൨. രതനസിക്ഖാപദം

൫൦൨. ദുതിയേ പമുസ്സിത്വാതി സതിവിപ്പവാസേന പമുസ്സിത്വാ. പുണ്ണപത്തന്തി തുട്ഠിദായം. തഞ്ഹി മനോരഥപുണ്ണേന പത്തബ്ബഭാഗത്താ ‘‘പുണ്ണപത്ത’’ന്തി വുച്ചതി. തസ്സ സരൂപം ദസ്സേതും വുത്തം ‘‘സതതോ പഞ്ച കഹാപണാ’’തി. ഇധ പന കഹാപണാനം പഞ്ചസതത്താ പഞ്ചവീസകഹാപണാ അധിപ്പേതാ. ആഭരണസദ്ദസ്സ അലങ്കാരസദ്ദേന പരിയായഭാവം ദസ്സേതും വുത്തം ‘‘അലങ്കാര’’ന്തി. ‘‘മഹാലതം നാമാ’’തി ഇമിനാ ന യോ വാ സോ വാ അലങ്കാരോ, അഥ ഖോ വിസേസാലങ്കാരോതി ദസ്സേതി. മഹന്താനി മാലാകമ്മലതാകമ്മാനി ഏത്ഥാതി മഹാലതാ. ലതാഗഹണേന ഹി മാലാപി ഗഹിതാ. നവഹി കോടീഹി അഗ്ഘം ഇമസ്സാതി നവകോടിഅഗ്ഘനകം, നവകോടിസങ്ഖാതം അഗ്ഘം അരഹതീതി വാ നവകോടിഅഗ്ഘനകം.

൫൦൪. അന്തേ സമീപേ വസനസീലത്താ പരിചാരികോ ‘‘അന്തേവാസീ’’തി വുച്ചതീതി ആഹ ‘‘പരിചാരികോ’’തി.

൫൦൬. ദ്വേ ലേഡ്ഡുപാതാതി ഥാമമജ്ഝിമസ്സ പുരിസസ്സ ദ്വേ ലേഡ്ഡുപാതാ. സങ്ഘ…പേ… നവകമ്മാനം അത്ഥായ ഉഗ്ഗണ്ഹന്തസ്സ വാ ഉഗ്ഗണ്ഹാപേന്തസ്സ വാ ദുക്കടന്തി യോജനാ. അവസേസന്തി ജാതരൂപരജതതോ അവസേസം. മാതുകണ്ണപിളന്ധനതാലപണ്ണമ്പീതി മാതുയാ കണ്ണേ പിളന്ധിതതാലപണ്ണമ്പി, പടിസാമേന്തസ്സാതി സമ്ബന്ധോ.

‘‘കപ്പിയഭണ്ഡം ഹോതീ’’തി ഇമിനാ അകപ്പിയഭണ്ഡം ന വട്ടതീതി ദസ്സേതി. ഇദന്തി ഭണ്ഡം. പലിബോധോ നാമാതി അത്തനോ പലിബോധോ നാമ. ഛന്ദേനപീതി വഡ്ഢകീആദീനം ഛന്ദഹേതുനാപി. ഭയേനപീതി രാജവല്ലഭാനം ഭയഹേതുനാപി. ബലക്കാരേനാതി കരണം കാരോ, ബലേന കാരോ ബലക്കാരോ, തേന, ബലക്കാരോ ഹുത്വാ പാതേത്വാതി അത്ഥോ.

തത്ഥാതി മഹാരാമേ. യത്ഥാതി യസ്മിം ഠാനേ, സങ്കാ ഉപ്പജ്ജതീതി സമ്ബന്ധോ. മഹാജനസഞ്ചരണട്ഠാനേസൂതി ബഹൂനം ജനാനം സഞ്ചരണസങ്ഖാതേസു ഠാനേസു. നഗഹേതബ്ബസ്സ ഹേതും ദസ്സേതും വുത്തം ‘‘പലിബോധോ ന ഹോതീ’’തി. യസ്മാ പലിബോധോ ന ഹോതി, തസ്മാ ന ഗഹേതബ്ബന്തി അധിപ്പായോ. ഏകോതി ഏകോ ഭിക്ഖു പസ്സതീതി സമ്ബന്ധോ. ഓക്കമ്മാതി ഓക്കമിത്വാ.

രൂപസദ്ദോ ഭണ്ഡപരിയായോതി ആഹ ‘‘ഭണ്ഡ’’ന്തി. ഭണ്ഡം രൂപം നാമാതി യോജനാ. ഭണ്ഡികന്തി ഭണ്ഡേന നിയുത്തം പുടകം. ഗണേത്വാതി ഗണനം കത്വാ. നിമിത്തന്തീതി ഏത്ഥ ഇതിസദ്ദോ നാമപരിയായോ. ലഞ്ഛനാദി നിമിത്തം നാമാതി ഹി യോജനാ. ലഞ്ഛനാദീതി ആദിസദ്ദേന നീലപിലോതികാദയോ സങ്ഗണ്ഹാതി. ലാഖായാതി ജതുനാ.

പതിരൂപാ നാമ ഇധ ലജ്ജികുക്കുച്ചകാതി ആഹ ‘‘ലജ്ജിനോ കുക്കുച്ചകാ’’തി. ഥാവരന്തി ജങ്ഗമാ അഞ്ഞം ഥാവരം. അദ്ധുനോതി കാലസ്സ. സമാദപേത്വാതി അഞ്ഞേ സമാദപേത്വാ. ഉദ്ദിസ്സ അരിയാ തിട്ഠന്തി, ഏസാ അരിയാന യാചനാ’’തി (ജാ. ൧.൭.൫൯) വുത്തനയേന യാചിത്വാതി അത്ഥോ.

൫൦൭. രതനസമ്മതന്തി മനുസ്സാനം ഉപഭോഗപരിഭോഗന്തി. ദുതിയം.