൪. സേവിതബ്ബാസേവിതബ്ബസുത്തവണ്ണനാ

൧൦൯. അഞ്ഞമഞ്ഞന്തി അഞ്ഞം അഞ്ഞം. തേനാഹ ‘‘അഞ്ഞം സേവിതബ്ബ’’ന്തിആദി. സത്തഹി പദേഹീതി സത്തഹി വാക്യേഹി. പജ്ജതി ഏതേന യഥാധിപ്പേതോ അത്ഥോതി പദം, വാക്യം. സാരിപുത്തത്ഥേരസ്സ ഓകാസകരണം ധമ്മദായാദേ (മ. നി. ൧.൩൧) വുത്തനയേന വേദിതബ്ബം.

൧൧൩. ദിട്ഠിയേവ പച്ചയവസേന പടിലദ്ധതായ ദിട്ഠിപടിലാഭോ. സഞ്ഞാപടിലാഭേപി ഏസേവ നയോ. മിച്ഛാദിട്ഠിസമ്മാദിട്ഠിയോ…പേ… ന ഗഹിതാ കമ്മപഥപ്പത്താനം തേസം മനോസമാചാരഭാവേന ഗഹിതത്താ. യദി ഏവം കസ്മാ ദിട്ഠി ചിത്തുപ്പാദവാരേ ന ഗഹിതാതി? കാമം മിച്ഛാദിട്ഠിയാ അവയവിഭാവോ ലബ്ഭതി, തഥാപി ചിത്തുപ്പാദക്ഖണേ ലോകിയലോകുത്തരചിത്തുപ്പാദേസു കമ്മപഥകോട്ഠാസോ ന ഉദ്ധടോ.

൧൧൫. കാമസഞ്ഞാദീനന്തി ഏത്ഥ ആദി-സദ്ദേന യഥാ ബ്യാപാദവിഹിംസാസഞ്ഞാ സങ്ഗഹിതാ, ഏവം അനഭിജ്ഝാഅബ്യാപാദഅവിഹിംസാസഞ്ഞാ സങ്ഗഹിതാ പഠമേന ആദിസദ്ദേന ‘‘അനഭിജ്ഝാസഹഗതായ സഞ്ഞായാ’’തിആദിപാഠസ്സ സങ്ഗഹിതത്താ.

൧൧൭. തി കാമഭവാദീനം അപരിയോസാനായ പരിയോസാനം ഇച്ഛതോപി താദിസസ്സ ഭവാനം അപരിയോസാനമേവ ഹോതി. ചത്താരോ ഹോന്തി പുഗ്ഗലവസേന. തേനാഹ ‘‘പുഥുജ്ജനോപി ഹീ’’തിആദി. അകുസലാ ധമ്മാ വഡ്ഢന്തീതി തേസം പഹാനായ അപ്പടിപജ്ജമാനസ്സാതി അധിപ്പായോ, തതോ ഏവ കുസലാ ധമ്മാ പരിഹായന്തി. തേനസ്സ കിലേസദുക്ഖേന വിപാകദുക്ഖേന ച സദുക്ഖമേവ അത്തഭാവം അഭിനിബ്ബത്തേതി. ഓരമ്ഭാഗിയസംയോജനാനി പഹായ സുദ്ധാവാസേസു നിബ്ബത്തനാരഹോ അനാഗാമീ കഥം…പേ… അഭിവഡ്ഢന്തീതി ആഹ ‘‘അനാഗാമീപീ’’തിആദി. സദുക്ഖമേവ അത്തഭാവം അഭിനിബ്ബത്തേതി, യായ ലബ്ഭമാനഅകുസലാഭിവുദ്ധിം കുസലപരിഹാനിഞ്ച ഗഹേത്വാ അനാഗാമിനോപി സബ്യാബജ്ഝഅത്തഭാവാഭിനിബ്ബത്തനം വുത്തം. ഏവം യഥാലബ്ഭമാനം അകുസലപരിഹാനിം കുസലാഭിവുദ്ധിഞ്ച ഗഹേത്വാ പുഥുജ്ജനസ്സപി അന്തിമഭവികസ്സ അബ്യാബജ്ഝഅത്തഭാവാഭിനിബ്ബത്തനം വുത്തന്തി ദട്ഠബ്ബം. തേനാഹ ‘‘പുഥുജ്ജനോപീ’’തിആദി. അകുസലമേവ ഹായതി,ന കുസലം തസ്സ ബുദ്ധിപക്ഖേ ഠിതത്താ. തത്ഥാപി വിപസ്സനമേവ ഗബ്ഭം ഗണ്ഹാപേതി, ന വട്ടഗബ്ഭം അന്തിമഭവികതായ വിവട്ടൂപനിസ്സിതത്താ അജ്ഝാസയസ്സ, ഞാണസ്സ ച പാകഗമനതോ.

൧൧൯. ഏകച്ചസ്സാതി സാമിവചനം ‘‘അഭിനന്ദതീ’’തിആദീസു പച്ചത്തവസേന പരിണാമേതബ്ബം, തഥാ ‘‘നിബ്ബിന്ദതീ’’തിആദീസുപി. ഉഗ്ഗണ്ഹിത്വാപീതി പി-സദ്ദോ ലുത്തനിദ്ദിട്ഠോ. ഭഗവതോ ഭാസിതസ്സ അത്ഥം അജാനന്താ താവ ദീഘരത്തം ഹിതസുഖതോ പരിബാഹിരാ ഹോന്തു ജാനന്താനമ്പി സബ്ബേസം ദീഘരത്തം ഹിതായ സുഖായ ഹോതീതി അനേകംസികതം ചോദേന്തോ ‘‘ഏവം സന്തേപീ’’തിആദിമാഹ. ഇതരോ സബ്ബേസമ്പി ദീഘരത്തം ഹിതായ സുഖായ ഹോതിയേവാതി, ‘‘അപ്പടിസന്ധികാ’’തിആദിനാ അനേകംസികതം പരിഹരതി. സേസം സുവിഞ്ഞേയ്യമേവ.

സേവിതബ്ബാസേവിതബ്ബസുത്തവണ്ണനായ ലീനത്ഥപ്പകാസനാ സമത്താ.