പച്ചയേസൂ’’തി ഹി ഇമിനാവ സബ്ബത്ഥ ലോലുപ്പവിഗമോ ദീപിതോവാതി. രസതണ്ഹാപടിക്ഖേപോ വാ ഏസ ‘‘അപ്പാഹാര’’ന്തി വത്വാ ‘‘അലോലുപ’’ന്തി വുത്തത്താ. ‘‘സീഹം വാ’’തി ഏത്ഥ ഏകചരസദ്ദോ വിയ ഇവ-സദ്ദോ അത്ഥതോ ‘‘നാഗ’’ന്തി ഏത്ഥാപി ആനേത്വാ, സമ്ബന്ധിതബ്ബോതി ആഹ – ‘‘ഏകചരം സീഹം വിയ, ഏകചരം നാഗം വിയാ’’തി. ഏകചരാ അപ്പമത്താ ഏകീകതായ.

പഞ്ചകാമഗുണവസേന രൂപം ഗഹിതം തേസം രൂപസഭാവത്താ. മനേന നാമം ഗഹിതം മനസ്സ നാമസഭാവത്താ. അവിനിഭുത്തധമ്മേതി അവിനാഭാവധമ്മേ ഗഹേത്വാ. ആദി-സദ്ദേന ആയതനധാതുആദയോ ഗഹിതാ. കാമഗുണഗ്ഗഹണേന ഹേത്ഥ രൂപഭാവസാമഞ്ഞേന പഞ്ച വത്ഥൂനി ഗഹിതാനേവ ഹോന്തി, മനോഗഹണേന ധമ്മായതനം, ഏവം ദ്വാദസായതനാനി ഗഹിതാനി ഹോന്തി. ഇമിനാ നയേന ധാതുആദീനമ്പി ഗഹിതതാ യോജേതബ്ബാ. തേനാഹ ‘‘പഞ്ചക്ഖന്ധാദിവസേനപേത്ഥ ഭുമ്മം യോജേതബ്ബ’’ന്തി. ഏത്ഥാതി പാളിയം. കാമവത്ഥു ഭുമ്മം.

ഏണിജങ്ഘസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

സത്തിവഗ്ഗവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.