൨൩. ഉപസമ്പാദേതബ്ബപഞ്ചകകഥാ

൮൪. ഇദാനി =൦൧ യം ലക്ഖണം വുത്തന്തി സമ്ബന്ധോ. സങ്ഖേപതോതി അങ്ഗാനി അനുദ്ധരിത്വാ സമാസതോ. തത്ഥാതി യം ‘‘പഞ്ചഹി ഭിക്ഖവേ അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതേന ഭിക്ഖുനാ’’തിആദിമാഹ, തത്ഥ. അഗുണങ്ഗേഹീതി ഗുണവിരഹിതേഹി അങ്ഗേഹി. സോതി ഭിക്ഖു. ന ഉപസമ്പാദേതബ്ബന്തി ഏത്ഥ കമ്മവാചാചരിയേന ഹുത്വാ ന ഉപസമ്പാദേതബ്ബന്തി ആസങ്കാ ഭവേയ്യാതി ആഹ ‘‘ഉപജ്ഝായേന ഹുത്വാ ന ഉപസമ്പാദേതബ്ബ’’ന്തി. ഏത്ഥാതി ഏതേസു പഞ്ചകേസു. ആദീസൂതി ഏത്ഥ പുബ്ബോ നിദസ്സനത്ഥോ ഇതിസദ്ദോ ലോപോ ഹോതി. ഇതിആദീസൂതി ഹി അത്ഥോ. അയുത്തവസേനാതി അനനുരൂപവസേന. യോതി ഭിക്ഖു. ഹീതി സച്ചം, യസ്മാ വാ. പരേ ച സമാദപേതുന്തി സമ്ബന്ധോ. തത്ഥാതി സീലക്ഖന്ധാദികേ. പരിഹരതീതി പരിസം പരിസ്സയതോ ഹരതി അപനേതി. തസ്സാതി ഭിക്ഖുനോ. ‘‘സീലാദീഹീ’’തിപദം ‘‘പരിഹായതിയേവാ’’തിപദേ അപാദാനം, ‘‘ന വഡ്ഢതീ’’തിപദേ കരണം. തസ്മാതിആദി ലദ്ധഗുണം. തേനാതി ഭിക്ഖുനാ. കസ്മാ ആപത്തിഅങ്ഗവസേന ന വുത്തന്തി ആഹ ‘‘ന ഹീ’’തിആദി. ഹീതി യസ്മാ. തസ്സേവാതി ഖീണാസവസ്സേവ. ന വദേയ്യാതി ഖീണാസവാനം അനഭിരതിയാ അനുപ്പന്നത്താ ന വദേയ്യ. യദി ന ഖീണാസവസ്സേവ ഉപജ്ഝായാചരിയഭാവോ അനുഞ്ഞാതോ, അഥ കസ്മാ ഖീണാസവപഞ്ചകോ വുത്തോതി ആഹ ‘‘യസ്മാ പനാ’’തിആദി. യസ്മാ ന പരിഹായതീതി സമ്ബന്ധോ.

അന്തഗ്ഗാഹികായാതി സസ്സതുച്ഛേദസങ്ഖാതം അന്തം ലാമകം ഗണ്ഹാതി, ഗണ്ഹാപേതീതി വാ അന്തഗ്ഗാഹികാ, തായ. ദിട്ഠിയാതി മിച്ഛാദിട്ഠിയാ. യത്തകം സുതന്തി ഭിക്ഖുനോവാദകസിക്ഖാപദേ (പാചി. അട്ഠ. ൧൪൫-൧൪൭) വുത്തം യത്തകം സുതം. തേനാതി സുതേന ऋ. യം ആപത്താദി തേന ജാനിതബ്ബന്തി യോജനാ.

ആപത്തിം ന ജാനാതീതി ഏത്ഥ ആപത്തിം ആപന്നോതി ന ജാനാതീതി അത്ഥം ദസ്സേന്തോ ആഹ ‘‘ഇദം നാമാ’’തിആദി. തത്ഥ ‘‘ആപന്നോ’’തി ഇമിനാ ‘‘ആപത്തി’’ന്തിപദം ‘‘ആപന്നോ’’തിപാഠസേസേന യോജേതബ്ബന്തി ദസ്സേതി.

ആഭിസമാചാരികായാതി ഏത്ഥ ഉഭതോവിഭങ്ഗപരിയാപന്നസീലതോ അഭിവിസേസേന സമ്മാ ചരിതബ്ബന്തി ആഭിസമാചാരം, ഖന്ധകപരിയാപന്നം വത്തപടിപത്തിസീലം, തം ആരബ്ഭ പഞ്ഞത്താ ആഭിസമാചാരികാ, ഖന്ധകപരിയാപന്നാ സിക്ഖാ, തായ. ആദിബ്രഹ്മചാരിയകായാതി ഏത്ഥ മഗ്ഗസങ്ഖാതസ്സ ബ്രഹ്മചരിയസ്സ ആദി മരിയാദോ ആദിബ്രഹ്മചരിയോ, തസ്മിം പവത്താ ആദിബ്രഹ്മചരിയകാ =൦൨, ഉഭതോവിഭങ്ഗപരിയാപന്നാ സിക്ഖാ, തായ. സേക്ഖപണ്ണത്തിയന്തി സിക്ഖിതബ്ബട്ഠേന സിക്ഖാ, സാ ഏവ ഭഗവതാ പഞ്ഞത്തത്താ സേക്ഖപണ്ണത്തി. അഥ വാ സിക്ഖനം സിക്ഖാ, തായ സിക്ഖനത്ഥായ ഭഗവതാ പഞ്ഞപീയതീതി സേക്ഖപണ്ണത്തി ഉഭതോവിഭങ്ഗപരിയാപന്നസിക്ഖായേവ, തസ്സം. അഭിധമ്മേതി ഏത്ഥ സുത്തന്തപാളിതോ അഭി അതിരേകോ, അഭിവിസിട്ഠോ വാ ധമ്മോ അഭിധമ്മോതി വുത്തേ നാമരൂപപരിച്ഛേദകം അഭിധമ്മപിടകന്തി ആഹ ‘‘നാമരൂപപരിച്ഛേദേ’’തി. അഭിവിനയേതി ഏത്ഥ അഭിഭവിത്വാ കായവാചം വിനേതീതി അഭിവിനയോ, അഭിഭവിത്വാ കായവാചം വിനേതി ഏത്ഥ, ഏതേനാതി വാ അഭിവിനയോതി വുത്തേ വിനയപിടകന്തി ആഹ ‘‘സകലേ വിനയപിടകേ’’തി. സബ്ബത്ഥാതി സബ്ബേസു പദേസു, സബ്ബേസം വാ പദാനം. അത്ഥോ ദട്ഠബ്ബോതി യോജനാ. ‘‘കാരണേനാ’’തി ഏത്ഥ കാരണസദ്ദേന ‘‘ധമ്മതോ’’തി ഏത്ഥ ധമ്മസദ്ദസ്സ സഭാവത്ഥാദയോ നിവാരേത്വാ കാരണത്ഥതം ദീപേതി, ഏനസദ്ദേന തോപച്ചയസ്സ വിസേസനത്ഥം. ഇതീതി ഏവം യഥാവുത്തനയേനാതി അത്ഥോ. ചതുത്ഥേതി ചതുത്ഥപഞ്ചകേ. ചതുത്ഥപഞ്ചകതോ തീണി പദാനി, പഞ്ചമപഞ്ചകതോ ദ്വേ പദാനി ഗഹേത്വാ പഞ്ചകം കത്വാ വുത്തം ‘‘ചത്താരോ പഞ്ചകാ’’തി. അട്ഠസു പഞ്ചകേസൂതി സമ്ബന്ധോ.

ഇതി സോളസപഞ്ചകവിനിച്ഛയേ യോജനാ സമത്താ.