൪. പദട്ഠാനഹാരവണ്ണനാ

കിസ്സോപി മഞ്ഞനാ സക്കായസ്സ പദട്ഠാനം, മഞ്ഞനാനം അയോനിസോമനസികാരോ പദട്ഠാനം, സുതദ്വയവിരഹോ അന്ധപുഥുജ്ജനഭാവസ്സ പദട്ഠാനം, സോ അരിയാനം അദസ്സാവിതായ പദട്ഠാനം, സാ അരിയധമ്മസ്സ അകോവിദതായ പദട്ഠാനം, സാ അരിയധമ്മേ അവിനീതതായ പദട്ഠാനം. ‘‘സപ്പുരിസാനം അദസ്സാവീ’’തി ഏത്ഥാപി ഏസേവ നയോ. സഞ്ഞാവിപല്ലാസോ മഞ്ഞനാനം പദട്ഠാനം. സഞ്ഞാനിദാനാ ഹി പപഞ്ചസങ്ഖാതി. മഞ്ഞനാസു ച തണ്ഹാമഞ്ഞനാ ഇതരമഞ്ഞനാനം പദട്ഠാനം ‘‘തണ്ഹാഗതാനം പരിതസ്സിതവിപ്ഫന്ദിത’’ന്തി, (ദീ. നി. ൧.൧൦൫-൧൦൯) ‘‘തണ്ഹാപച്ചയാ ഉപാദാന’’ന്തി (മ. നി. ൩.൧൨൬; മഹാവ. ൧) ച വചനതോ, തണ്ഹാഗതസ്സേവ ച ‘‘സേയ്യോഹമസ്മി’’ന്തിആദിനാ മാനജപ്പനാസബ്ഭാവതാ. സബ്ബാപി വാ മഞ്ഞനാ സബ്ബാസം മഞ്ഞനാനം പദട്ഠാനം. ‘‘ഉപാദാനപച്ചയാ തണ്ഹാ’’തി ഹി വചനതോ ദിട്ഠിപി തണ്ഹായ പദട്ഠാനം. ‘‘അഹമസ്മി ബ്രഹ്മാ മഹാബ്രഹ്മാ’’തി (ദീ. നി. ൧.൪൨; ൩.൩൯) ആദിവചനതോ മാനോപി ദിട്ഠിയാ പദട്ഠാനം. തഥാ ‘‘അസ്മീതി സതി ഇത്ഥംസ്മീതി ഹോതി, ഏവംസ്മീതി ഹോതി, അഞ്ഞഥാസ്മീതി ഹോതീ’’തിആദിവചനതോ മാനസ്സപി തണ്ഹായ പദട്ഠാനതാ ലബ്ഭതേവ. സേക്ഖാ ധമ്മാ സപ്പദേസതോ മഞ്ഞനാപഹാനസ്സ പദട്ഠാനം. അസേക്ഖാ നിപ്പദേസതോ മഞ്ഞനാപഹാനസ്സ പദട്ഠാനം. കമ്മഭവോ ച ജാതിയാ പദട്ഠാനം. ജാതി ജരാമരണസ്സ പദട്ഠാനം. പച്ചയാകാരസ്സ യഥാഭൂതാവബോധോ സമ്മാസമ്ബോധിയാ പദട്ഠാനന്തി. അയം പദട്ഠാനോ ഹാരോ.