൩. നഗ്ഗവഗ്ഗോ

൧. പഠമസിക്ഖാപദ-അത്ഥയോജനാ

൮൮൩. നഗ്ഗവഗ്ഗസ്സ പഠമേ ബ്രഹ്മചരിയേന ചിണ്ണേനാതി ചിണ്ണേന ബ്രഹ്മചരിയേന കിം നു ഖോ നാമാതി അത്ഥോ. ‘‘ബ്രഹ്മചരിയസ്സ ചരണേനാ’’തി ഇമിനാ ചിണ്ണസദ്ദസ്സ ചരണം ചിണ്ണന്തി വചനത്ഥം ദസ്സേതി. ‘‘ന അഞ്ഞം ചീവര’’ന്തി ഇമിനാ ഏവത്ഥം ദസ്സേതി, അഞ്ഞത്ഥാപോഹനം വാതി. പഠമം.

൨. ദുതിയസിക്ഖാപദം

൮൮൭. ദുതിയേ അനുത്താനട്ഠാനം നത്ഥീതി. ദുതിയം.

൩. തതിയസിക്ഖാപദം

൮൯൩. തതിയേ അനന്തരായികിനീതി ഏത്ഥ നത്ഥി അന്തരായോ ഏതിസ്സാതി അനന്തരായാ, സാ ഏവ അനന്തരായികിനീതി വചനത്ഥം ദസ്സേന്തോ ആഹ ‘‘അനന്തരായാ’’തി. തതിയം.

൪. ചതുത്ഥസിക്ഖാപദം

൮൯൮. ചതുത്ഥേ പഞ്ചാഹന്തി സമാഹാരദിഗു, ണികപച്ചയോ സ്വത്ഥോ. സങ്ഘാടിചാരോതിഏത്ഥ കേനട്ഠേന സങ്ഘാടി നാമ, ചാരസദ്ദോ കിമത്ഥോതി ആഹ ‘‘പരിഭോഗവസേന വാ’’തിആദി. തത്ഥ സങ്ഘടിതട്ഠേനാതി സംഹരിതട്ഠേന. ഇമിനാ ‘‘കേനട്ഠേന സങ്ഘാടി നാമാ’’തി പുച്ഛം വിസജ്ജേതി. ‘‘പരിവത്തന’’ന്തി ഇമിനാ ‘‘ചാരസദ്ദോ കിമത്ഥോ’’തി ചോദനം പരിഹരതി. പഞ്ചസൂതി തിചീവരം ഉദകസാടികാ സംകച്ചികാതി പഞ്ചസൂതി. ചതുത്ഥം.

൫. പഞ്ചമസിക്ഖാപദം

൯൦൩. പഞ്ചമേ ‘‘ചീവരസങ്കമനീയ’’ന്തിഏത്ഥ സങ്കമേതബ്ബം പടിദാതബ്ബന്തി സങ്കമനീയന്തി കമുധാതുസ്സ പടിദാനത്ഥഞ്ച അനീയസദ്ദസ്സ കമ്മത്ഥഞ്ച, ‘ചീവരഞ്ച തം സങ്കമനീയഞ്ചേ’തി ചീവരസങ്കമനീയന്തി വിസേസനപരപദഭാവഞ്ച ദസ്സേന്തോ ആഹ ‘‘സങ്കമേതബ്ബം ചീവര’’ന്തി. തത്ഥ ‘‘സങ്കമേതബ്ബം ചീവര’’ന്തി ഇമിനാ കമ്മത്ഥഞ്ച വിസേസനപരപദഭാവഞ്ച ദസ്സേതി. ‘‘പടിദാതബ്ബചീവര’’ന്തി ഇമിനാ കമുധാതുയാ അത്ഥം ദസ്സേതി അധിപ്പായവസേനാതി. പഞ്ചമം.

൬. ഛട്ഠസിക്ഖാപദം

൯൦൯. ഛട്ഠേ ‘‘അഞ്ഞം പരിക്ഖാര’’ന്തിഏത്ഥ പരിക്ഖാരസ്സ സരൂപം ദസ്സേന്തോ ആഹ ‘‘യംകിഞ്ചീ’’തിആദി. യംകിഞ്ചി അഞ്ഞതരന്തി സമ്ബന്ധോ. കിത്തകംഅഗ്ഘനകന്തി കിം പമാണേന അഗ്ഘേന അരഹം ചീവരം. ദാതുകാമത്ഥാതി തുമ്ഹേ ദാതുകാമാ ഭവഥാതി അത്ഥോ. കതിപാഹേനാതി കതിപയാനി അഹാനി കതിപാഹം, യകാരലോപോ. കതിപയസദ്ദോഹി ദ്വിതിവാചകോ രൂള്ഹീസദ്ദോ, തേന കതിപാഹേന. സമഗ്ഘന്തി അപ്പഗ്ഘം. സംസദ്ദോ ഹി അപ്പത്ഥവാചകോതി. ഛട്ഠം.

൭. സത്തമസിക്ഖാപദം

൯൧൧. സത്തമേ ‘‘വിപക്കമിംസൂ’’തി ഏത്ഥ വിവിധം ഠാനം പക്കമിംസൂതി ദസ്സേന്തോ ആഹ ‘‘തത്ഥ തത്ഥ അഗമംസൂ’’തി. അമ്ഹാകമ്പി ആഗമനന്തി സമ്ബന്ധോ.

൯൧൫. കതിപാഹേന ഉപ്പജ്ജിസ്സതീതി കതിപാഹേന ചീവരം ഉപ്പജ്ജിസ്സതി. തതോതി തസ്മിം ചീവരുപ്പജ്ജനകാലേതി. സത്തമം.

൮. അട്ഠമസിക്ഖാപദം

൯൧൬. അട്ഠമേ യേ നാടകം നാടേന്തി, തേ നടാ നാമാതി യോജനാ. ഇമിനാ നടകം നാടേന്തീതി നടാതി വചനത്ഥം ദസ്സേതി. യേ നച്ചന്തി, തേ നാടകാ നാമാതി യോജനാ. ഇമിനാ സയം നടന്തീതി നാടകാതി വചനത്ഥം ദീപേതി. വംസവരത്താദീസൂതി ഏത്ഥ വംസോ നാമ വേണു. വരത്താ നാമ നദ്ധികാ. ആദിസദ്ദേന രജ്ജുആദയോ സങ്ഗണ്ഹാതി. യേ ലങ്ഘനകമ്മം കരോന്തി, തേ ലങ്ഘകാ നാമാതി യോജനാ. മായാകാരാതി ഏത്ഥ മായാ നാമ മയനാമകേന അസുരേന സുരേ ചലയിതും കതത്താ മയസ്സ ഏസാതി മായാ, തം കരോതീതി മായാകാരോ, മയനാമകോ അസുരോയേവ. അഞ്ഞേ പന രൂള്ഹീവസേന ‘‘മായാകാരാ’’തി വുച്ചന്തി. സോകേന ഝായനം ഡയ്ഹനം സോകജ്ഝായം, സുരാനം സോകജ്ഝായം കരോതീതി സോകജ്ഝായികോ, മയനാമകോ അസുരോയേവ. അഞ്ഞേ പന രൂള്ഹീവസേന ‘‘സോകജ്ഝായികാ’’തി വുച്ചന്തി. ഇതി ഇമമത്ഥം ദസ്സേതും വുത്തം ‘‘സോകജ്ഝായികാ നാമ മായാകാരാ’’തി. കുമ്ഭഥുണികാ നാമാതി ഏത്ഥ വിസ്സട്ഠത്താ ഥവീയതീതി ഥുണോ, സദ്ദോ. കുമ്ഭസ്സ ഥുണോ കുമ്ഭഥുണോ. തേന കീളന്തീതി കുമ്ഭഥുണികാ, ഇതി ഇമമത്ഥം ദസ്സേതി ‘‘ഘടകേന കീളനകാ’’തി ഇമിനാ. ബിമ്ബിസകന്തി ചതുരസ്സഅമ്ബണതാളനം, തം വാദേന്തീതി ബിമ്ബിസകവാദകാതി. അട്ഠമം.

൯. നവമസിക്ഖാപദം

൯൨൧. നവമേ തേസന്തി യേ ‘‘ന മയം അയ്യേ സക്കോമാ’’തി വദന്തി, തേസം. ദസ്സതീതി അച്ഛാദേസ്സതീതി. നവമം.

൧൦. ദസമസിക്ഖാപദം

൯൨൭. ദസമേ യസ്സാതി കഥിനസ്സ. ഉബ്ഭാരമൂലകോതി ഉദ്ധാരമൂലകോ. സദ്ധാപരിപാലനത്ഥന്തി കഥിനുദ്ധാരം യാചന്തസ്സ സദ്ധായ പരിപാലനത്ഥന്തി. ദസമം.

നഗ്ഗവഗ്ഗോ തതിയോ.