൧൪. അധിട്ഠാനഹാരവണ്ണനാ

‘‘സബ്ബധമ്മമൂലപരിയായ’’ന്തി ഏത്ഥ സബ്ബധമ്മഗ്ഗഹണം സാമഞ്ഞതോ അധിട്ഠാനം. ‘‘പഥവിം ആപ’’ന്തിആദി പന തം അവികപ്പേത്വാ വിസേസവചനം. തഥാ ‘‘മൂലപരിയായ’’ന്തി സാമഞ്ഞതോ അധിട്ഠാനം, തം അവികപ്പേത്വാ വിസേസവചനം ‘‘പഥവിം മഞ്ഞതി…പേ… അഭിനന്ദതീ’’തി. ‘‘പഥവിം മഞ്ഞതീ’’തി ച സാമഞ്ഞതോ അധിട്ഠാനം തണ്ഹാദിഗ്ഗാഹാനം സാധാരണത്താ മഞ്ഞനായ, തം അവികപ്പേത്വാ വിസേസവചനം ‘‘ഏതം മമ, ഏസോഹമസ്മി, ഏസോ മേ അത്താ’’തി, ഏവം സുത്തന്തരപദാനിപി ആനേത്വാ വിസേസവചനം നിദ്ധാരേതബ്ബം. സേസവാരേസുപി ഏസേവ നയോ. ‘‘സേക്ഖോ’’തി സാമഞ്ഞതോ അധിട്ഠാനം, തം അവികപ്പേത്വാ വിസേസവചനം ‘‘കായസക്ഖീ ദിട്ഠിപ്പത്തോ സദ്ധാവിമുത്തോ സദ്ധാനുസാരീ ധമ്മാനുസാരീ’’തി. തഥാ ‘‘സേക്ഖോ’’തി സാമഞ്ഞതോ അധിട്ഠാനം, തം അവികപ്പേത്വാ വിസേസവചനം ‘‘ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു സേക്ഖായ സമ്മാദിട്ഠിയാ സമന്നാഗതോ ഹോതി…പേ… സേക്ഖേന സമ്മാസമാധിനാ സമന്നാഗതോ ഹോതീ’’തി (സം. നി. ൫.൧൩). ‘‘അരഹ’’ന്തി സാമഞ്ഞതോ അധിട്ഠാനം, തം അവികപ്പേത്വാ വിസേസവചനം ‘‘ഉഭതോഭാഗവിമുത്തോ പഞ്ഞാവിമുത്തോ (പു. പ. ൧൩.൨; ൧൫.൧ മാതികാ), തേവിജ്ജോ ഛളഭിഞ്ഞോ’’തി (പു. പ. ൭.൨൬, ൨൭ മാതികാ) ച. ‘‘ഖീണാസവോ’’തി സാമഞ്ഞതോ അധിട്ഠാനം, തം അവികപ്പേത്വാ വിസേസവചനം ‘‘കാമാസവാപി ചിത്തം വിമുച്ചിത്ഥ, ഭവാസവാപി ചിത്തം വിമുച്ചിത്ഥാ’’തിആദി (പാരാ. ൧൪). സേസപദേസുപി ഏസേവ നയോ. ‘‘അഭിജാനാതീ’’തി സാമഞ്ഞതോ അധിട്ഠാനം, തം അവികപ്പേത്വാ വിസേസവചനം ‘‘മഞ്ഞതീ’’തി. മഞ്ഞനാഭാവോ ഹിസ്സ പഹാനപടിവേധസിദ്ധോ, പഹാനപടിവേധോ ച പരിഞ്ഞാസച്ഛികിരിയാഭാവനാപടിവേധേഹി ന വിനാതി സബ്ബേപി അഭിഞ്ഞാവിസേസാ മഞ്ഞനാപടിക്ഖേപേന അത്ഥതോ ഗഹിതാവ ഹോന്തീതി. തഥാ ‘‘അരഹ’’ന്തി സാമഞ്ഞതോ അധിട്ഠാനം, തം അവികപ്പേത്വാ വിസേസവചനം ‘‘വീതരാഗത്താ വീതദോസത്താ വീതമോഹത്താ’’തി. ഇമിനാ നയേന സേസപദേസുപി സാമഞ്ഞവിസേസനിദ്ധാരണാ വേദിതബ്ബാ. അയം അധിട്ഠാനോ ഹാരോ.