൨. മഹാസുഞ്ഞതസുത്തവണ്ണനാ

൧൮൫. ഛവിവണ്ണേന സോ കാളോ, ന നാമേന. പലാലസന്ഥാരോതി ആദീനീതി ആദി-സദ്ദേന കോച്ഛചിമിലികാകടസാരാദീനം ഗഹണം. ഗണഭിക്ഖൂനന്തി ഗണബന്ധനവസേന ഭിക്ഖൂനം.

യദി സംസയോ നാമ നത്ഥി, ‘‘സമ്ബഹുലാ നു ഖോ’’തി ഇദം കഥന്തി ആഹ ‘‘വിതക്കപുബ്ബഭാഗാ’’തിആദി. തത്ഥ വിതക്കോ പുബ്ബഭാഗോ ഏതിസ്സാതി വിതക്കപുബ്ബഭാഗാ, പുച്ഛാ. സാ ‘‘സമ്ബഹുലാ നോ ഏത്ഥ ഭിക്ഖൂവിഹരന്തീ’’തി വചനം, വിതക്കോ പന ‘‘സമ്ബഹുലാ നു ഖോ ഇധ ഭിക്ഖൂ വിഹരന്തീ’’തി ഇമിനാ ആകാരേന തദാ ഭഗവതോ ഉപ്പന്നോ ചിത്തസങ്കപ്പോ, തസ്സ പരിവിതക്കസ്സ തബ്ഭാവജോതനോയം നു-കാരോ വുത്തോതി ദസ്സേന്തോ ആഹ – ‘‘വിതക്കപുബ്ബഭാഗേ ചായം നു-കാരോ നിപാതമത്തോ’’തി. കിഞ്ചാപി ഗച്ഛന്തോ ദിസ്വാ, ‘‘സമ്ബഹുലാ നോ ഏത്ഥ ഭിക്ഖൂ വിഹരന്തീ’’തി പുച്ഛാവസേന ഭഗവതാ വുത്തോ, അഥ ഖോ ‘‘ന ഖോ, ആനന്ദ, ഭിക്ഖു സോഭതി സങ്ഗണികാരാമോ’’തിആദി (മ. നി. ൩.൧൮൫) ഉപരിദേസനാവസേന മത്ഥകം ഗച്ഛന്തേ അവിനിച്ഛിതോ നാമ ന ഹോതി, അഥ ഖോ വിസും വിനിച്ഛിതോ ഏവ ഹോതി, ദിസ്വാ നിച്ഛിനിത്വാവ കഥാസമുട്ഠാപനത്ഥം തഥാ പുച്ഛതി. തഥാ ഹി വുത്തം – ‘‘ജാനന്താപി തഥാഗതാ പുച്ഛന്തീ’’തി (പാരാ. ൧൬). തേനാഹ ‘‘ഇതോ കിരാ’’തിആദി.

യഥാ നദീഓതിണ്ണം ഉദകം യഥാനിന്നം പക്ഖന്ദതി, ഏവം സത്താ ധാതുസോ സംസന്ദന്തി, തസ്മാ ‘‘ഗണവാസോ നദീഓതിണ്ണഉദകസദിസോ’’തി വുത്തം. ഇദാനി തമത്ഥം വിത്ഥാരതോ ദസ്സേതും – ‘‘നിരയതിരച്ഛാനയോനീ’’തിആദി വുത്തം. കുരുവിന്ദാദിന്ഹാനീയചുണ്ണാനി സണ്ഹസുഖുമഭാവതോ നാളിയം പക്ഖിത്താനി നിരന്തരാനേവ തിട്ഠന്തീതി ആഹ – ‘‘ചുണ്ണഭരിതാ നാളി വിയാ’’തി. സത്തപണ്ണാസ കുലസതസഹസ്സാനീതി സത്തസതസഹസ്സാധികാനി പഞ്ഞാസ കുലാനംയേവ സതസഹസ്സാനി, മനുസ്സാനം പന വസേന സത്ത കോടിയോ തദാ തത്ഥ വസിംസു.

തതോ ചിന്തേസി, കഥം? കാമഞ്ചായം ലോകപകതി, മയ്ഹം പന സാസനേ അയുത്തോവ സോതി ആഹ – ‘‘മയാ’’തിആദി. ധമ്മന്തി സഭാവസിദ്ധം. സംവേഗോതി സഹോത്തപ്പഞാണം വുച്ചതി. ന ഖോ പനേതം സക്കാ ഗിലാനുപട്ഠാനഓവാദാനുസാസനിആദിവസേന സമാഗമസ്സ ഇച്ഛിതബ്ബത്താ. ഗണഭേദനന്തി ഗണസങ്ഗണികായ വിവേചനം.

൧൮൬. കതപരിഭണ്ഡന്തി പുബ്ബേ കതസംവിധാനസ്സ ചീവരസ്സ വുത്താകാരേന പടിസങ്ഖരണം. നോതി അമ്ഹാകം. അനത്തമനോതി അനാരാധിതചിത്തോ.

സകഗണേന സഹഭാവതോ സങ്ഗണികാതി ആഹ ‘‘സകപരിസസമോധാന’’ന്തി. ഗണോതി പന ഇധ ജനസമൂഹോതി വുത്തം ‘‘നാനാജനസമോധാന’’ന്തി. സോഭതി യഥാനുസിട്ഠം പടിപജ്ജമാനതോ. കാമതോ നിക്ഖമതീതി നിക്ഖമോ, ഏവം നിക്ഖമവസേന ഉപ്പന്നം സുഖം. ഗണസങ്ഗണികാകിലേസസങ്ഗണികാഹി പവിവിത്തി പവിവേകോ. പവിവേകവസേന ഉപ്പന്നം സുഖം. രാഗാദീനം ഉപസമാവഹം സുഖം ഉപസമസുഖം. മഗ്ഗസമ്ബോധാവഹം സുഖം സമ്ബോധിസുഖം. നികാമേതബ്ബസ്സ, നികാമം വാ ലാഭീ നികാമലാഭീ. നിദുക്ഖം സുഖേനേവ ലഭതീതി അദുക്ഖലാഭീ. കസിരം വുച്ചതി അപ്പകന്തി ആഹ – ‘‘അകസിരലാഭീതി വിപുലലാഭീ’’തി.

സാമായികന്തി സമയേ കിലേസവിമുച്ചനം അച്ചന്തമേവാതി സാമായികം മ-കാരേ അ-കാരസ്സ ദീഘം കത്വാ. തേനാഹ – ‘‘അപ്പിതപ്പിതസമയേ കിലേസേഹി വിമുത്ത’’ന്തി. കന്തന്തി അങ്ഗസന്തതായ ആരമ്മണസന്തതായ ച കമനീയം മനോരമ്മം. അസാമായികം അച്ചന്തവിമുത്തം.

ഏത്താവതാതിആദിനാ സങ്ഗണികാരാമസ്സ വിസേസാധിഗമസ്സ അന്തരായികഭാവം അന്വയതോ ബ്യതിരേകതോ ച സഹ നിദസ്സനേന ദസ്സേതി. തത്ഥ സാ ദുവിധാ അന്തരായികതാ വോദാനധമ്മാനം അനുപ്പത്തിഹേതുകാ, സംകിലേസധമ്മാനം ഉപ്പത്തിഹേതുകാ ച.

തേ പഠമം ‘‘സങ്ഗണികാരാമോ’’തിആദിനാ വിഭാവേത്വാ ഇതരം വിഭാവേതും, ‘‘ഇദാനി ദോസുപ്പത്തിം ദസ്സേന്തോ’’തിആദി വുത്തം. ‘‘അട്ഠിഞ്ച പടിച്ച ന്ഹാരുഞ്ച പടിച്ച ചമ്മഞ്ച പടിച്ച മംസഞ്ച പടിച്ച ആകാസോ പരിവാരിതോ രൂപന്ത്വേവ സങ്ഖം ഗച്ഛതീ’’തിആദീസു (മ. നി. ൧.൩൦൬) വിയ ഇധ രൂപസദ്ദോ കരജകായപരിയായോതി ‘‘രൂപന്തി സരീര’’ന്തി ആഹ. ‘‘നാഹം, ആനന്ദ…പേ… ദോമനസ്സുപായാസാ’’തി കസ്മാ വുത്തം? നനു കായേ ച ജീവിതേ ച അനപേക്ഖചിത്താനം ആരദ്ധവിപസ്സകാനമ്പി അസപ്പായവജ്ജനസപ്പായസേവനവസേന കായസ്സ പരിഹരണം ഹോതീതി? സച്ചം, തം പന യോ കല്ലസരീരം നിസ്സായ ധമ്മസാധനായ അനുയുഞ്ജിതുകാമോ ഹോതി, തസ്സേവ ധമ്മസാധനതാവസേന. ധമ്മസാധനഭാവഞ്ഹി അപേക്ഖിത്വാ അസപ്പായം വജ്ജേത്വാ സപ്പായവസേന പോസേത്വാ സുട്ഠുതരം ഹുത്വാ അനുയുഞ്ജനതോ കായസ്സ പരിഹരണം, ന സോ കായേ അഭിരതോ നാമ ഹോതി പച്ചവേക്ഖണായത്തത്താ അപേക്ഖായ വിനോദിതബ്ബോ താദിസോതി. ഉപാലിഗഹപതിനോതി ഏത്ഥാപി ‘‘ദസബലസാവകത്തുപഗമനസങ്ഖാതേനാ’’തി ആനേത്വാ യോജേതബ്ബം.

൧൮൭. മഹാകരുണാവസേന പരിവുതായ പരിസായ മജ്ഝേ നിസിന്നോപി ഏകന്തവിവേകജ്ഝാസയത്താ ഏകകോവ. ഏതേന സത്ഥുനോ പവിവിത്തസ്സ പവിവേകത്തേന വിവിത്തതം ദസ്സേതി. രൂപാരൂപപടിഭാഗനിമിത്തേഹി നിവത്തനത്ഥം ‘‘രൂപാദീനം സങ്ഖതനിമിത്താന’’ന്തി വുത്തം. അതിവിയ സന്തതരപണീതതമഭാവേന വിസേസതോ സിനോതി ബന്ധതീതി വിസയോ, സോ ഏവ സസന്തതിപരിയാപന്നതായ അജ്ഝത്തം. കിം പന തന്തി ആഹ – ‘‘സുഞ്ഞതന്തി സുഞ്ഞതഫലസമാപത്തി’’ന്തി. ഉപധിവിവേകതായ അസങ്ഖതാ ധാതു ഇധ വിവേകോതി അധിപ്പേതോതി ആഹ – ‘‘വിവേകനിന്നേനാ’’തിആദി. ഭങ്ഗമത്തമ്പി അസേസേത്വാ ആസവട്ഠാനിയാനഞ്ച ധമ്മാനം തത്ഥ വിഗതത്താ തേസം വസേന വിഗതന്തേന, ഏവംഭൂതം തേസം ബ്യന്തിഭാവം പത്തന്തി പാളിയം ‘‘ബ്യന്തിഭൂതേനാ’’തി വുത്തം. ഉയ്യോജനം വിസ്സജ്ജനം, തം ഏതസ്സ അത്ഥി, ഉയ്യോജേതി വിസ്സജ്ജേതീതി വാ ഉയ്യോജനികം. യസ്മാ ന സബ്ബകഥാ ഉയ്യോജനവസേനേവ പവത്തതി, തസ്മാ വുത്തം ‘‘ഉയ്യോജനികപടിസംയുത്ത’’ന്തി.

തേലപാകം ഗണ്ഹന്തോ വിയാതി യഥാ തേലപാകോ നാമ പരിച്ഛിന്നകാലോ ന അതിക്കമിതബ്ബോ, ഏവം അത്തനോ സമാപത്തികാലം അനതിക്കമിത്വാ. യഥാ ഹി കുസലോ വേജ്ജോ തേലം പചന്തോ തം തം തേലകിച്ചം ചിന്തേത്വാ യദി വാ പത്ഥിന്നപാകോ, യദി വാ മജ്ഝിമപാകോ, യദി വാ ഖരപാകോ ഇച്ഛിതബ്ബോ, തസ്സ കാലം ഉപധാരേത്വാ പചതി, ഏവം ഭഗവാ ധമ്മം ദേസേന്തോ വേനേയ്യാനം ഞാണപരിപാകം ഉപധാരേത്വാ തം തം കാലം അനതിക്കമിത്വാ ധമ്മം ദേസേത്വാ പരിസം ഉയ്യോജേന്തോ ച വിവേകനിന്നേനേവ ചിത്തേന ഉയ്യോജേതി. ദ്വേ പഞ്ചവിഞ്ഞാണാനിപി തദഭിനീഹതമനോവിഞ്ഞാണവസേന നിബ്ബാനനിന്നാനേവ. ബുദ്ധാനഞ്ഹി സങ്ഖാരാനം സുട്ഠു പരിഞ്ഞാതതായ പണീതാനമ്പി രൂപാദീനം ആപാഥഗമനേ പഗേവ ഇതരേസം പടികൂലതാവ സുപാകടാ ഹുത്വാ ഉപട്ഠാതി, തസ്മാ ഘമ്മാഭിതത്തസ്സ വിയ സീതജലട്ഠാനനിന്നതാ നിബ്ബാനനിന്നമേവ ചിത്തം ഹോതി, തസ്സ അതിവിയ സന്തപണീതഭാവതോ.

൧൮൮. അജ്ഝത്തമേവാതി ഇധ ഝാനാരമ്മണം അധിപ്പേതന്തി ആഹ ‘‘ഗോചരജ്ഝത്തമേവാ’’തി. ഇധ നിയകജ്ഝത്തം സുഞ്ഞതം. അപഗുണപാദകജ്ഝാനഞ്ഹി ഏത്ഥ ‘‘നിയകജ്ഝത്ത’’ന്തി അധിപ്പേതം വിപസ്സനാവിസേസസ്സ അധിപ്പേതത്താ, നിയകജ്ഝത്തം നിജ്ജീവനിസ്സത്തതം, അനത്തതന്തി അത്ഥോ. അസമ്പജ്ജനഭാവജാനനേനാതി ഇദാനി മേ കമ്മട്ഠാനം വീഥിപടിപന്നം ന ഹോതി, ഉപ്പഥമേവ പവത്തതീതി ജാനനേന.

കസ്മാ പനേത്ഥ ഭഗവതാ വിപസ്സനായ ഏവ പാദകേ ഝാനേ അവത്വാ പാദകജ്ഝാനം ഗഹിതന്തി ആഹ – ‘‘അപ്പഗുണപാദകജ്ഝാനതോ’’തിആദി. ന പക്ഖന്ദതി സമ്മാ ന സമാഹിതത്താ. സോ പന ‘‘അജ്ഝത്തധമ്മാ മയ്ഹം നിജ്ജടാ നിഗുമ്ബാ ഹുത്വാ ന ഉപട്ഠഹന്തി, ഹന്ദാഹം ബഹിദ്ധാധമ്മേ മനസി കരേയ്യം ഏകച്ചേസു സങ്ഖാരേസു ഉപട്ഠിതേസു ഇതരേപി ഉപട്ഠഹേയ്യുമേവാ’’തി പരസ്സ…പേ… മനസി കരോതി. പാദകജ്ഝാനവസേന വിയ സമ്മസിതജ്ഝാനവസേനപി ഉഭതോഭാഗവിമുത്തോ ഹോതിയേവാതി ആഹ – ‘‘അരൂപസമാപത്തിയം നു ഖോ കഥന്തി ആനേഞ്ജം മനസി കരോതീ’’തി. ന മേ ചിത്തം പക്ഖന്ദതീതി മയ്ഹം വിപസ്സനാചിത്തം വീഥിപടിപന്നം ഹുത്വാ ന വഹതീതി. പാദകജ്ഝാനമേവാതി വിപസ്സനായ പാദകഭൂതമേവ ഝാനം. പുനപ്പുനം മനസി കാതബ്ബന്തി പുനപ്പുനം സമാപജ്ജിതബ്ബം വിപസ്സനായ തിക്ഖവിസദതാപാദനായ. അവഹന്തേ നിപുണാഭാവേന ഛേദനകിരിയായ അപ്പവത്തന്തേ. സമാപജ്ജിത്വാ വിപസ്സനായ തിക്ഖകമ്മകരണം സമഥവിപസ്സനാവിഹാരേനാതി ആഹ – ‘‘കമ്മട്ഠാനേ മനസികാരോ വഹതീ’’തി.

൧൮൯. സമ്പജ്ജതി മേതി വീഥിപടിപത്തിയാ പുബ്ബേനാപരം വിസേസാഭാവതോ സമ്പജ്ജതി മേ കമ്മട്ഠാനന്തി ജാനനേന. ഇരിയാപഥം അഹാപേത്വാതി യഥാ പരിസ്സമോ നാഗച്ഛതി, ഏവം അത്തനോ ബലാനുരൂപം തസ്സ കാലം നേത്വാ പമാണമേവ പവത്തനേന ഇരിയാപഥം അഹോപേത്വാ. സബ്ബവാരേസൂതി ഠാനനിസജ്ജാസയനവാരേസു. കഥാവാരേസു പന വിസേസം തത്ഥ തത്ഥ വദന്തി. ഇദം വുത്തന്തി ഇദം, ‘‘ഇമിനാ വിഹാരേനാ’’തിആദിവചനം വുത്തം.

൧൯൦. കാമവിതക്കാദയോ ഓളാരികകാമരാഗബ്യാപാദസഭാഗാതി ആഹ – ‘‘വിതക്കപഹാനേന ദ്വേ മഗ്ഗേ കഥേത്വാ’’തി. കാമഗുണേസൂതി നിദ്ധാരണേ ഭുമ്മം. കിസ്മിഞ്ചിദേവ കിലേസുപ്പത്തികാരണേതി തസ്സ പുഗ്ഗലസ്സ കിലേസുപ്പത്തികാരണം സന്ധായ വുത്തം, അഞ്ഞഥാ സബ്ബേപി പഞ്ച കാമഗുണാ കിലേസുപ്പത്തികാരണമേവ. സമുദാചരതീതി സമുദാചാരോതി ആഹ ‘‘സമുദാചരണതോ’’തി. സോ പന യസ്മാ ചിത്തസ്സ, ന സത്തസ്സ, തസ്മാ വുത്തം പാളിയം ‘‘ചേതസോ’’തി. മ-കാരോ പദസന്ധികരോ ഏ-കാരസ്സ ച അകാരോ കതോതി ആഹ ‘‘ഏവം സന്തേ ഏതന്തി.

൧൯൧. അനുസയോതി മാനാനുസയോ ഭവരാഗാനുസയോ അവിജ്ജാനുസയോതി തിവിധോപി അനുസയോ പഹീയതി അരഹത്തമഗ്ഗേന. വുത്തനയേനേവാതി, ‘‘തതോ മഗ്ഗാനന്തരം ഫലം, ഫലതോ വുട്ഠായ പച്ചവേക്ഖമാനോ പഹീനഭാവം ജാനാതി, തസ്സ ജാനനേന സമ്പജാനോ ഹോതീ’’തി വുത്തനയേന.

കുസലതോ ആയാതീതി ആയതോ, സോ ഏതേസന്തി കുസലായതികാ. തേനാഹ ‘‘കുസലതോ ആഗതാ’’തി. തം പന നേസം കുസലായതികത്തം ഉപനിസ്സയവസേന ഹോതി സഹജാതവസേനപീതി തദുഭയം ദസ്സേതും, ‘‘സേയ്യഥിദ’’ന്തിആദി വുത്തം.

യസ്മാ പന യഥാവുത്തധമ്മേസു കേചി ലോകിയാ, കേചി ലോകുത്തരാ; അഥ കസ്മാ വിസേസേന ‘‘ലോകുത്തരാ’’തി വുത്തന്തി ആഹ – ‘‘ലോകേ ഉത്തരാ വിസിട്ഠാ’’തി. തേന ലോകിയധമ്മേസു ഉത്തമഭാവേന ഝാനാദയോ ലോകുത്തരാ വുത്താ, ന ലോകസ്സ ഉത്തരണതോതി ദസ്സേതി. യം കിഞ്ചി മഹഗ്ഗതചിത്തം മാരസ്സ അവിസയോ അകാമാവചരത്താ, പഗേവ തം വിപസ്സനായ പാദകഭൂതം സുവിക്ഖാലിതമലന്തി ആഹ – ‘‘ജാനിതും ന സക്കോതീ’’തി. ഏകോ ആനിസംസോ അത്ഥി ഭാവനാനുയോഗസ്സ സപ്പായധമ്മകഥാപടിലാഭോ.

൧൯൨. ഏതദത്ഥന്തി കേവലസ്സ സുതസ്സ അത്ഥായ. സപ്പായാസപ്പായവസേനാതി കസ്മാ വുത്തം? നനു സപ്പായവസേന ദസകഥാവത്ഥൂനി ആഗതാനീതി? സച്ചമേതം, അസപ്പായകഥാവജ്ജനപുബ്ബികായ സപ്പായ കഥായ വസേന ആഗതത്താ ‘‘സപ്പായാസപ്പായവസേന ആഗതാനീ’’തി വുത്തം. സുതപരിയത്തിവസേനാതി സരൂപേന തത്ഥ അനാഗതാനിപി ദസകഥാവത്ഥൂനി സുത്തഗേയ്യാദിഅന്തോഗധത്താ, ‘‘സുതപരിയത്തിവസേന ആഗതാനീ’’തി വുത്തം. പരിപൂരണവസേന സരൂപതോ ആഗതത്താ ഇമസ്മിം ഠാനേ ഠത്വാ കഥേതബ്ബാനി. അത്ഥോതി സാമഞ്ഞത്ഥോ.

൧൯൩. അനുആവത്തന്തീതി അനുഅനു അഭിമുഖാ ഹുത്വാ വത്തന്തി, പയിരുപാസനാദിവസേന അനുകൂലയന്തി. മുച്ഛനതണ്ഹന്തി പച്ചയേസു മുച്ഛനാകാരം. തണ്ഹായ പത്ഥനാ നാമ തേനാകാരേന പവത്തീതി ആഹ – ‘‘പത്ഥേതി പവത്തേതീ’’തി. കിലേസൂപദ്ദവേനാതി കിലേസസങ്ഖാതേന ഉപദ്ദവേന. കിലേസാ ഹി സത്താനം മഹാനത്ഥകരണതോ ‘‘ഉപദ്ദവോ’’തി വുച്ചന്തി. അത്തനോ അബ്ഭന്തരേ ഉപ്പന്നേന കിലേസൂപദ്ദവേന അന്തേവാസിനോ, ഉപദ്ദവോ അന്തേവാസൂപദ്ദവോ, ബ്രഹ്മചരിയസ്സ ഉപദ്ദവോ ബ്രഹ്മചാരുപദ്ദവോതി ഇമമത്ഥം ‘‘സേസുപദ്ദവേസുപി ഏസേവ നയോ’’തി ഇമിനാ അതിദിസതി. ഗുണമരണം കഥിതം, ന ജീവിതമരണം.

അപ്പലാഭാതി അപ്പമത്തകലാഭീ വിസേസാനം. ഏവം വുത്തോതി യഥാവുത്തബ്രഹ്മചാരുപദ്ദവോ ദുക്ഖവിപാകതരോ ചേവ കടുകവിപാകതരോ ചാതി ഏവം വുത്തോ. ആചരിയന്തേവാസികൂപദ്ദവോ ഹി ബാഹിരകസമയവസേന വുത്തോ, ബ്രഹ്മചാരുപദ്ദവോ പന സാസനവസേന. ദുരക്ഖാതേ ഹി ധമ്മവിനയേ ദുപ്പടിപത്തി ന മഹാസാവജ്ജാ മിച്ഛാഭിനിവേസസ്സ സിഥിലവായാമഭാവതോ; സ്വാഖ്യാതേ പന ധമ്മവിനയേ ദുപ്പടിപത്തി മഹാസാവജ്ജാ മഹതോ അത്ഥസ്സ ബാഹിരഭാവകരണതോ. തേനാഹ ‘‘സാസനേ പനാ’’തിആദി.

൧൯൬. തസ്മാതി ഇദം പുബ്ബപരാപേക്ഖം പുരിമസ്സ ച അത്ഥസ്സ കാരണഭാവേന പച്ചാമസനന്തി ആഹ ‘‘യസ്മാ’’തിആദി. മിത്തം ഏതസ്സ അത്ഥീതി മിത്തവാ, തസ്സ ഭാവോ മിത്തവതാ, തായ. മിത്തവസേന പടിപജ്ജനന്തി ആഹ ‘‘മിത്തപടിപത്തിയാ’’തി. സപത്തവതായാതി ഏത്ഥാപി ഏസേവ നയോ.

ദുക്കടദുബ്ഭാസിതമത്തമ്പീതി ഇമിനാ പഗേവ ഇതരം വീതിക്കമന്തോതി ദസ്സേതി. സാവകേസു ഹിതപരക്കമനം ഓവാദാനുസാസനീഹി പടിപജ്ജനന്തി ആഹ – ‘‘തഥാ ന പടിപജ്ജിസ്സാമീ’’തി. ആമകമത്തന്തി കുലാലഭാജനം വുച്ചതി. നാഹം തുമ്ഹേസു തഥാ പടിപജ്ജിസ്സാമീതി കുമ്ഭകാരോ വിയ ആമകഭാജനേസു അഹം തുമ്ഹേസു കേവലം ജാനാപേന്തോ ന പടിപജ്ജിസ്സാമി. നിഗ്ഗണ്ഹിത്വാതി നീഹരിത്വാ. ലോകിയഗുണാപി ഇധ സാരോത്വേവ അധിപ്പേതാ ലോകുത്തരഗുണാനം അധിട്ഠാനഭാവതോ. സേസം സുവിഞ്ഞേയ്യമേവ.

മഹാസുഞ്ഞതസുത്തവണ്ണനായ ലീനത്ഥപ്പകാസനാ സമത്താ.