൭. പിയജാതികസുത്തവണ്ണനാ

൩൫൩. പകതിനിയാമേനാതി യഥാ സോകുപ്പത്തിതോ പുബ്ബേ ഇതി കത്തബ്ബേസു അസമ്മോഹവസേന ചിത്തം പക്ഖന്ദതി, താനി ചസ്സ ഉപട്ഠഹന്തി, ന ഏവം സോകസ്സ ചിത്തസങ്കോചസഭാവതോ. തേന വുത്തം ‘‘പകതിനിയാമേന പന ന പടിഭന്തീ’’തി. കേചി പന ‘‘സാമന്താ കതിപയേ ന കുടുമ്ബം സന്ധാരേതി. തേനാഹ ‘ന സബ്ബേന സബ്ബം പടിഭന്തീ’തി’’ വദന്തി. ഏത്ഥാതി ദുതിയപദേ. അനേകത്ഥത്താ ധാതൂനം ‘‘ന പടിഭാതീ’’തി പദസ്സ ‘‘ന രുച്ചതീ’’തി അത്ഥമാഹ. ന പടിഭാതീതി വാ ഭുഞ്ജിതുകാമതാചിത്തം ന ഉപട്ഠിതന്തി അത്ഥോ. പതിട്ഠിതോകാസന്തി ഇന്ദ്രിയാവിട്ഠട്ഠാനം വദതി. പിയായിതബ്ബതോ പിയോ ജാതി ഉപ്പത്തിട്ഠാനം ഏതേസന്തി പിയജാതികാ. പിയോ പഭുതി ഏതേസന്തി പിയപ്പഭുതികാതി വത്തബ്ബേ, ഉ-കാരസ്സ വ-കാരം, ത-കാരസ്സ ച ലോപം കത്വാ ‘‘പിയപ്പഭാവികാ’’തി വുത്തം. തേനാഹ ‘‘പിയതോ പഭവന്തീ’’തി.

൩൫൫. പര-സദ്ദേന സമാനത്ഥം അജ്ഝത്തികഭാവനിസേധനത്ഥം ‘‘പിരേ’’തി പദന്തി ആഹ ‘‘അമ്ഹാകം പരേ’’തി. പിരേതി വാ ‘‘പരതോ’’തി ഇമിനാ സമാനത്ഥം നിപാതപദന്തി ആഹ ‘‘ചര പിരേതി പരതോ ഗച്ഛാ’’തി.

൩൫൬. ദ്വിധാ ഛേത്വാതി ഏത്ഥ യദി ഇത്ഥീ തസ്സ പുരിസസ്സ പിയാ, കഥം ദ്വിധാ ഛിന്ദതീതി ആഹ ‘‘യദി ഹീ’’തിആദി.

൩൫൭. കഥം കഥേയ്യന്തി യഥാ ഭഗവാ ഏതസ്സ ബ്രാഹ്മണസ്സ കഥേസി, സോ ച മേ കഥേസി, തഥാ ചാഹം കഥേയ്യം. മരണവസേന വിപരിണാമോ അത്തഭാവസ്സ പരിവത്തത്താ. പലായിത്വാ ഗമനവസേന അഞ്ഞഥാഭാവോ മിത്തസന്ഥവസ്സ സമാഗമസ്സ ച അഞ്ഞഥാഭൂതത്താ.

ഛഡ്ഡിതഭാവേനാതി പരിവത്തിതഭാവേന. ഹത്ഥഗമനവസേന അഞ്ഞഥാഭാവോ പുബ്ബേ സവസേ വത്തിതാനം ഇദാനി വസേ അവത്തനഭാവേന.

ആചമേഹീതി ആചമനം മുഖവിക്ഖാലനം കാരേഹി. യസ്മാ മുഖം വിക്ഖാലേന്താ ഹി ഹത്ഥപാദേ ധോവിത്വാ വിക്ഖാലേന്തി, തസ്മാ ‘‘ആചമിത്വാ’’തി വത്വാ പച്ഛാപി തസ്സ അത്ഥം ദസ്സേന്തോ ‘‘മുഖം വിക്ഖാലേത്വാ’’തി ആഹ. സേസം സുവിഞ്ഞേയ്യമേവ.

പിയജാതികസുത്തവണ്ണനായ ലീനത്ഥപ്പകാസനാ സമത്താ.