൨. വേരഞ്ജകസുത്തവണ്ണനാ
൪൪൪. വേരഞ്ജവാസിനോതി വേരഞ്ജഗാമവാസിനോ. കേചി പന ‘‘വിവിധരട്ഠവാസിനോ വേരഞ്ജകാ’’തി ഏതമത്ഥം വദന്തി, തേസം മതേന ‘‘വേരജ്ജകാ’’തി പാളിയാ ഭവിതബ്ബന്തി. അനിയമിതകിച്ചേനാതി ‘‘ഇമിനാ നാമാ’’തി ഏവം ന നിയമിതേന കിച്ചേന. അയം വിസേസോതി അയം പുഗ്ഗലാധിട്ഠാനധമ്മാധിട്ഠാനകതോ ഇമേസു ദ്വീസു സുത്തേസു ദേസനായ വിസേസോ, അത്ഥോ പന ദേസനാനയോ ച മജ്ഝേ ഭിന്നസുവണ്ണം വിയ അവിസിട്ഠോതി ദസ്സേതി. കസ്മാ പന ഭഗവാ കത്ഥചി പുഗ്ഗലാധിട്ഠാനദേസനം ദേസേതി, കത്ഥചി ധമ്മാധിട്ഠാനന്തി? ദേസനാവിലാസതോ വേനേയ്യജ്ഝാസയതോ ച. ദേസനാവിലാസപ്പത്താ ഹി ബുദ്ധാ ഭഗവന്തോ, തേ യഥാരുചി കത്ഥചി പുഗ്ഗലാധിട്ഠാനം കത്വാ, കത്ഥചി ധമ്മാധിട്ഠാനം കത്വാ ധമ്മം ദേസേന്തി. യേ പന വേനേയ്യാ സാസനക്കമം അനോതിണ്ണാ, തേസം പുഗ്ഗലാധിട്ഠാനദേസനം ദേസേന്തി. യേ ഓതിണ്ണാ, തേസം ധമ്മാധിട്ഠാനം. സമ്മുതിസച്ചവിസയാ പുഗ്ഗലാധിട്ഠാനാ, ഇതരാ പരമത്ഥസച്ചവിസയാ. പുരിമാ കരുണാനുകൂലാ, ഇതരാ പഞ്ഞാനുകൂലാ. സദ്ധാനുസാരിഗോത്താനം വാ പുരിമാ. തേ ഹി പുഗ്ഗലപ്പമാണാ, പച്ഛിമാ ധമ്മാനുസാരീനം. സദ്ധാചരിതതായ വാ ലോകാധിപതീനം വസേന പുഗ്ഗലാധിട്ഠാനാ, പഞ്ഞാചരിതതായ ധമ്മാധിപതീനം വസേന ധമ്മാധിട്ഠാനാ. പുരിമാ ച നേയ്യത്ഥാ, പച്ഛിമാ നീതത്ഥാ. ഇതി ഭഗവാ തം തം വിസേസം അവേക്ഖിത്വാ തത്ഥ തത്ഥ ദുവിധം ദേസനം ദേസേതീതി വേദിതബ്ബം.
വേരഞ്ജകസുത്തവണ്ണനായ ലീനത്ഥപ്പകാസനാ സമത്താ.