൧൬. സമാരോപനഹാരവണ്ണനാ

‘‘സബ്ബധമ്മമൂലപരിയായ’’ന്തിആദീസു മൂലപരിയായഗ്ഗഹണേന അസ്സുതവാഗഹണേന സഞ്ജാനനമഞ്ഞനാപരിഞ്ഞാഗഹണേഹി ച സംകിലേസധമ്മാ ദസ്സിതാ, തേ ച സങ്ഖേപതോ തിവിധാ തണ്ഹാസംകിലേസോ ദിട്ഠിസംകിലേസോ ദുച്ചരിതസംകിലേസോതി. തത്ഥ തണ്ഹാസംകിലേസോ തണ്ഹാസംകിലേസസ്സ, ദിട്ഠിസംകിലേസസ്സ, ദുച്ചരിതസംകിലേസസ്സ ച പദട്ഠാനം, തഥാ ദിട്ഠിസംകിലേസോ ദിട്ഠിസംകിലേസസ്സ, തണ്ഹാസംകിലേസസ്സ, ദുച്ചരിതസംകിലേസസ്സ ച പദട്ഠാനം, ദുച്ചരിതസംകിലേസോപി ദുച്ചരിതസംകിലേസസ്സ, തണ്ഹാസംകിലേസസ്സ, ദിട്ഠിസംകിലേസസ്സ ച പദട്ഠാനം. തേസു തണ്ഹാസംകിലേസോ അത്ഥതോ ലോഭോവ, യോ ‘‘ലോഭോ ലുബ്ഭനാ ലുബ്ഭിതത്തം സാരാഗോ സാരജ്ജനാ സാരജ്ജിതത്ത’’ന്തിആദിനാ (ധ. സ. ൩൮൯) അനേകേഹി പരിയായേഹി വിഭത്തോ. തഥാ ദിട്ഠിയേവ ദിട്ഠിസംകിലേസോ, യോ ‘‘ദിട്ഠിഗതം ദിട്ഠിഗഹനം ദിട്ഠികന്താരോ ദിട്ഠിവിസൂകം ദിട്ഠിവിപ്ഫന്ദിത’’ന്തിആദിനാ (ധ. സ. ൧൧൦൫) അനേകേഹി പരിയായേഹി, ‘‘സന്തി, ഭിക്ഖവേ, ഏകേ സമണബ്രാഹ്മണാ’’തിആദിനാ (ദീ. നി. ൧.൩൦) ദ്വാസട്ഠിയാ പഭേദേഹി ച വിഭത്തോ. ദുച്ചരിതസംകിലേസോ പന അത്ഥതോ ദുസ്സീല്യചേതനാ ചേവ ചേതനാസമ്പയുത്തധമ്മാ ച, യാ ‘‘കായദുച്ചരിതം വചീദുച്ചരിതം കായവിസമം വചീവിസമ’’ന്തി (വിഭ. ൯൧൩, ൯൨൪), ‘‘പാണാതിപാതോ അദിന്നാദാന’’ന്തി (വിഭ. ൯൧൩) ച ആദിനാ അനേകേഹി പരിയായേഹി, അനേകേഹി പഭേദേഹി ച വിഭത്താ.

തേസു തണ്ഹാസംകിലേസസ്സ സമഥോ പടിപക്ഖോ, ദിട്ഠിസംകിലേസസ്സ വിപസ്സനാ, ദുച്ചരിതസംകിലേസസ്സ സീലം പടിപക്ഖോ. തേ പന സീലാദയോ ധമ്മാ ഇധ പരിഞ്ഞാഗഹണേന സേക്ഖഗ്ഗഹണേന ‘‘അരഹ’’ന്തിആദിനാ അരിയതാദിഗ്ഗഹണേന ച ഗഹിതാ. തത്ഥ സീലേന ദുച്ചരിതസംകിലേസപ്പഹാനം സിജ്ഝതി, തഥാ തദങ്ഗപ്പഹാനം വീതിക്കമപ്പഹാനഞ്ച, സമഥേന തണ്ഹാസംകിലേസപ്പഹാനം സിജ്ഝതി, തഥാ വിക്ഖമ്ഭനപ്പഹാനം പരിയുട്ഠാനപ്പഹാനഞ്ച. വിപസ്സനായ ദിട്ഠിസംകിലേസപ്പഹാനം സിജ്ഝതി, തഥാ സമുച്ഛേദപ്പഹാനം അനുസയപ്പഹാനഞ്ച. തത്ഥ പുബ്ബഭാഗേ സീലേ പതിട്ഠിതസ്സ സമഥോ, സമഥേ പതിട്ഠിതസ്സ വിപസ്സനാ, മഗ്ഗക്ഖണേ പന സമകാലമേവ ഭവന്തി. പുബ്ബേയേവ ഹി സുപരിസുദ്ധകായവചീകമ്മസ്സ സുപരിസുദ്ധാജീവസ്സ ച സമഥവിപസ്സനാ ആരദ്ധാ ഗബ്ഭം ഗണ്ഹന്തിയോ പരിപാകം ഗച്ഛന്തിയോ വുട്ഠാനഗാമിനിവിപസ്സനം പരിബ്രൂഹേന്തി, വുട്ഠാനഗാമിനിവിപസ്സനാ ഭാവനാപാരിപൂരിം ഗച്ഛന്തീ മഗ്ഗേന ഘടേന്തി മഗ്ഗക്ഖണേ സമഥവിപസ്സനാ പരിപൂരേതി. അഥ മഗ്ഗക്ഖണേ സമഥവിപസ്സനാഭാവനാപാരിപൂരിയാ അനവസേസസംകിലേസധമ്മം സമുച്ഛിന്ദന്തിയോ നിരോധം നിബ്ബാനം സച്ഛികരോന്തീതി. അയം സമാരോപനോ ഹാരോ.

സോളസഹാരവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.