൫. ദുതിയസേനാസനസിക്ഖാപദം

൧൧൬. പഞ്ചമേ മഞ്ചകഭിസീതി മഞ്ചേ അത്ഥരിതബ്ബോ മഞ്ചകോ, സോയേവ ഭിസീതി മഞ്ചകഭിസി. ഏവം പീഠകഭിസിപി. പാവാരോ കോജവോതി ദ്വേയേവ പച്ചത്ഥരണന്തി വുത്താതി ആഹ ‘‘പാവാരോ’’തിആദി. വുത്തന്തി അട്ഠകഥാസു വുത്തം. ദുതിയാതിക്കമേതി ദുതിയപാദാതിക്കമേ. സേനാസനതോതി സചേ ഏകം സേനാസനം ഹോതി, തതോ. അഥ ബഹൂനി സേനാസനാനി ഹോന്തി, സബ്ബപച്ഛിമസേനാസനതോ. ഏകോ ലേഡ്ഡുപാതോ സേനാസനസ്സ ഉപചാരോ ഹോതി, ഏകോ പരിക്ഖേപാരഹോതി ആഹ ‘‘ദ്വേ ലേഡ്ഡുപാതാ’’തി.

സചേ ഭിക്ഖു, സാമണേരോ, ആരാമികോ ചാതി തയോ ഹോന്തി, ഭിക്ഖും അനാപുച്ഛിത്വാ സാമണേരോ വാ ആരാമികോ വാ ന ആപുച്ഛിതബ്ബോ. അഥ സാമണേരോ, ആരാമികോ ചാതി ദ്വേ ഹോന്തി, സാമണേരം അനാപുച്ഛിത്വാ ആരാമികോവ ന ആപുച്ഛിതബ്ബോതി ദസ്സേന്തോ ആഹ ‘‘ഭിക്ഖുമ്ഹി സതീ’’തിആദി. തീസുപി അസന്തേസു ആപുച്ഛിതബ്ബവിധിം ദസ്സേതും വുത്തം ‘‘തസ്മിമ്പി അസതീ’’തിആദി. യേനാതി ഉപാസകേന, ‘‘കാരിതോ’’തി പദേ കത്താ. തസ്സാതി വിഹാരസാമികസ്സ. തസ്മിമ്പി അസതി ഗന്തബ്ബന്തി യോജനാ. പാസാണേസൂതി പാസാണഫലകേസു. സചേ ഉസ്സഹതീതി സചേ സക്കോതി. ഉസ്സഹന്തേന ഭിക്ഖുനാ ഠപേതബ്ബന്തി യോജനാ. തേപീതി ഉപാസകാപി, ന സമ്പടിച്ഛന്തീതി സമ്ബന്ധോ. തത്ഥാതി ദാരുഭണ്ഡാദീസു.

പരിച്ഛേദാകാരേന വേണീയതി ദിസ്സതീതി പരിവേണം. ‘‘അഥ ഖോ’’തി പദം ‘‘വേദിതബ്ബ’’ന്തി പദേ അരുചിലക്ഖണം. ‘‘ആസന്നേ’’തി ഇമിനാ ഉപചാരസദ്ദസ്സ ഉപട്ഠാനത്ഥഅഞ്ഞരോപനത്ഥേ നിവത്തേതി. യസ്മാ വമ്മികരാസിയേവ ഹോതി, തസ്മാതി യോജനാ. ഉപചിനന്തീതി ഉപചികാ, താഹി നിമിത്തഭൂതാഹി പലുജ്ജതി നസ്സതീതി അത്ഥോ. സേനാസനന്തി വിഹാരം. ഖായിതുന്തി ഖാദിതും, അയമേവ വാ പാഠോ. തന്തി മഞ്ചപീഠം. മഞ്ചപീഠം വിഹാരേ അപഞ്ഞപേത്വാ വിഹാരൂപചാരേ പഞ്ഞാപനസ്സ വിസേസഫലം ദസ്സേതും ആഹ ‘‘വിഹാരൂപചാരേ പനാ’’തിആദി. വിഹാരൂപചാരേ പഞ്ഞപിതന്തി സമ്ബന്ധോ.

൧൧൮. ‘‘ഗച്ഛന്തേനാ’’തി പദം ‘‘ഗന്തബ്ബ’’ന്തി പദേ കത്താ. തഥേവാതി യഥാ പുരിമഭിക്ഖു കരോതി, തഥേവ. വസന്തേന ഭിക്ഖുനാ പടിസാമേതബ്ബന്തി യോജനാ. രത്തിട്ഠാനന്തി രത്തിം വസനട്ഠാനം.

യാ ദീഘസാലാ വാ യാ പണ്ണസാലാ വാ ഉപചികാനം ഉട്ഠാനട്ഠാനം ഹോതി, തതോതി യോജനാ. തസ്മിന്തി ദീഘസാലാദികേ. ഹീതി സച്ചം, യസ്മാ വാ, സന്തിട്ഠന്തീതി സമ്ബന്ധോ. സിലുച്ചയോതി പബ്ബതോ, തസ്മിം ലേണം സിലുച്ചയലേണം, പബ്ബതഗുഹാതി അത്ഥോ. ഉപചികാസങ്കാതി ഉപചികാനം ഉട്ഠാനട്ഠാനന്തി ആസങ്കാ. തതോതി പാസാണപിട്ഠിയം വാ പാസാണഥമ്ഭേസു വാ കതസേനാസനാദിതോ. ആഗന്തുകോ യോ ഭിക്ഖു അനുവത്തന്തോ വസതീതി സമ്ബന്ധോ. സോതി ആഗന്തുകോ ഭിക്ഖു. പുന സോതി ആഗന്തുകോ ഭിക്ഖുയേവ. തതോതി ഗഹേത്വാ ഇസ്സരിയേന വസനതോ. ഉഭോപീതി ആവാസികോപി ആഗന്തുകോപി ദ്വേ ഭിക്ഖൂ. തേസൂതി ദ്വീസു തീസു. പച്ഛിമസ്സാതി സബ്ബപച്ഛിമസ്സ. ആഭോഗേനാതി ആഭോഗമത്തേന മുത്തി നത്ഥി, ആപുച്ഛിതബ്ബമേവാതി അധിപ്പായോ. അഞ്ഞതോതി അഞ്ഞാവാസതോ. അഞ്ഞത്രാതി അഞ്ഞസ്മിം ആവാസേ. തത്ഥേവാതി ആനീതാവാസേയേവ. തേനാതി വുഡ്ഢതരേന, ‘‘സമ്പടിച്ഛിതേ’’തി പദേ കത്താ. സമ്പടിച്ഛിതേതി വുഡ്ഢതരേന സമ്പടിച്ഛിതേപി ഇതരസ്സ ഗന്തും വട്ടതി ആപുച്ഛിതത്താതി വദന്തി. നട്ഠം വാതി നട്ഠേ വാ സേനാസനേ സതി ഗീവാ ന ഹോതീതി യോജനാ. അഞ്ഞസ്സാതി അവിസ്സാസികപുഗ്ഗലസ്സ. നട്ഠാനീതി നട്ഠേസു മഞ്ചപീഠേസു സന്തേസു.

വുഡ്ഢതരോ ഭിക്ഖു ച ഇസ്സരിയോ ച യക്ഖോ ച സീഹോ ച വാളമിഗോ ച കണ്ഹസപ്പോ ച വുഡ്ഢ…പേ… കണ്ഹസപ്പാ, തേ ആദയോ യേസം തേതി വുഡ്ഢ…പേ… കണ്ഹസപ്പാദയോ, തേസു. ആദിസദ്ദേന പേതാദയോ സങ്ഗണ്ഹാതി. യത്ഥാതി യസ്മിം ഠാനേ. അസ്സാതി ഭിക്ഖുനോ. ‘‘പലിബുദ്ധോ’’തി പദസ്സ അത്ഥം ദസ്സേതും വുത്തം ‘‘ഉപദ്ദുതോ’’തി. പഞ്ചമം.