൨. നന്ദതിസുത്തവണ്ണനാ

൧൨. നന്ദതീതി ഏത്ഥ നന്ദനം സപ്പീതികകാമതണ്ഹാകിച്ചന്തി ആഹ – ‘‘തുസ്സതീ’’തി, തസ്മാ കാമപരിതോസേന ഹട്ഠതുട്ഠോ ഹോതീതി അത്ഥോ. പുത്തിമാതി പുത്തവാ. പഹൂതേ ചായം മാ-സദ്ദോതി ആഹ ‘‘ബഹുപുത്തോ’’തി. ബഹുപുത്തതാഗഹണേന ഇദം പയോജനന്തി ദസ്സേന്തോ ‘‘തസ്സ ഹീ’’തിആദിമാഹ. പൂരേന്തീതി പദം അപേക്ഖിത്വാ ധഞ്ഞസ്സാതി സാമിവചനം. ഇതി ആഹാതി ഇമമത്ഥം സന്ധായാഹ, ഏവംഅധിപ്പായോ ഹുത്വാതി അത്ഥോ. ഗോസാമികോതി ഗോമാ. ഇധാപി പഹൂതേ മാ-സദ്ദോ. ഗോരസസമ്പത്തിന്തി ഗോരസേഹി നിപ്ഫജ്ജനസമ്പത്തിം. ഉപധീതി പച്ചത്തബഹുവചനം. ഹീതി ഹേതുഅത്ഥേ നിപാതോ. നന്ദയന്തി പീതിസോമനസ്സം ജനയന്തീതി നന്ദനാ. കാമം ദുക്ഖസ്സ അധിട്ഠാനഭാവതോ നിപ്പരിയായതോ കാമാ ‘‘ഉപധീ’’തി വത്തബ്ബതം അരഹന്തി, തസ്സാ പന ദേവതായ അധിപ്പായവസേനാഹ ‘‘സുഖസ്സ അധിട്ഠാനഭാവതോ’’തി. കിലേസവത്ഥുഹേതുകത്താ സേസപദദ്വയസ്സ കിഞ്ചാപി സബ്ബം സംസാരദുക്ഖം കിലേസഹേതുകം, വിസേസതോ പന പാപധമ്മാ അപായൂപപത്തിം നിബ്ബത്തേന്തീതി ആഹ – ‘‘കിലേസാപി അപായദുക്ഖസ്സ അധിട്ഠാനഭാവതോ’’തി. ഉപസംഹരമാനാതി ഉപനേന്താ ഉപ്പാദേന്താ. മനുസ്സജാതികോപി ദുല്ലഭഘാസച്ഛാദനതായ ദുക്ഖബഹുലോ പേതോ വിയാതി മനുസ്സപേതോ. മനുസ്സജാതികോപി വുത്തരൂപോ അനത്ഥപാതിതോ പരേഹി ഹിംസിതോ സമാനോ നേരയികോ വിയാതി മനുസ്സനേരയികോ.

ഫലേന രുക്ഖതോ ഫലം പാതേന്തോ വിയ. തഥേവ നവഹാകാരേഹീതി യഥാ തീസു കാലേസു നാസമരണഭേദനവസേന പുത്തിമാ പുത്തനിമിത്തം, തഥേവ ഗോമാ ഗോനിമിത്തം സോചതി നവപ്പകാരേഹി. പഞ്ച കാമഗുണോപധീപി നരം സോചേന്തീതി യോജനാ. തസ്സാതി യോ ഉത്തരി അനുഗിജ്ഝതി തസ്സ. കാമയാനസ്സാതി ജാതകാമച്ഛന്ദസ്സ. ജന്തുനോതി സത്തസ്സ. പരിഹായന്തി ചേ വിനസ്സന്തി ചേ. സല്ലവിദ്ധോവാതി സല്ലേന വിദ്ധോ വിയ. രുപ്പതീതി വികാരം ആപജ്ജതി, സോചതീതി അത്ഥോ. നരസ്സ സോചനാ സോകഘട്ടനപച്ചയോ. ഉപധയോ നത്ഥീതി കാമം കിലേസാഭിസങ്ഖാരൂപധയോ താവ ഖീണാസവസ്സ നത്ഥേവ മഗ്ഗാധിഗമേന നിരോധിതത്താ, ഖന്ധൂപധയോ പന കഥന്തി? തേപി തസ്സ സഉപാദിസേസകാലേപി അട്ഠുപ്പത്തിഹേതുഭൂതാ ന സന്തേവ, അയഞ്ച അനുപാദിസേസകാലേ. തേനാഹ ‘‘സോ നിരുപധി മഹാഖീണാസവോ’’തി.

നന്ദതിസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.