ചൂളസങ്ഗാമം

അനുവിജ്ജകസ്സ പടിപത്തിവണ്ണനാ

൩൬൫. ചൂളസങ്ഗാമേ സമാഗമനം സങ്ഗാമോ, സമാഗമേന്തി സന്നിപതന്തി ഏത്ഥാതി വാ സങ്ഗാമോതി വചനത്ഥം ദസ്സേന്തോ ആഹ ‘‘സങ്ഗാമോ വുച്ചതി…പേ… സങ്ഘസന്നിപാതോ’’തി. സന്നിപതനം സന്നിപാതോ, സന്നിപതന്തി ഏത്ഥ ദേസേതി വാ സന്നിപാതോ, സങ്ഘസ്സ സന്നിപാതോ സങ്ഘസന്നിപാതോ. സങ്ഗാമ യുദ്ധേതി ധാതുപാഠേസു (സദ്ദനീതിധാതുമാലായം ൧൮ മകാരന്തധാതു) വുത്തം. തത്ഥ യുദ്ധം നാമ അത്ഥതോ അധികരണവിനിച്ഛയോതി ഗഹേതബ്ബം. തദത്ഥം വിത്ഥാരേന്തോ ആഹ ‘‘തത്ര ഹീ’’തിആദി. തത്ഥ തത്രാതി തസ്മിം സങ്ഗാമേ, സമോസരന്തീതി സമ്ബന്ധോ. അത്തപച്ചത്ഥികാതി അത്തനോ പടിപക്ഖം അത്ഥയന്തി. ഉദ്ധമ്മന്തി ധമ്മതോ വിയോഗം. ദീപേന്താ ഹുത്വാതി യോജനാ. കേ വിയാതി ആഹ ‘‘വജ്ജിപുത്തകാ വിയാ’’തി. സോ ഭിക്ഖു പവത്തേതീതി സമ്ബന്ധോ. ലദ്ധിന്തി ഉദ്ധമ്മാദിവാദം. തത്ഥാതി സങ്ഗാമേ. അവചരതീതി ഓഗാഹേത്വാ ചാരേതി പവത്തേതി. തമേവത്ഥം ദസ്സേന്തോ ആഹ ‘‘അജ്ഝോഗാഹേത്വാ വിനിച്ഛയം പവത്തേതീ’’തി. ഏത്ഥ ‘‘അജ്ഝോഗാഹേത്വാ’’തി ഇമിനാ അവത്യൂപസഗ്ഗസ്സ ഓഗാഹത്ഥം ദസ്സേതി. ‘‘വിനിച്ഛയം പവത്തേതീ’’തി ഇമിനാ ചരധാതുസ്സ കാരിതന്തോഗധത്താ സഹകാരിതകമ്മേന പവത്തനത്ഥം ദസ്സേതി. ഇമിനാ സങ്ഗാമേ അവചരതീതി സങ്ഗാമാവചരോതി നിബ്ബചനം ദസ്സേതി. കോ വിയാതി ആഹ ‘‘യസത്ഥേരോ വിയാ’’തി. മാനദ്ധജന്തി കേതുകമ്യതാപച്ചുപട്ഠാനമാനസങ്ഖാതം ധജം. രജോഹരണസമേനാതി ഏത്ഥ രജം ഹരതി അപനേതി അനേനാതി രജോഹരണം, പാദപുഞ്ജനം, തേന സമേനാതി ദസ്സേന്തോ ആഹ ‘‘പാദപുഞ്ജനസമേനാ’’തി. പാദം പുഞ്ജതി സോധേതി അനേനാതി പാദപുഞ്ജനം, തേന സമോ പാദപുഞ്ജനസമോ, തേന. സമാകാരം ദസ്സേന്തോ ആഹ ‘‘യഥാ’’തിആദി. രജോഹരണസ്സ നേവ രാഗോ ഹോതീതി സമ്ബന്ധോ. യഥാപതിരൂപന്തി പതിരൂപസ്സ അനുലോമം, പതിരൂപാനതിക്കന്തന്തി അത്ഥോ. അകഥേന്തേന നിസീദിതബ്ബന്തി സമ്ബന്ധോ. സാമം വാ ധമ്മോതി ഏത്ഥ ധമ്മോ നാമ കോതി ആഹ ‘‘കപ്പിയാകപ്പിയനിസ്സിതാ വാ’’തിആദി. രൂപാരൂപപരിച്ഛേദോ ച സമഥാചാരോ ച വിപസ്സാനാചാരോ ച ഠാനവത്തഞ്ച നിസജ്ജവത്തഞ്ച, ആദിസദ്ദേന ചങ്കമവത്താദീനി സങ്ഗണ്ഹാതി. ചുദ്ദസമഹാവത്താദീനം ‘‘കപ്പിയാകപ്പിയനിസ്സിതാ’’തി പദേന ഗഹിതത്താ വത്തസദ്ദേന ഠാനവത്താദീനി ഏവ ഗഹേതബ്ബാനി, ആദിസദ്ദേന ചങ്കമവത്താദീനി ഗഹേതബ്ബാനി. പരോ വാ അജ്ഝേസിതബ്ബോതി യോവാ സോ വാ കോചി അജ്ഝേസിതബ്ബോതി ആഹ ‘‘യോ’’തിആദി. ഇമിനാ ന യോ വാ സോ വാ കോചി അജ്ഝേസിതബ്ബോ, സമത്ഥോയേവ പന അജ്ഝേസിതബ്ബോതി വാ ദസ്സേതി. ‘‘ആവുസോ’’തിആദിനാ വത്തബ്ബാകാരം ദസ്സേതി. അരിയോ വാ തുണ്ഹീഭാവോതി ഏത്ഥ ന കേവലം കഥേതും അസമത്ഥവസേന തുണ്ഹീഭാവോ, കമ്മട്ഠാനമനസികാരവസേന പനാതി ആഹ ‘‘കമ്മട്ഠാനമനസികാരവസേന തുണ്ഹീഭാവോ’’തി. അരിയാനം ഏസോ അരിയോ, തുണ്ഹീഭാവോ. ‘‘നാവജാനിതബ്ബോ’’തി ഇമിനാ നാതിമഞ്ഞിതബ്ബോതി പദസ്സ അതിക്കമ്മ ന മഞ്ഞിതബ്ബോതി ദസ്സേതി.

ഉപജ്ഝായോതി ചോദകചുദിതകാനം ഉപജ്ഝായോ. സബ്ബത്ഥാതി സബ്ബേസു ‘‘ന ആചരിയോ പുച്ഛിതബ്ബോ’’തിആദിപദേസു. കുലമേവ ജാതിനാമഗോത്തവസേന അയന്തി അപദിസിയതീതി കുലപദേസോ. അത്രസ്സാതി ഏത്ഥ അത്ര അസ്സാതി പദച്ഛേദം കത്വാ അത്രസദ്ദോ പുഗ്ഗലവിസയോ, അസ്സസദ്ദോ ആഖ്യാതികോതി ആഹ ‘‘അത്ര പുഗ്ഗലേ’’തിആദി. തത്ഥ ‘‘ഭവേയ്യാ’’തി ഇമിനാ അസ്സസദ്ദസ്സ സബ്ബനാമത്തഞ്ച ‘‘ഭവതീ’’തി വത്തമാനികഭാവഞ്ച പടിക്ഖിപതി. പരിസാനുവിധായകേനാതി പരിസായ അനുമതം കരോന്തേന. ഇമിനാ നോ പരിസകപ്പികേനാതി ഏത്ഥ കപ്പസദ്ദോ വിഝത്ഥോതി ദസ്സേതി. യന്തി വചനം. ന ഹത്ഥമുദ്ദാതി മുദന്തി ഏതായാതി മുദ്ദാ, സക്ഖരമങ്ഗുലിയം ഹത്ഥസ്സ മുദ്ദാ അവയവിഅവയവവസേന സമ്ബന്ധത്താതി ഹത്ഥമുദ്ദാ. തസ്സാ വികാരോ ‘‘ഹത്ഥമുദ്ദാ’’തി ഗഹേതബ്ബോതി ആഹ ‘‘ഹത്ഥവികാരോ’’തി.

‘‘അത്ഥം അനുവിധിയന്തേനാ’’തി ഏത്ഥ അത്ഥന്തി വിനിച്ഛയത്ഥം. അനുവിധിയന്തേനാതി സല്ലക്ഖേന്തേന. ഇതി ഇമമത്ഥം ദസ്സേന്തോ ആഹ ‘‘വിനിച്ഛയപടിവേധമേവ സല്ലക്ഖേന്തേനാ’’തി. സന്നിപാതമണ്ഡലേതി സന്നിപാതായ പരിസായ സമൂഹേ, സന്നിപാതമണ്ഡലസ്സ മജ്ഝേതി അത്ഥോ. ന വീതിഹാതബ്ബന്തി ഏത്ഥ വീതിഹരണം നാമ അത്ഥതോ ഹാപനന്തി ആഹ ‘‘ന വിനിച്ഛയോ ഹാപേതബ്ബോ’’തി. ദുരുത്തവാചന്തി ചോദകചുദിതകാനം ദുരുത്തവാചം. ഹിതപരിസകിനാതി ഏത്ഥ ഹിതം പരി ഏസതീതി ഹിതപരിസകോ, കരുണാ ച കരുണാപുബ്ബഭാഗോ ച, സോ ഏതസ്സത്ഥീതി ഹിതപരിസകീ, പുഗ്ഗലോ, തേന ഹിതപരിസകിനാ. തമേവത്ഥം ദസ്സേന്തോ ആഹ ‘‘ഹിതേസിനാ ഹിതഗവേസിനാ’’തി. കരുണാതി അപ്പനാപത്താ കരുണാ. കരുണാപുബ്ബഭാഗോതി അപ്പനാപത്തായ കരുണായ പുബ്ബഭാഗേ പവത്താ പരികമ്മഉപചാരകരുണാ. പദദ്വയേപീതി ‘‘ഹിതാനുകമ്പിനാ കാരുണികേന ഭവിതബ്ബം. ഹിതപരിസകിനാ അസമ്ഫപ്പലാപിനാ ഭവിതബ്ബ’’ന്തി പദദ്വയേപി. അയം അധിപ്പായോ വേദിതബ്ബോതി യോജനാ. ‘‘അസുന്ദരവചന’’ന്തി ഇമിനാ അസുരുത്തന്തി ഏത്ഥ സുന്ദരം ഉത്തം സുരുത്തം, ന സുരുത്തം അസുരുത്തന്തി വചനത്ഥം ദസ്സേതി. പരിഗ്ഗഹേതബ്ബോതി പരിവീമംസിത്വാ ഗഹേതബ്ബോ.

തസ്സാതി അധമ്മചോദകസ്സ. അനോസടം വത്ഥുന്തി ഏത്ഥ ‘‘ചോദകചുദിതകേഹി വുത്ത’’ന്തി പദം അധികാരവസേന വേദിതബ്ബം. ഏത്ഥ ച അനോസടന്തി വിനിച്ഛയം അനോസടന്തി അത്ഥോ. കിം പഗ്ഗണ്ഹിതബ്ബോതി ആഹ ‘‘നനു ത്വ’’ന്തിആദി. അനുയോഗവത്തന്തി ‘‘കാലേന വക്ഖാമീ’’തിആദിനാ (ചൂളവ. ൩൯൯; പരി. ൩൬൨, ൪൩൭) വുത്തം, ‘‘സച്ചേ ച അകുപ്പേ ചാ’’തി (ചൂളവ. ൪൦൧) ച വുത്തം അനുയുഞ്ജനവത്തം. തഞ്ഹി യസ്മാ അനേന വത്തേന ചോദകോ ചുദിതകം, ചുദിതകോ വാ ചോദകം അനുയുഞ്ജതി, ചോദകേന ചുദിതകോ, ചുദിതകേന വാ ചോദകോ അനുയുഞ്ജിയതി, തസ്മാ അനുയോഗവത്തന്തി വുച്ചതി. കഥാപേത്വാതി ചോദകചുദിതകേഹേവ കഥാപേത്വാ. തസ്സാതി ചോദകസ്സ വാ ചുദിതകസ്സ വാ, സാരജ്ജന്തി ഭയം. തേതി തവ. വത്വാപീതി മുഖേന വത്വാപി. പിസദ്ദേന കായവികാരം ദസ്സേത്വാപീതി സമ്പിണ്ഡേതി. ‘‘അനുയോഗവത്ത’’ന്തി ധാതുകമ്മം, ‘‘സോ ഭിക്ഖൂ’’തി കാരിതകമ്മം അജ്ഝാഹരിതബ്ബം, തം കമ്മം തബ്ബപച്ചയോ വദതി. അസുചി വിഭാവേതബ്ബോതി ഏത്ഥ നത്ഥി സുചി സീലമേതസ്സാതി അസുചീതി വുത്തേ അലജ്ജീതി ആഹ ‘‘അലജ്ജി’’ന്തി. ഉജു സീലവാ കായവങ്കാദിരഹിതോ ഹോതീതി യോജനാ. ഏത്ഥ ച കായവങ്കാദിരഹിതോ ഹോതീതി ഇമിനാ ഉജുനോ കാരണം ദസ്സേതി. കായവങ്കാദിരഹിതത്താ ഉജു ഹോതീതി അധിപ്പായോ. സോതി ഭിക്ഖു. മദ്ദവേനേവാതി മുദുഭാവേനേവ. ഉപചരിതബ്ബോതി കഥേതബ്ബോ. ഇമിനാ ഉജുമദ്ദവേനാതി പദസ്സ സമ്ബന്ധട്ഠാനം പാഠസേസം ദസ്സേതി. യോതി ഭിക്ഖു. അയമേവാതി ഏവസദ്ദേന ന ധമ്മഗരുകോ, പുഗ്ഗലഗരുകോ, ധമ്മേസു ച പുഗ്ഗലേസു ച ന മജ്ഝത്തോതി വേദിതബ്ബോതി ദസ്സേതി.

൩൬൬. തേന ച പന അനുവിജ്ജകേനാതി യോജനാ. സുത്താദീസൂതി ആദിസദ്ദേന വിനയഅനുലോമ പഞ്ഞത്തഅനുലോമികാനി സങ്ഗഹേതബ്ബാനി. സുത്തം സംസന്ദനത്ഥായ ഹോതീതി യോജനാ. കേസം സംസന്ദനത്ഥായാതി ആഹ ‘‘ആപത്താനാപത്തീനം സംസന്ദനത്ഥ’’ന്തി. ഓപമ്മം അത്ഥദസ്സനത്ഥായ ഹോതീതി യോജനാ. ഏസേവ നയോ സേസേസുപി. പച്ചേകട്ഠായിനോ അവിസംവാദകട്ഠായിനോതി ഏത്ഥ പച്ചേകസ്മിം തിട്ഠന്തി സീലേനാതി പച്ചേകട്ഠായിനോ, അവിസംവാദകേ തിട്ഠന്തി സീലേനാതി അവിസംവാദകട്ഠായിനോതി ദസ്സേന്തോ ആഹ ‘‘ഇസ്സ…പേ… ഠിതാ’’തി. ‘‘ഇസ്സരിയാധിപച്ചജേട്ഠകട്ഠാനേ’’തി ഇമിനാ പച്ചേകസരൂപം ദസ്സേതി. തേതി സങ്ഘേന അനുമതാ പുഗ്ഗലാ.

കിമത്ഥം ‘‘വിനയോ സംവരത്ഥായാ’’തിആദി വുത്തന്തി ആഹ ‘‘ഇദാനീ’’തിആദി. ഇദാനി ദസ്സേതും ആഹാതി സമ്ബന്ധോ. യേ മന്ദാ മന്ദബുദ്ധിനോ ഹുത്വാ ഏവം വദേയ്യുന്തി യോജനാ. അഥ വാ മന്ദാ മന്ദബുദ്ധിനോ യേ പുഗ്ഗലാ ഏവം വദേയ്യുന്തി യോജനാ. സകലാപി വിനയപഞ്ഞത്തി ഉപനിസ്സയോ ഹോതീതി സമ്ബന്ധോ. ഇമിനാ ‘‘സംവരത്ഥായാ’’തിആദീസു ‘‘അനുപാദാപരിനിബ്ബാനത്ഥായാ’’തിപരിയോസാനേസു തേരസവാക്യേസു ‘‘ഉപനിസ്സയോ ഹോതീ’’തി പാഠസേസോ അജ്ഝാഹരിതബ്ബോതി ദസ്സേതി. ‘‘പച്ചയോ’’തി ഇമിനാ ‘‘ഉപനിസ്സയോ’’തി പദസ്സ ഉപനിസ്സയപച്ചയോതി അത്ഥം ദസ്സേതി. സബ്ബത്ഥാതി സബ്ബേസു ദ്വാദസവാക്യേസു. വിസേസം ദസ്സേന്തോ ആഹ ‘‘അപിചേത്ഥാ’’തിആദി. തത്ഥ അപിച വിസേസം വക്ഖാമീതി യോജനാ. ഏത്ഥാതി ‘‘അവിപ്പടിസാരത്ഥായാ’’തിആദീസു. തന്തി സുഖം. തരുണവിപസ്സനാ നാമ കസ്സ അധിവചനന്തി ആഹ ‘‘ഉദയബ്ബയഞാണസ്സേതമധിവചന’’ന്തി. നനു ‘‘വിരാഗോ’’തി ഏത്ഥ ചതുബ്ബിധസ്സ അരിയമഗ്ഗസ്സ ഗഹിതത്താ ‘‘വിമുത്തീ’’തി ഏത്ഥാപി ചതുബ്ബിധം ഫലം ഗഹേതബ്ബം, കസ്മാ പന ‘‘വിമുത്തീതി അരഹത്തഫല’’ന്തി വുത്തന്തി ആഹ ‘‘ചതുബ്ബിധോപി ഹീ’’തിആദി. ഹീതി സച്ചം, യസ്മാ വാ. അപച്ചയപരിനിബ്ബാനത്ഥായാതി അസങ്ഖതപരിനിബ്ബാനത്ഥായ. നത്ഥേത്ഥ ഹി പരിനിബ്ബാനേ കോചി പച്ചയോ, തസ്മാ അപച്ചയപരിനിബ്ബാനന്തി വുച്ചതി. തന്തി വിമുത്തിഞാണദസ്സനം. തസ്മിംഅനുപ്പത്തേതി തസ്മിം വിമുത്തിഞാണദസ്സനേ അനുക്കമേന പത്തേ. അവസ്സന്തി ധുവം ഏകന്തേനാതി അത്ഥോ. ഏതദത്ഥാതി ഏസോ അനുപാദാ പരിനിബ്ബാനസങ്ഖാതോ അത്ഥോ പയോജനം ഇമിസ്സാ കഥായാതി ഏതദത്ഥാ. കഥാതി അത്ഥസ്സ കഥാ. മന്തനാതി ധമ്മസ്സ മന്തനാ. ഏതദത്ഥാ ഉപനിസാതി ഏത്ഥ ഉപനിസാസദ്ദോ പച്ചയവാചകോതി ആഹ ‘‘പരംപരപച്ചയതാപീ’’തി. പരംപരപച്ചയോ ഹി യസ്മാ ഏത്ഥ പരംപരഫലം ഉപഗന്ത്വാ നിസീദതി, തസ്മാ ഉപനിസാതി വുച്ചതി. ‘‘വിനയോ സംവരത്ഥായാ’’തിആദികാ അയം പരംപരപച്ചയതാപീതി യോജനാ. സോതാവധാനന്തി ഓഗാഹേത്വാ ധിയതേ ഠപിയതേ അവധാനം, സോതസ്സ അവധാനം സോതാവധാനം. ഇമം കഥന്തി ‘‘വിനയോ സംവരത്ഥായാ’’തിആദിം ഇമം കഥം. യം ഞാണം ഉപ്പജ്ജതി, തമ്പി ഏതദത്ഥന്തി യോജനാ. യദിദം അനുപാദാ ചിത്തസ്സാതി ഏത്ഥ ‘‘യദിദ’’ന്തി നിപാതോ ‘‘വിമോക്ഖോ’’തി പദമപേക്ഖിത്വാ യോ അയന്തി അത്ഥം വദതി. അനുപാദാതി ഏത്ഥ ‘‘സയം അഭിഞ്ഞാ’’തിആദീസു (മഹാവ. ൧൧) വിയ യകാരലോപോ ഹോതി, തസ്സ പദസ്സ കരണം പന ‘‘ചതൂഹി ഉപാദാനേഹീ’’തി വേദിതബ്ബം. ഇതി ഇമ മത്ഥം ദസ്സേന്തോ ആഹ ‘‘യോ അയം ചതൂഹി ഉപാദാനേഹി അനുപാദിയിത്വാ’’തി. ഏത്ഥ ചതൂഹി ഉപാദാനേഹി അനുപാദിയിത്വാ ചിത്തസ്സ അരഹത്തഫലസങ്ഖാതോ യോ അയം വിമോക്ഖോ അത്ഥി, സോപി ഏതദത്ഥായ ഹോതീതി യോജനാ. ‘‘അരഹത്തഫലസങ്ഖാതോ’’തി ഇമിനാ ‘‘വിമോക്ഖോ’’തി പദസ്സ അത്ഥം ദസ്സേതി. അരഹത്തഫലഞ്ഹി യസ്മാ വിരുദ്ധേഹി, വിസേസേന വാ സബ്ബകിലേസേഹി മുച്ചിത്ഥ, തസ്മാ വിമോക്ഖോതി വുച്ചതി. ‘‘അപച്ചയപരിനിബ്ബാനത്ഥായ ഏവാ’’തി ഇമിനാ ഏതദത്ഥായാതി പദസ്സ അത്ഥം ദസ്സേതി.

൩൬൭. വത്ഥും…പേ… ന ജാനാതീതി ഏത്ഥാതി യോജനാ കാതബ്ബാ. തസ്മാതി യസ്മാ സമ്ബന്ധോ, തസ്മാ. ഏത്ഥാതി ഇമാസു ഗാഥാസു. സമേന ചാതി ഏത്ഥ ‘‘സമേനാ’’തി പദം ‘‘അഞ്ഞാണേനാ’’തി അത്ഥസ്സ വാചകം രൂള്ഹീപദന്തി ദസ്സേന്തോ ആഹ ‘‘തേനേവ പുബ്ബാപരം അജാനനസ്സ സമേന അഞ്ഞാണേനാ’’തി. പാളിയം കേന കാരണേന കതാകതം ന ജാനാതീതി ആഹ ‘‘സമേനാ’’തി. സമേന പുബ്ബാപരസ്സ അഞ്ഞാണേന കതാകതം ന ജാനാതീതി അത്ഥോ. ഏവന്തിആദി നിഗമനം. യം പനേതം വചനം വുത്തന്തി യോജനാ. ‘‘തത്ഥാ’’തി ച ‘‘ആകാരഅകോവിദോ’’തി ച ആധാരാധേയ്യാനമഭേദോ ഹോതി, തസ്മാ അവയവീ ആധാരോ, അവയവോ ആധേയ്യോതി ദട്ഠബ്ബം. ആകാരസദ്ദോ ഇങ്ഗിതത്ഥോതി ആഹ ‘‘കാരണാകാരണേ’’തി. കാരണഅകാരണസങ്ഖാതേ ഇങ്ഗിതേതി അത്ഥോ. ആകാരസ്സാതി ഭുമ്മത്ഥേ സാമിവചനം. ആകാരസ്മിന്തി ഹി അത്ഥോ.

തഥേവാതി യഥാ വത്ഥുആദീനി ന ജാനാതി, തഥേവ. ഇതീതി ഏവം. യ്വായന്തി യോ അയം ഭിക്ഖു. ‘‘ഭയേനാ’’തി ഇമിനാ ഭയാതി ഏത്ഥ കാരണത്ഥേ നിസ്സക്കവചനന്തി ദസ്സേതി. ഭയാ ഭയേന ഗച്ഛതീതി യോജനാ. ഏസേവ നയോ സമ്മോഹേന മോഹാ ഗച്ഛതീതി ഏത്ഥാപി. ഛന്ദാതി ഛന്ദേന. ദോസാതി ദോസേന. അത്തനാ ഞാതും അസമത്ഥതായ ന സഞ്ഞത്തിയാ കുസലോതി ആഹ ‘‘പരം സഞ്ഞാപേതും അസമത്ഥതായാ’’തി. കസ്മാ നിജ്ഝത്തിയാ ച അകോവിദോതി ആഹ ‘‘കാരണാ…പേ… തായാ’’തി. ‘‘പരിസായ ലദ്ധത്താ’’തി ഇമിനാ ലദ്ധോ പരിസസങ്ഖാതോ പക്ഖോ യേനാതി ലദ്ധപക്ഖോതി വചനത്ഥം ദസ്സേതി. സചേ താദിസകോ ഭിക്ഖു ഹോതി, സോ ഭിക്ഖു ‘‘അപടിക്ഖോ’’തി വുച്ചതീതി യോജനാ. ഏസേവ നയോ ഹേട്ഠാപി. ‘‘ന പടിക്ഖിതബ്ബോ’’തി ഇമിനാ പടിമുഖം ന ഇക്ഖിതബ്ബോതി അപടിക്ഖോതി വചനത്ഥം ദസ്സേതി. ‘‘ന ഓലോകേതബ്ബോ’’തി ഇമിനാ ഇക്ഖധാതുയാ ദസ്സനത്ഥം ദസ്സേതി.

ഇതി ചൂളസങ്ഗാമവണ്ണനായ യോജനാ സമത്താ.