൩. നത്ഥിപുത്തസമസുത്തവണ്ണനാ

൧൩. പുത്തപേമം പുത്തഗ്ഗഹണേന ഗഹിതം ഉത്തരപദലോപേനാതി ആഹ ‘‘പുത്തപേമസമ’’ന്തി. ഗോസമിതന്തി ഗോഹി സമം കതം. തേനാഹ ‘‘ഗോഹി സമ’’ന്തി. സൂരിയസ്സ സമാതി സൂരിയസമാ. അവയവസമ്ബന്ധേ ചേതം സാമിവചനം. അവയവോ ചേത്ഥ ആഭാ ഏവാതി വിഞ്ഞായതി ‘‘അനന്തരം ആഭാ’’തി വുച്ചമാനത്താതി ആഹ ‘‘സൂരിയാഭായ സമാ’’തിആദി. മഹോഘഭാവേന സരന്തി സവന്തീതി സരാ, മഹന്താ ജലാസയാ. സബ്ബേ തേ സമുദ്ദപരമാ ഓരിമജനേഹി അദിട്ഠപരതീരത്താ തസ്സ.

നത്ഥി അത്തസമം പേമന്തി ഗാഥായ പഠമഗാഥായം വുത്തനയേന അത്ഥോ വേദിതബ്ബോ. അത്തപേമേന സമം പേമം നാമ നത്ഥീതി അയമത്ഥോ. അനുദകകന്താരേ ഘമ്മസന്താപം അസഹന്തിയാ അങ്കേ ഠപിതപുത്തകം കന്ദന്തം ഭൂമിയം നിപജ്ജാപേത്വാ തസ്സ ഉപരി ഠത്വാ മതഇത്ഥിവത്ഥുനാ ദീപേതബ്ബം. തേനാഹ – ‘‘മാതാപിതാദയോ ഹി ഛഡ്ഡേത്വാപി പുത്തധീതാദയോ’’തി. തഥാ ചാഹ –

‘‘സബ്ബാ ദിസാ അനുപരിഗമ്മ ചേതസാ,

നേവജ്ഝഗാ പിയതരമത്തനാ ക്വചി;

ഏവം പിയോ പുഥു അത്താ പരേസം,

തസ്മാ ന ഹിംസേ പരമത്തകാമോ’’തി. (സം. നി. ൧.൧൧൯; ഉദാ. ൪൧; നേത്തി. ൧൧൩);

ധഞ്ഞേന സമം ധനം നാമ നത്ഥി, യസ്മാ തപ്പടിബദ്ധാ ആഹാരൂപജീവീനം സത്താനം ജീവിതവുത്തി. തഥാരൂപേ കാലേതി ദുബ്ഭിക്ഖകാലേ. ഏകദേസംയേവ ഓഭാസന്തീതി ഏകസ്മിം ഖണേ ചതൂസു മഹാദീപേസു ഓഭാസം ഫരിതും അസമത്ഥത്താ സൂരിയസ്സപി, പഗേവ ഇതരേസം. ബോധിസത്തസ്സ ഉദയബ്ബയസ്സ ഞാണാനുഭാവേന സകലജാതിഖേത്തം ഏകാലോകം അഹോസീതി ആഹ ‘‘പഞ്ഞാ…പേ… സക്കോതീ’’തി. തമം വിധമതീതി പുബ്ബേനിവാസഞാണാദയോ പഞ്ഞാ യത്ഥ പവത്തന്തി, തമനവസേസം ബ്യാപേത്വാ ഏകപ്പഹാരേന പവത്തനതോ. ‘‘വുട്ഠിയാ പന പവത്തമാനായ യാവ ആഭസ്സരഭവനാ’’തി പചുരവസേന വുത്തം.

നത്ഥിപുത്തസമസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.